Er zijn mensen, Haïtianen incluis, die menen dat het nooit wat zal worden met Haïti, omdat er een vloek op het land rust. In dit verband is opvallend dat de Haïtiaanse geschiedenis met bloed lijkt te zijn geschreven. Niet lang nadat de Spaanse veroveraars voet aan wal zetten op Hispaniola, waar Haïti en de Dominicaanse Republiek deel van uitmaken, was vrijwel niemand meer van de oorspronkelijke bevolking in leven.

De Fransen, die na de Spanjaarden Haïti in bezit namen, merkten dat het land een natuurlijke rijkdom in zich borg. Om deze beschikbaar te maken voor de Europese overheersers, kwam een massale slavenimport vanuit Afrika op gang.

Een opstand was in zekere zin onvermijdelijk en die kwam ook. Op 1 januari 1804 werd het pleit beslecht in het voordeel van de voormalige slaven en werd de onafhankelijkheid van Haïti afgekondigd door Dessalines, een van de leiders van de opstand. Sindsdien heeft het land veel machthebbers zien komen en gaan, variërend van een klein aantal softe bestuurders tot veel wrede despoten.

Het ging steevast gepaard met bloedige bijltjesdagen. Vrijwel niemand had oog voor de belangen van de bevolking. Of het moet Aristide zijn geweest, die zich als katholiek priester in de nadagen van de dictatuur van Baby Doc openlijk verzette tegen het geweld, de corruptie en de andere uitwassen in zijn land. Het bezorgde hem een heldenstatus bij de bevolking.

In 1991 werd Aristide de eerste democratisch verkozen president. In zijn inaugurale rede verwees hij naar Jesaja 61 om aan te geven dat ,,het aangename jaar des Heren'' was aangebroken. Na acht maanden werd hij echter door het leger terzijde geschoven en uitgezet naar de Verenigde Staten. De druk die nadien vanuit de Verenigde Staten en de VN op Haïti werd gelegd, was groot, zodanig dat de toenmalige machthebbers bakzeil moesten halen.

Drie jaar na zijn afzetting keerde Aristide terug om zich te ontpoppen als een van de meest grillige en inhalige despoten die het land heeft gekend.

Voodoo
Opmerkelijk is dat Aristide met name na zijn afzetting hoe langer hoe meer afdreef van het geloof en zich steeds meer overgaf aan voodoorituelen.

Voodoo maakt prominent deel uit van de Haïtiaanse cultuur. Niet zelden is het religie overstijgend. Er zijn verhalen bekend van voorgangers die voodoo­priesters raadpleegden om hun kerken beter gevuld te krijgen. Drukt voodoo dan, zoals sommigen beweren, zodanig op de Haïtiaanse samenleving dat niets goeds tot stand kan komen? In hoeverre sprake is van zo'n belasting, zal vermoedelijk nooit aan het licht komen.

Aantoonbaar is wel dat Haïti al sinds het ontstaan geteisterd wordt door geweld, onvoorstelbare armoede, corruptie, nepotisme en een structureel falend bestuur. Tel daarbij op de vele natuurrampen die het land hebben getroffen en je ontkomt er bijna niet aan om ook Haïti aan te merken als een van de plekken op aarde waar het kwaad zijn masker heeft afgezet en de handschoenen heeft uitgetrokken om zijn ware aard te tonen. Een diepverdorven aard, uit op de totale vernietiging van de kroon van de schepping, de mens. De Bijbel leert dat er vorsten van de duisternis bestaan die een claim op bepaalde gebieden kunnen leggen.

De engel die Daniël bezocht werd 21 dagen tegengehouden door de vorst van het Perzische koninkrijk (Daniël 10:13). En Paulus geeft te kennen dat we niet te strijden hebben ,,tegen mensen, maar tegen hemelse vorsten, de heersers en de machthebbers van de duisternis, tegen de kwade geesten in de hemelsferen''.

Kerk open
Tot tweeënhalf jaar geleden bevond Haïti zich in een spiraal van gewelddadige anarchie en werden er per dag zestig tot negentig mensen ontvoerd. In die tijd opende men in een kerk in Port-au-Prince 's ochtends om zes uur de deuren om mensen de gelegenheid te geven samen te komen en te bidden. Regelmatig waren er rond de tweeduizend mensen aanwezig om de Heer te smeken voor verandering in Haïti. Niet lang daarna greep de VN hard in door veel bendeleiders te arresteren, waarna een periode van relatieve rust aanbrak.

De gebeden gingen evenwel door. Zelfs na dinsdagavond 12 januari. Ooggetuigen maakten melding van mensen die na de aardbeving op straat aan het bidden waren. Of de kerk er nog staat weet ik niet. Wel weet ik dat het van belang is het vuur niet te laten uitdoven door de enorme verwoesting die heeft plaatsgevonden. Alle materiële hulp die het land momenteel binnenstroomt, is geweldig en dient zeer te worden toegejuicht. Maar laten we vooral niet vergeten dat uiteindelijk het geestelijke de materie overwint en dat het nu meer dan ooit de tijd is om in geestelijke zin voor Haïti op de bres te staan.

Simon Kooistra is directeur van de christelijke mensenrechtenorganisatie Jubilee Campaign.

Reacties (4)