,,We raken al sluipend gedigitaliseerd. Elk elektronisch apparaat met een probleem is onbruikbaar voor de gebruiker. En het probleem is niet op te lossen. Dat zorgt bij het slachtoffer voor verwarring, kwaadheid, frustratie en angst'', zo vat Beckers het samen. Het uitvallen van het mobieltje tijdens het interview vindt hij een mooie illustratie van het onderwerp. Je snapt niet waar het aan ligt. Je kunt er niks aan doen, maar het voelt toch verwarrend en vervelend richting je gesprekspartner.

Rekeningoverzicht
Toch kan een modern mens niet zonder techniek, zo ervaren de ouderen die de ComputerPlusBus van het Ouderenfonds bezoeken in Steenwijk. De bus rijdt rond door Nederland om geïnteresseerde ouderen over de drempel te helpen met een eerste les. De bus is een initiatief van de Ouderenbond in samenwerking met de KPN.

,,We lopen achter. Alles gaat tegenwoordig via internet. Geld betalen bijvoorbeeld'', zegt een bezoekster van ruim zestig jaar. ,,Wij doen veel via automatische afschrijving, maar wat als ze de acceptgirokaart eruit doen?''

Meneer Gilein (75) is naar de ComputerPlusBus gekomen, omdat hij geen rekeningoverzicht meer krijgt van de KPN. ,,Ik heb er vanochtend nog over gebeld met KPN. 'Kijkt u maar op internet', zeggen ze dan. Maar dat heb ik niet en ik wil wel controleren wat ze afschrijven.''

Een ander echtpaar heeft een schijfje van toen de man met de VUT ging, maar daar kunnen ze nu niks mee.

Alle ouderen die de bus bezoeken, noemen het gevoel iets te missen. ,,Op tv roepen ze zo vaak: 'Kijk op www'.'' Maar een computer aanschaffen, een internetverbinding regelen en leren hoe de computer werkt, dat is voor velen een grote stap'', zegt een van de bezoekers.

Technische fobie
In zijn onderzoek naar computer­angst onderscheidde Beckers drie categorieën van mensen met computervrees. Allereerst de mensen die er geen ervaring mee hebben en er niets van weten. Ten tweede hebben mensen - en sommigen meer dan anderen - behoefte aan controle over hun omgeving en een zekere bekendheid, zodat je weet wat je kunt verwachten.

Als laatste is er een groep mensen die een algemeen technisch fobie heeft. ,,Omdat we steeds afhankelijker worden van techniek, zal de angst voor technologie groeien'', zegt Beckers.

De zeventigers in de ComputerPlusBus hebben de computer nooit echt nodig hadden voor hun werk of het is lang geleden. Dus weten ze nu niet hoe het werkt. In de praktijk werken ze om de computer heen, soms met hulp van familieleden. ,,Mijn dochter doet mijn belastingaangifte. Ze neemt de boel mee naar huis. Alleen was ik achteraf niet tevreden en dat leidde tot boosheid van haar kant. Ik vind het jammer dat ik het computeren nooit bijgehouden heb'', vertelt mevrouw G. van Leuveren-Wardenier (78).

Enthousiast
,,Dit zijn echte digibeten. Ze hebben vaak wel eens meegekeken, maar er nooit zelf achter gezeten. Dat doen ze bij ons wel, maar dan één-op-één en met veel complimenten om te enthousiasmeren'', zegt Duco Spanjer van de Ouderenbond.

De vrijwilligers van de bus zijn medewerkers en gepensioneerden van KPN die dit enkele dagen per jaar doen, omdat KPN ook maatschappelijk verantwoord wil ondernemen. De vrijwilligers proberen rustig en geleidelijk de ouderen enthousiast te maken voor de mogelijkheden van de computer. Het is onbekend, onduidelijk en moeilijk, maar echt angstig zijn de meeste ouderen vandaag niet. De bezoekers zijn vooral nieuwsgierig en leergierig.

,,Of ik bang ben voor de computer? Dat weet ik niet, ik weet er niks van. Ik heb nog nooit aan een computer gezeten'', zegt een deftige, oudere mevrouw die samen met haar man de ComputerPlusBus binnenstapt. Als vrijwilliger Kees Roos voorstelt er eens achter te gaan zitten, aarzelt ze. Na wat geruststellende woorden legt ze voor het eerst haar hand op de muis. ,,Dat is de muis, dat weet ik van televisie.'' Roos legt uit hoe ze haar vingers over de muis moet spreiden en dan begint haar eerste ervaring met de computer. Eerst leert ze via een spelletje wat klikken en dubbel klikken is. Daarna laat de vrijwilliger wat mogelijkheden zien: informatie opzoeken, satellietfoto's bekijken of de hyves van de kleinkinderen opzoeken.

Het volledige artikel kunt u lezen in de bijlage Leven&Welzijn bij het Nederlands Dagblad van woensdag 13 januari 2010. Een los digitaal nummer kunt u hier kopen en lezen.

Reacties