Knoflook, knoflook en nog eens knoflook. Op de Cao'an-markt in Sjanghai wordt de witte bol soms per stuk verkocht, maar meestal gaat het per zak van dertig kilo. Vierentwintig uur per dag, zeven dagen per week kruien mannen met steekkarren de knoflookbalen naar wagens, die de bollen naar supermarkten en restaurants in de stad rijden. Of naar de haven, vanwaar ze de wereld overgaan.

,,Wil je niet wat exporteren'', vraagt Wei Hai Ying (40), terwijl ze haar haren borstelt tussen balen gember en knoflook. Ze werkt nu tien jaar op de markt, die is opgedeeld in tientallen lange gangen, overkapt met een golfplaten dak. Elke gang telt zo'n dertig stalletjes, gescheiden door roestig hekwerk.

Wei's stal is nummer 83b. Beide kanten ervan worden geflankeerd door een stapel knoflookbalen, elk acht zakken van dertig kilo hoog. Ze koopt de knoflook in een pakhuis, de eigenaar daarvan betrekt ze weer bij de boer. Nog nooit heeft Wei zo veel moeten vragen voor de knoflook als nu. ,,Per kilo vijfenhalf yuan (0,60 euro)'', zegt ze. ,,Vorig jaar was dat nog anderhalf yuan (0,15 euro).'' Zelf verdient ze niets extra's. Per verkochte kilo steekt ze, net als vorig jaar, 3 cent in haar zak. Om een eurocent te verdienen, moet ze ruim drie kilo verkopen.

Wie er dan wel verdient aan de explosie van de knoflookprijs? Wei houdt haar mond. Wang Nian Xue (46) niet. Zij verkoopt knoflook vanuit stal 90, schuin tegenover die van Wei. ,,Niet wij, niet de boeren, maar rijke mensen worden nog rijker dankzij knoflook. Dezelfde mensen die geld verdienen met aandelen op de beurs. Tussenhandelaren die alle knoflook bij de boeren opkopen en opslaan in hun pakhuizen om de prijs te laten stijgen.''

Er is voor deze knoflookspeculanten veel te verdienen, want de productie in China is gigantisch. Ruim driekwart van alle knoflook ter wereld komt er vandaan. De handel is rechttoe rechtaan: het enige dat de speculanten nodig hebben is een pakhuis, een paar vrachtwagens en een berg contant geld. Daarmee kopen ze zo veel knoflook op als ze kunnen, schuiven het in hun pakhuis en houden het daar. Als de prijs zo is gestegen dan ze denken de maximale winst te kunnen pakken, gooien ze hun voorraad op de markt. Precies zoals een belegger aandelen op de beurs gooit als hij denkt dat de koers niet veel verder meer zal stijgen.

Knoflook werd al duurder voordat speculanten ermee aan de haal gingen. Boeren plantten er in 2009 minder van, doordat de vraag en prijs onder druk van de economische crisis waren ingestort. Later dat jaar explodeerde de vraag in China door het geloof dat knoflook bescherming biedt tegen de varkensgriep.

Het volledige artikel kunt u lezen in het Nederlands Dagblad van dinsdag 9 febuari 2010. Een losdigitaal nummer kunt u hier kopen en lezen.

Reacties