« Terug naar voorpagina

Nederlands Dagblad, christelijk betrokken

Commentaar


Onmacht

Dit artikel komt voor in dossier: Klaas Hendrikse

Geplaatst: 06 februari 2010 06:00, laatste wijziging: 05 februari 2010 21:34

door Koert van Bekkum

Is het nog mogelijk dat de plurale Protestantse Kerk in Nederland (PKN) 'nee' zegt tegen bepaalde opvattingen? Die vraag lag op tafel sinds de Middelburgse predikant Klaas Hendrikse zich in 2007 openlijk bekende tot het atheïsme.


9 reacties

Hij zei niet alleen met veel collega's dat God niet 'bestaat', maar 'gebeurt'. Hij trok daar ook de ultieme consequentie uit. Helderder kon bijna niet.

Zo'n predikant behandelt weliswaar vragen die velen bezighouden. Maar zijn antwoord daarop staat zo haaks op het evangelie van de hoge, persoonlijke God die mensen in Jezus tegemoettreedt, dat een kerk die dit toelaat, zichzelf volstrekt ongeloofwaardig maakt.

Toch heeft de kerk nu na eindeloos getouwtrek besloten geen juridische stappen tegen Hendrikse te nemen. Gezien de verhoudingen binnen de PKN en de alom voelbare afkeer van leertucht, is dat geen verrassing. Als Hendrikse wordt aangepakt, is het einde zoek en wordt het onmogelijk de 'boel bij elkaar te houden'.

Desondanks verbijstert de manier waarop de generale en regionale colleges van visitatie dat onderbouwen.

Hendrikses opvattingen zouden passen binnen het debat dat erom gaat dat God niet bestaat op de manier waarop al het zijnde bestaat - alsof hij niet echt een stap verder gaat. De tucht zou pastoraal en geestelijk moeten zijn - alsof dat concrete stappen altijd uitsluit. Juridische leertucht zou horen bij een christelijke samenleving - alsof christenen daarbuiten en de vroege kerk dwaalleraars niet aanpakten. We leven in een tijd van secularisatie, waarin vrijzinnigheid en rechtzinnigheid elkaar broodnodig hebben - alsof juist deze tijd niet vraagt om een Bijbelse helderheid die reikt voorbij de ouderwetse theologische tegenstellingen van de moderniteit.

Het meest schrijnend in de bezwerende, in ons-kent-ons-stijl geschreven toelichting is de argumentatie, dat kwetsbaarheid hoort bij het evangelie en dat een besef van gebrokenheid en voorlopigheid ons kennen moet stempelen. Dat is zo. Maar zeg dan dat helderheid eigenlijk geboden is, maar dat dit gezien de situatie binnen de PKN helaas niet kan. In plaats van deze waarheid te gebruiken als schaamlap voor een houding die juist een gebrek aan besef van kwetsbaarheid en christelijke vreemdelingschap verraadt.

Zo is voor de orthodoxe flank binnen de PKN een horrorscenario bewaarheid geworden: juist de toepassing van de nieuwe belijdende ordinantieartikelen over de tucht heeft geleid tot een formele uitspraak die het atheïsme tot een toelaatbare opvatting verklaart.

Tegelijk biedt deze helderheid ook een kans. Er is nu alle ruimte om net als Hendrikse niet via de formele organen, maar op het grondvlak en in de media het eigen, evangelische geluid te laten horen. Waar dat tactvol gebeurt, kon het wel eens van groter invloed zijn dan politiek correcte verklaringen, die de tegenstelling tussen geloof en ongeloof verdoezelen.

 
Bookmark and Share



Reageren


Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.

Reacties (9)


Jeroen Lansink (06 februari 2010 09:13)

Of God gebeurt weet ik niet maar volgens mij staat het als een paal boven water dat God niet bestaat zoals andere, fysieke dingen bestaan.
Christenen die God 'Geestelijk' of 'transcedent' noemen, zeggen in feite hetzelfde als Hendrikse maar worden daar nooit op afgerekend.
Als God wel een fysiek wezen is, roept dat onmiddellijk de vraag op waar God dan vandaan komt en wie of wat hem geschapen heeft, waarmee het existentie vraagstuk onopgelost blijft.

Peter (06 februari 2010 11:29)

De vraag dringt zich op waarom het als een kans gezien wordt om het eigen evangelische geluid te laten horen. Kon dat dan daarvoor niet? Misschien is die ruimte er wel altijd al geweest, maar is die nooit goed gebruikt?
Een tweede onontkoombare vraag is natuurlijk waarom zou zo'n kans toch nodig zijn? Blijkbaar als tegenhanger voor het falende evangelische geluid van de kerk als geheel.

Dus nu maar ieder voor zich en God voor ons allen?

jaapnoordzij (06 februari 2010 14:52)

@jeroen - je hebt waarschijnlijk zijn boek niet gelezen ? Hendrikse heeft het niet over een transcendente God.

Jeroen Lansink (06 februari 2010 18:52)

@ jaapnoordzij
Ik zeg ook niet dat Hendrikse over een transcedente God heeft geschreven. Wat ik bedoel is dat een geestelijke of transcedente God te vergelijken is met een God die fysiek niet bestaat.

Johan Kloosterman (07 februari 2010 00:53)

Ik begrijp echt niet waarom Koert van Bekkum ook maar enig woord vuil maakt aan Hendrikse. Als je ook maar enigszins je kerkgeschiedenis kent, dan weet je toch dat vrijzinnigheid al sinds het begin van de 19e eeuw burgerrecht heeft binnen de Nederlands Hervormde Kerk, binnen de kerk van Weldenkend Nederland toen Weldenkend Nederland nog ter kerke ging?
Die Hendrikse vertelt echt niet veel anders dan vrijzinnigen uit de 19e en 20e eeuw.
Hendrikse bevechten is een achterhoedegevecht. Als je hem wilt bevechten dan probeer je als nog de oorlog van gisteren te winnen. Good luck to you, beste Koert.
Als Koert van Bekkum echt iets schrijven over de strijd van vandaag, dan moet hij over evangelischen gaan schrijven. In de 18e en 19e eeuw heeft de vrijzinnigheid grote verwoestingen in de kerk aangericht. Een provincie als Noord-Holland is onder invloed van vrijzinnige predikanten geheel onkerkelijk geraakt. Evangelischen, mensen die elk kerkbenul missen, spelen in wat nog rest van kerkelijk Nederland een even kerkverwoestende rol als de eerdergenoemde vrijzinnigen. Ja: evangelische christenen als verwoesters van de kerk! Ze zijn even slecht als evolutionisten, mensen die omtrent godsdienst slechts dat aanvaarden dat zichtbaar, tastbaar en meetbaar is. Ze willen o zo graag 'meer van de Geest', meer 'bevinding', meer aangeraakt worden. Geloven is echter de zekerheid van de dingen die je niet kunt zien, niet kunt tasten, die je als mens slechts bij benadering kunt begrijpen. En daar moeten gelovigen het mee doen. De bede van Jezus (opdat zij allen een zijn) is voor evangelischen een vreemde belijdenis. Zij zijn de slechte herders, de huurlingen die de kudde van Christus verstrooien. En schreef Hendrik de Cock ook al niet zoiets over vrijzinnige predikanten van zijn tijd?
Geschiedenis is iets dat naar het schijnt door mensen wordt geschreven. En toch is het in laatste instantie geen menselijke geschiedenis. Want: Ver boven aller volken trots, blinkt hemelhoog de glorie Gods.

Jeroen Lansink (08 februari 2010 10:54)

@ Johan Kloosterman
"Geloven is echter de zekerheid van de dingen die je niet kunt zien, niet kunt tasten, die je als mens slechts bij benadering kunt begrijpen."

Dat is zo ongeveer de enige zin waar ik het in principe mee eens kan zijn. Wat ik in de rest van uw reactie mis is de bescheidenheid die zou passen bij een geloof wat gebaseerd is op dingen die je niet kunt zien, niet kunt tasten en niet begrijpt.
Dat betekent ook dat het woord 'zekerheid' in die zin volledig misplaatst is en vervangen moet worden door 'onzekerheid'. Maar dat wordt misschien pas duidelijk wanneer u bovenstaande zin toepast op andere, niet-christelijke, (of in uw geval niet-gereformeerde) vormen van geloof.

Peter (09 februari 2010 15:55)

@ Jeroen Lansink schrijft wel over evangelischen!

Evangelischen zijn vrijzinnig;
Evangelischen missen elk kerkbenul;
Evangelischen hebben de kerk verwoest;
Evangelischen zijn als evolutionisten;
Evangelischen zijn agnostici, onzeker over wat zij niet kunnen zien;
Evangelischen zijn anti oecumene;
Evangelischen zijn huurlingen en slechte herders.

Dit is natuurlijk net zo goed te roepen van de refo's, en dat is net zo waar of onwaar.
Wil je echt weten wat je broeder of zuster beweegt, zul je met ze in gesprek moeten in plaats van maar wat te roepen. Je zult dan aan de vruchten herkennen met wat voor boom je te maken hebt. De heer Lansink heeft misschien wel eens wat gehoord of gezien en nu keurt hij met enkele woorden op een reactieforum gemakshalve de gehele boomgaard maar af. Ondertussen geeft hij de lezer daarbij misschien wel ongewild een kijkje op zijn eigen vruchten...

En de kerk?

De kerk heeft alleen iets te betekenen (Jacobus 1:26-27), als het ons op de Christus wijst die stierf voor onze zonden en Die nu aanbiedt om in hen te leven die hun vertrouwen op Hem stellen. (Galaten 2:20; Titus 3 en 5)

Christus is veel meer dan een kerk of wat ook. Hij is een Persoon Die onze noden kent, onze pijn voelt, en meevoelt met onze zwakheid. In ruil voor ons vertrouwen, biedt Hij ons vergeving van zonden, Hij bemiddelt voor ons en brengt ons tot Zijn Vader. Hij huilde om ons, stierf voor ons en stond op uit de dood en bewees dat Hij alles was wat Hij zei dat Hij was.

Peter (09 februari 2010 16:03)

Sorry, de vorige reactie slaat natuurlijk niet op Jeroen Lansink maar op Johan Kloosterman.

Jeroen Lansink (09 februari 2010 19:41)

@ Peter
Dat ik de lezer 'ongewild' een kijkje op mijn vruchten zou gunnen, is niet waar. Ik ben agnost en heb niets te verbergen.

Mijn schrijsels zijn eerder bedoeld als tegengeluid, dan als 'afkeuring'. Ik verbaas me regelmatig over de stelligheid waarmee sommige christenen uitspraken doen alsof ze God zelf zijn. Die gelovigen probeer ik een spiegel voor te houden en zo mogelijk te verleiden tot enige relativering.
Overigens geef ik onmiddellijk toe dat ik de waarheid al evenmin in pacht heb.

gebruikersnaam


wachtwoord


wachtwoord vergeten nog geen account?
Tekstgrootte

wo 17-03-2010 23:59:43