Achteraf praten is gemakkelijk. Maar wil je echt lessen trekken uit het verleden, moet je ook kijken naar welke signalen er op het moment dat het misging voorhanden waren die in de verkeerde richting wezen.

De commissie-De Wit heeft veel informatie verzameld vanuit een breed spectrum. Het zal niet gemakkelijk zijn daar een goede balans uit op te maken. De laatste dagen concentreerde de aandacht zich op het eventuele falen van het toezicht op de omstreden opsplitsing van ABN Amro in 2007.

Oud-topman Rijkman Groenink - destijds al tegenstander - haalde zijn gelijk door te wijzen op de slechte financiële positie van de opkopende banken. Daarmee leidde hij de aandacht af van het feit dat zijn voornemen ABN Amro naar de wereldtop te leiden de bank ernstig had verzwakt en rijp had gemaakt voor een overname. Desondanks bleef na hem de vraag hangen: hadden De Nederlandsche Bank (DNB) en het kabinet geen stokje moeten steken voor de vijandige overname met geleend geld?

Het antwoord kwam donderdag van DNB-president Nout Wellink en minister Wouter Bos. Wellink herhaalde voor de zoveelste keer dat hij bepaalde gevaren zeker had gezien. Hij had ook gewaarschuwd en vermoed dat bijvoorbeeld de financiële positie van Fortis minder sterk was dan de Belgische toezichthouder deed voorkomen. Maar omdat de DNB bewust geen politiek orgaan is en hij gehouden was aan de daarbij behorende geheimhouding kon hij niet altijd alles vertellen.

Bos sloot zich daarbij aan. DNB speelt een moeilijke, maar onvermijdelijke rol. En hij verklaarde heel tevreden te zijn over de samenwerking met Wellink. Toch zat er ook licht tussen beide verklaringen. De affaires met ABN Amro, Van der Hoop, Icesave en DSB roepen terecht de vraag op of het systeem van toezicht wel goed werkt, vond Bos. En hij ontkende door Wellink te zijn gewaarschuwd.

Bos maakte zo de geesten rijp voor een Europese toezichthouder. En hij gaf voeding aan het oordeel over de sfeer bij DNB dat wordt geveld in een reconstructie van

Het Financieële Dagblad van de manier waarop men de laatste jaren toezicht uitoefende. Men was zo gefixeerd op de eigen onafhankelijkheid en de regels, dat de politieke dimensie uit beeld raakte. Waardoor Wellink zelfs geen indicatie durfde te geven van wat er mis ging of kon gaan, en het vertrouwen van de Nederlander in DNB ernstige schade opliep.

ABN Amro en DSB deden te weinig om het volle vertrouwen te winnen. Toen het eb werd, kwam ze dat duur te staan. Het is nu aan de politiek en de toezichthouder die wijsheid tijdig op zichzelf toe te passen.

Reacties