,,Veel ouderen zijn eenzaam en veel chronisch zieken hebben moeite om zin en betekenis te ervaren'', zei dr. Maarten J. Verkerk gistermiddag bij de aanvaarding van de bijzondere leerstoel 'Christelijke filosofie' aan de Universiteit Maastricht. Dat stelt de gezondheidszorg voor ,,geweldige uitdagingen'', zeker omdat de vraag naar zorg sterk zal toenemen als in de komende vijfentwintig jaar het aantal ouderen ongeveer zal verdubbelen.

Perfectie
De hang naar perfectie op lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel gebied kan een bedreiging vormen voor goede zorg, verwacht Verkerk. ,,De idee van perfectie maakt het bijzonder moeilijk om in positieve termen te spreken over ouderen, chronisch zieken en gehandicapten. Voor hen is geen plaats in het 'nieuwe Jeruzalem van de perfecte mens'. Alles wat ze te geven hebben, verdwijnt achter de afwijking of beperking. Er is nauwelijks aandacht voor wat ze nog wel kunnen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat ze zo veel vragen hebben over welzijn en zingeving.''

Ook de medische wetenschap reduceert ouderen, zieken en gehandicapten tot hun ziekte of gebrek, betoogde Verkerk. Medici praten in termen van innovaties, efficiëntie en marktwerking. ,,Maar hebben we hier alleen met een medisch of economisch probleem te maken?'', vroeg Verkerk zich af. ,,Zou het kunnen - gezien de problematiek van welzijn en zingeving - dat we ook te maken hebben met een religieus probleem?''

Religie
Volgens hem zijn er goede argumenten om in de zorg het woord 'religie' te gebruiken. Zo wordt in de gezondheidszorg vaak de vraag gesteld of een behandeling leidt tot een hogere kwaliteit van leven.

,,Die uitdrukking heeft te maken met welzijn en zingeving. En als het gaat om medische ingrepen in de laatste levensfase dan blijkt iemands visie op het leven een grote rol te spelen. En dan komen 'diepste overtuigingen' en 'laatste zekerheden' om de hoek kijken. Dit alles wijst er op dat we te maken hebben met religieuze vragen.''

Heiligheid
Met de overgang van het christelijke naar het moderne denken is de band met God doorgesneden en kent de mens zichzelf een goddelijke status toe. Die 'heiligheid' kan de mens onder meer realiseren in de weg van de medische wetenschap, analyseerde Verkerk. Dat leidt volgens hem tot een ongewenste hang naar perfectie, waar de cosmeticaindustrie en plastische chirurgie wel bij vaart.

,,Mocht deze analyse juist zijn, dan moeten we het 'sacrale' in onze cultuur ter discussie stellen'', aldus Verkerk. ,,Dan zullen we weer opnieuw aandacht moeten vragen voor de zin van het leven, de waarde van niet-medische zorg, de grenzen van de markt, de omgang met het niet-perfecte. Daar kunnen we als christenen een mooie bijdrage aan leveren.''

Reacties (1)