De conclusie van de Protestantse Kerk is dat zijn stelling dat God niet bestaat, maar 'gebeurt', niet van het gewicht is dat ze de fundamenten van de Protestantse Kerk in Nederland aantast.

Een speciaal kerkelijk college, de zogenaamde visitatoren, heeft geconcludeerd dat de uitspraken en beweringen van Hendrikse niet wezenlijk afwijken van wat andere vrijzinnige theologen hebben beweerd. Die conclusie is woensdagavond overgenomen door de protestantse classisvergadering in Zierikzee, die daarop besloot de procedure af te ronden.

Hendrikse heeft zijn mening in zijn boek Geloven in een God die niet bestaat ,,uitdagend geformuleerd'', stelde ds. J.H. Smeets, voorzitter van het regionale college voor de visitatie. Maar volgens hem is ook door andere theologen geschreven dat de God van Israël niet bestaat zoals mens, dieren en voorwerpen bestaan.

Tevreden

Hendrikse laat in een reactie weten daar tevreden mee te zijn. In november gaat de protestantse synode praten over 'hoe er in de kerk gesproken kan worden over God'.,,Ik ben vooral blij dat het spreken over God op de synode aan de orde komt, zoals ik eerder heb bepleit.'' Dat hij zijn uitspraken over God mag doen, ziet Hendrikseals ,,een overwinning voor de vrijzinnigheid''. De orthodoxie domineert volgens hem de kerkorde, maar ,,nu is helder dat de vrijzinnigheid een legitieme plaats in de kerk heeft''.

Ongeveer een kwart van de classisafgevaardigden stemde tegen het besluit, onder wie ds. P. Zeedijk uit Stavenisse. ,,Dat deze leer wordt getolereerd, is de absurditeit ten top. Er is geen christelijke kerk ter wereld waar dit past. In de grondslag van de Protestantse Kerk staat dat de kerk alles tegengaat wat haar belijden weerspreekt. Met dit besluit is de kerk met zichzelf in tegenspraak.''

Tegelijk ziet Zeedijk wel dat de kerk ,,een ballast'' uit het verleden meedraagt doordat eerder afwijkende meningen zijn getolereerd.

Geruchtmakende boek

De kwestie-Hendrikse ontstond nadat in november 2007 zijn geruchtmakende boek Geloven in een God die niet bestaat was verschenen. Sinds die tijd is in regionale kerkelijke vergaderingen gesproken over de vraag of de stellingname van Hendrikse past in het belijden van de kerk. Op landelijk niveau hebben voormannen wel uitspraken gedaan over Hendrikse, maar is niet formeel over de kwestie gepraat.

Ds. W.G. Sonnenberg, voorzitter van het landelijke visitatiecollege, stond tijdens de classisvergadering stil bij hen die liever ,,een lik-op-stuk-beleid'' zouden zien. Hij erkende dat het gesprek in de synode kwetsbaar is. ,,Van belang lijkt me dat we niet vervallen in een filosofische woordenstrijd.'' Maar ,,zou het ook kunnen zijn dat deze kwetsbaarheid hoort bij de stijl van het evangelie? In hoeverre is een evangelie dat met juridische middelen beschermd moet worden, nog evangelie?''

Het protestantse synodebestuur liet gisteren weten te beseffen dat de uitspraken van ds. Hendrikse in een deel van de kerk voor verontrusting en pijn gezorgd hebben. Tegelijkertijd is de leiding van de Protestantse Kerk ,,dankbaar dat de kerkordelijke procedure nu afgerond is en er voor alle betrokkenen helderheid bestaat''.

Mensenlevens

Regionaal visitator Smeets wierp ter vergadering zelf de vraag op, of er nog wel zaken zijn die de fundamenten van de kerk aantasten, nu Hendrikse dat met zijn uitspraken over God niet doet. Hij wees op de afwijzende kerkelijke uitspraken over het nationaal socialisme. ,,Waar mensenlevens in het geding zijn, overschrijden we een grens. Waar de een meent macht te hebben over het leven van de ander, overschrijden we een grens. Het boek van ds. Hendrikse achten wij van een ander kaliber. Er staan geen mensenlevens op het spel. Er wordt, althans in theologische zin, naar onze mening geen grens overschreden. Over de presentatie van een en ander mag ieder zichzelf een mening vormen.''

Sonnenberg refereerde aan de voormalige Gereformeerde Kerken, waar is geprobeerd via een juridische weg ,,tot een orthodox gezien zuivere kerk te komen''. ,,We kennen de verhalen en weten hoe men die weg niet heeft kunnen volhouden.'' En in de vroegere Hervormde Kerk is gebleken dat ,,kerkelijke tucht bij leergeschillen meer kapot maakt dan je lief is. Een dergelijke weg lijkt ons, indien die überhaupt gewenst zou zijn, niet reëel. Het voert tot niets.''

Reacties (11)