President Ahmadinejad is trots en dat laat hij weten ook. Met genoegen deelt hij mee dat hij met zijn duidelijke ontkenning van de Holocaust afgelopen vrijdag het hele Westen in de gordijnen heeft weten te krijgen. ,,De woede van de professionele moordenaars van deze wereld is een bron van trots voor ons'', citeerde het Iraanse staatspersagentschap IRNA hem gisteren.

Het maakt de ontvangst van Ahmadinejad in New York, waar hij later deze week de Algemene Vergadering van de VN zal bijwonen, nog meer omstreden. De ontkenning van de Holocaust is namelijk onderdeel van de retoriek van Ahmadinejad en de Opperste Leider van Iran, ayatollah Khamenei, dat de 'zionistische entiteit' alias Israël moet verdwijnen.

De angst van westerse landen is dat Iran daarvoor een atoombom aan het ontwikkelen is. De jongste rapportage van de directeur van het Atoomagentschap Mohamed elBaradei, over de nucleaire activiteiten van Teheran, is de afgelopen weken dan ook met een vergrootglas erbij gelezen. Maar De Bom was daarin niet te vinden.

Informatie achterhouden
Vreemd, stelt onder meer Frankrijk. Tijdens een eerdere vergadering van de lidstaten van het IAEA is er volgens Parijs wel degelijk gesproken over een technische rapportage, waarin de conclusie werd getrokken dat Iran inmiddels in staat is 'een nucleair ontwerp' te bouwen. ElBaradei houdt 'cruciale informatie' achter, zo luidt de aantijging door het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Stevige taal, zeker wanneer volgens de agenda over anderhalve week, op 1 oktober, een ontmoeting volgt tussen de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad plus Duitsland met Iran en wel over dit onderwerp. ElBaradei, die eind november aftreedt als directeur van het IAEA, reageerde woedend op de beschuldiging: ,,Politiek gemotiveerd en totaal ongegrond''. Maar vrijdag barstte het geschil over de wel of niet geconstateerde capaciteit van Iran om een kernbom te bouwen weer in alle hevigheid los op de internationale krantenpagina's. Associated Press zou het door Frankrijk bedoelde 'geheime aanhangsel' bij het rapport van ElBaradei onder ogen hebben gekregen en citeerde eruit. Experts van het IAEA die zich met Iran bezighouden ,,geloven dat Teheran het vermogen heeft een werkend nucleair implosie-ontwerp te maken'' en ,,werkt aan het ontwikkelen van een ruimte binnen een ballistische raket die in staat is een explosieve lading te vervoeren die zeer waarschijnlijk nucleair zal zijn'', zo luiden de meest stevige stukjes eruit.

Instinctief gevoel
Maar wie de ruzie laat voor wat hij is en nagaat wat het 'geheime aanhangsel' inhoudt, ziet dat het vooral een samenvatting is van alle eerdere bevindingen van het Atoomagentschap - vaak zelfs bij monde van ElBaradei zelf. Zo stelde ElBaradei een jaar geleden in het zogenaamde 'Big Bang-rapport' van september 2008, dat de documenten waarover het IAEA de beschikking had gekregen ,,gedetailleerd en consistent qua inhoud'' aangaven dat Iran wel degelijk van plan was een atoomwapen te ontwerpen. Tegelijk liet het Atoomagentschap documenten en foto's zien die er op wezen dat Iran de Shahab-3 middellange afstandsraket geschikt probeerde te maken voor het dragen van een kernkop. Ofwel, dat waar nu de ruzie over gaat, heeft ElBaradei in feite al gezegd. Ook daarna is dat weer gebeurd. Zo antwoordde ElBaradei tijdens een vraaggesprek met de BBC op 17 juni dit jaar dat het zijn ,,gut feeling'', zijn instinctieve gevoel was dat de Iraanse leiders wel degelijk willen beschikken over de kennis en mogelijkheden om een atoombom te bouwen, al was het alleen al om ,,tegen hun buren en de rest van de wereld te kunnen zeggen 'bemoei je niet met ons' ''.

Ook de laatste rapportage van ElBaradei is geen hoopgevend verhaal. Iran heeft, zei ElBaradei in zijn toelichting, wel informatie en toegang verschaft tot de experimentele reactor in Arak, maar dat was het dan ook. ,,In alle andere relevante onderwerpen betreffende het Iraanse nucleaire programma is er een impasse''. Iran geeft over geen enkel onderwerp afdoende antwoord. Wel heeft het toegegeven te hebben geëxperimenteerd met meervoudige ontstekers, een techniek die nodig is voor het tot ontploffing brengen van een kernkop. Maar ook dat, zo beweert Iran, was voor 'civiele toepassingen'.

Wat ElBaradei betreft, ligt de bal nu bij Teheran, om de Veiligheidsraad er met bewijzen van te overtuigen dat het nucleaire programma inderdaad alleen vreedzame doeleinden dient. Wel heeft ElBaradei een hartgrondige afkeer van harde taal en zeker van de dreiging met een eventuele aanval op de nucleaire installaties.

Met dit alles in het achterhoofd, zou het beter zijn het onderlinge geruzie te staken en werk te maken van een gezamenlijke aanpak van Iran. Want het wil eenvoudig geen antwoord geven, zo bevestigde president Ahmadinejad vorige week nog. ,,De discussie over het Iraanse kernprogramma is gesloten'', is zijn visie.

Dat is de discussie zeker niet en de kwade reactie van ayatollah Khamanei gisteren op het in de ijskast zetten van het Amerikaanse raketschild in Polen en Tsjechië, onderstreept dat nog eens. De Amerikaanse president Obama verdedigde zijn besluit door te wijzen op de dreiging van de Iraanse raketten op de middellange afstand - voor Israël bijvoorbeeld. De boosheid van Khamenei over het 'anti-Iraanse besluit' van Obama is daarom onheilspellend en onderstreept dat er op 1 oktober een stevig gesprek over en met Iran nodig is.

Reacties