De Algemene Politieke Beschouwingen waren voor de regeringscoalitie geen succesnummer. De eigen jongerenorganisaties brachten vrijdag een gezamenlijke verklaring naar buiten, waaruit teleurstelling sprak. ,,Er is behoefte aan duidelijkheid, niet aan de voorgestelde ambtelijke werkgroepen,,, vinden de Jonge Socialisten (PvdA), het CDJA en PerspectieF (ChristenUnie). ,,Er zijn maatregelen nodig om de overheidsfinanciën op de lange termijn op orde te brengen en van het kabinet zou men daadkracht mogen verwachten. Wat de jongeren van de coalitiepartijen betreft is een nieuwe adviesronde niet nodig. Het is tijd om te regeren.''

Oef! Het zijn zo'n beetje de woorden die VVD-leider Mark Rutte gebruikte om zijn motie van wantrouwen te onderbouwen. Die motie keuren de drie politieke jongerenorganisaties af, maar ze besluiten hun verklaring met de oproep dat het kabinet ,,alles op alles zal moeten zetten om te laten zien dat er keuzes worden gemaakt''. De 'eigen' jongeren zijn dus niet overtuigd.

Nu het stof neerdwarrelt, blijft de vraag hoe het kan dat de coalitie zich de beeldvorming rond het belangrijkste politieke debat van het jaar zo door de vingers liet glippen. Dat 'daadkracht' het centrale thema zou worden, was al dagenlang duidelijk. En dat het er niet zachtzinnig aan toe zou gaan, ook. Op Prinsjesdag wisten de coalitiepartijen hun verhaal, dat inhoudelijk best verdedigbaar is, nog wel over het voetlicht te krijgen. Woensdag, tijdens de eerste dag van de Algemene Beschouwingen, was de oppositie fel. Maar de kritiek werd door de fractieleiders van de coalitie - Pieter van Geel, Mariëtte Hamer en Arie Slob - aardig gepareerd.

Mond vol tanden
De opdracht voor Balkenende was dan ook om donderdag een stevig verhaal neer te zetten. Na een redelijke start liep het echter compleet uit de hand, doordat hij antwoorden afraffelde en niet bij de les leek te zijn. Iemand kan een keer z'n dag niet hebben, sprak SGP-fractievoorzitter Bas van der Vlies. Maar, constateerde hij eveneens, juist tijdens de Algemene Beschouwingen is dat fnuikend voor het gezag. Het verhaal moet dan wel gebrácht worden. Ook Balkenendes medewerkers lieten steken vallen: van een compleet thema van de PvdA - nota bene over de arbeidsmarkt - waren geen antwoorden voorbereid. De premier stond met een mond vol tanden.

De zuurgraad bij de oppositie was soms wel erg hoog, constateerde Van der Vlies eveneens. Maar wat wil je met verbale kanonnen als Alexander Pechtold en Femke Halsema, en fractieleiders als Agnes Kant en Mark Rutte die onder druk zich staan te bewijzen? Hun aanvallen waren te verwachten, hoewel ze soms te persoonlijk waren.

Geen redden aan
Voor de fractievoorzitters van de coalitiepartijen was er geen redden aan. Ze konden Balkenende dan ook maar weinig te hulp schieten, behalve toen Mark Rutte namens de VVD met een motie van wantrouwen kwam. Pieter van Geel en Arie Slob reageerden zichtbaar verbeten. Begrijpelijk, want ze hadden de VVD graag mee willen nemen in het traject van de broodnodige structurele hervormingen. En in plaats van een 'gouvernementele' rol zoals de SGP vaak kiest, voerde de VVD nu keiharde oppositie met uiteindelijk een motie van wantrouwen die waarschijnlijk al klaar lag.

Maar toch: regeren is óók communiceren. Daarin schoot de coalitie, met premier Balkenende voorop, tekort. Dat blijkt wel uit de reactie van de jongerenorganisaties. Hun gezamenlijke verklaring maakt duidelijk dat het verhaal van het kabinet bij veel mensen nog niet 'landt'. Gelukkig hernam Balkenende zich vrijdag; hij gaf zowel in de ministerraad als tijdens zijn wekelijkse persconferentie ruiterlijk toe dat hij 'niet in vorm' was. Maar vertrouwen gaat te paard, en komt te voet. Jammer dat hij zichzelf en het kabinet deze brokken, terwijl Nederland volgens de Troonrede voor een ,,uitzonderlijke, maar geenszins onmogelijke opgave'' staat, niet heeft bespaard.

Reacties (5)