Enkele jaren geleden discussieerde godsdienstdocent H.G. Leertouwer met een havo-4 klas op een reformatorische school in Rotterdam een discussie over geboorteregeling. Degenen die zich lieten horen waren het allemaal met elkaar eens. ,,Als je gaat trouwen en je bent nog aan je studie of opleiding bezig, is het alleen maar verstandig dat je voorlopig afziet van het krijgen van kinderen. En trouwens ook daarna, als je nog een redelijk huis wilt bewonen.''

Leertouwer vroeg hen of God iets te maken had met het krijgen van kinderen. ,,Er volgde een nogal heftige reactie. God geeft het leven, maar Hij heeft ons het verstand gegeven om te voorkomen dat kinderen ongewenst komen, zo luidde de reactie. Van geloof in Gods voorzienigheid hoorde je niets meer.''

Wat Leertouwer gisteren wilde duiden voor de honderdvijftig deelnemende predikanten, theologiestudenten en godsdienstdocenten aan de reformatorische Haamstedeconferentie, was de verandering in het denken van reformatorische jongeren. Hij schetste een beeld doorspekt met voorbeelden uit de samenleving, omdat volgens hem refojongeren vaak iets achterlopen op de doorsnee jongerencultuur.

Afnemend gezag
Een fundamentele verandering vindt Leertouwer de afnemende erkenning van het gezag van de Bijbel. Jongeren noemen de Bijbel wel het Woord van God, maar de relevantie in de praktijk is verminderd. ,,Vroeger was een beroep op de Schrift bij een ethische kwestie doorslaggevend. Je kon er natuurlijk met elkaar over praten, maar je ontmoette nauwelijks tegenspraak. Nu komen we ook andere reacties tegen. Je ziet het aan de houding van jongeren: 'Ja, dat kan de Bijbel wel zeggen, maar wat dan nog? Ik vind dat...', 'ik kan me niet voorstellen dat...'.''

Leertouwer legde veel nadruk op het veranderde denken over de positie van de vrouw. Volgens hem ligt de voedingsbodem voor de mening van de havo-4-jongeren over geboorteregeling bij de gezinnen.

,,Ik kan u verzekeren dat in de breedte van de gereformeerde gezindte er heel wat ouders zijn, die hun dochters die gaan trouwen stimuleren ervoor te zorgen, dat ze hun beroep blijven uitoefenen. Die het normaal vinden dat daarvoor de nodige voorzorgsmaatregelen worden getroffen. Op de klank af worden Bijbelse argumenten aangedragen, bijvoorbeeld dat je de talenten die je van God hebt gekregen toch dient te benutten. Zo wordt het nog vroom ook.''

Het gevolg is dat de Bijbelse moederschap in de verdrukking komt, stelde de godsdienstleraar. ,,Je moet vandaag als goed opgeleide jonge vrouw je bijna verantwoorden als je bewust kiest primair thuis bij je gezin te zijn. Zulke moeders, die meer dan eens ook graag hun beroep hadden willen voortzetten, vormen het verborgen kapitaal voor gezin en samenleving.''

Het veranderde denken over vrouwen - waarmee ook de gereformeerde gezindte meer is geïnfecteerd dan ,,menigeen beseft'' - zorgt volgens Leertouwer voor ,,een steeds grotere druk'' op gezinnen. ,,Er is vaak een ijzige planning om alles door de weeks te regelen. 'We hebben het de hele dag over logistiek', zei pas zo'n moeder. En het weekend is er dan om aan allerlei sociale verplichtingen te voldoen. Dat verschijnsel is wel aangeduid als 'socio-stress' en raakt ook nog eens de viering van de zondag. Als in een aantal gemeenten onder ons de tweede dienst op zondag steeds minder bezet raakt, heeft dat volgens mij zeker ook hiermee te maken.''

Communicatie
Voor een goede omgang met jongeren benadrukte Leertouwer goede communicatie. Hij citeerde met instemming een onderzoek onder reformatorische jongeren van enkele jaren geleden, waaruit bleek dat een stevig gesloten gemeenschap waar niet wordt gecommuniceerd secularisering in de hand werkt. ,,Waar thuis niet meer wordt gepraat - in het algemeen maar ook in het bijzonder over God en zijn dienst - missen jongeren de nodige vorming op weg naar volwassenheid.''

Tijdens de vragenronde bleken enkele predikanten moeite te hebben met de stelling van onderwijskundigen dat jongeren op een nieuwe manier leren. Ze wilden niet alleen in gesprek, maar ook 'ouderwetse' kennisoverdracht. ,,Mijn catechisanten vijf minuten iets leren, kan niet meer. Dan zorg ik ervoor dat het er twintig worden'', aldus een predikant. Leertouwer stemde ermee in dat predikanten het 'leren' tijdens catechisatie niet op hoeven te geven. ,,Maar gelet op de praktijk zult u wel moeten doseren.''

Reacties