De zogenaamde 'Enige en Universele Rokerskerk van God' heeft afgelopen week een officiële aanvraag ingediend bij het Commissariaat voor de Media om zendtijd op de televisie te krijgen. Medio 2008 ontstond de rokerskerk, in reactie op het rookverbod in de horeca. Door cafés op te geven als gebedshuizen van de rokerskerk, zou het rookverbond omzeild kunnen worden.

De kerk omschrijft zichzelf als 'een genootschap dat gelovigen verenigt in hun waardering van en bijbehorende vrees voor God. De dagelijkse religieuze praxis wordt bedreven vanuit de Goddelijke Drie-Eenheid van Rook, Vuur en As'.

Tegelijkertijd hebben zich vijf organisaties aangemeld bij het Commissariaat om de 'islamitische zendtijd' te gaan invullen. We herinneren ons allemaal de bestuurlijke en ideologisch chaos bij de twee bestaande moslimsomroepen, en de mislukte pogingen om die te fuseren.

De rokerskerk en de vijf islamitische omroeporganisaties-in-spe laten het failliet van het systeem van 'religieuze omroepen' zien. Het gaat om de zogenaamde '2.42'-omroepen. Dat zijn omroeporganisaties met een religieuze of levensbeschouwelijke basis, die zendtijd krijgen zonder dat daar leden tegenover hoeven te staan. Voorbeelden zijn de IKON en de RKK.

Neutrale overheid
De overheid, bij monde van het Commissariaat voor de Media, kan op basis van inhoudelijke argumenten niets beslissen: het is immers niet aan de staat om zich inhoudelijk met deze religieuze groeperingen bezig te houden, laat staan te bepalen wie wel en niet 'kerk', 'kerkelijk' of 'religieus' zijn. Voor de overheid bestaat er inhoudelijk geen verschil tussen de IKON en de Rokerskerk, hoewel het bij de zendaanvraag van de laatste voor elk weldenkend mens natuurlijk om een slechte grap gaat.

De staat kan bij de beoordeling van de aanvraag ook niet terugvallen op het argument van maatschappelijk draagvlak, zoals bij ledenomroepen als KRO, NCRV en TROS wel het geval is.

Het probleem van de religieus neutrale overheid komt des te sterker naar voren bij het beoordelen van de aanvraag van de vijf moslimomroepen-in-spe. Op basis van welke argumenten kan het Commissariaat beslissen welke organisatie de breedte van 'de moslims' in de Nederlandse samenleving weerspiegelt? Het kan zich niet mengen in de interne ideologische discussie tussen de verschillende stromingen binnen de islam, net zo min als zij dat zou kunnen in die tussen progressieve of orthodoxe katholieken of joden.

Ook kan zij niet beoordelen welke aspirant-omroep kan bogen op de grootste achterban, want die wordt bij deze omroepen juist buiten beschouwing gelaten.

Het is nu de tijd om de discussie aan te zwengelen over hoe het verder moet met de religieuze aanwezigheid in mediaal Nederland.

Frank G. Bosman is theoloog en verbonden aan de Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg.

Reacties (4)