Deze maand en volgende maand kunnen alle meisjes die dit jaar 13, 14, 15 of 16 jaar worden de eerste prik ophalen tegen het seksueel overdraagbare 'humaan papillomavirus' (hpv), dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Het gaat om een zogeheten inhaalcampagne. Vanaf september kunnen voortaan alle 12-jarige meisjes de drie prikken tegen het virus gratis krijgen.

Nooit eerder ontstond er over een vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma zoveel ophef. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) ging er in eerste instantie van uit dat zo'n 90 procent van de meisjes de vaccinatie zou halen. Die verwachting is teruggeschroefd naar 75 procent.

Ouders vragen zich af of de inentingen nodig zijn en vrezen voor bijwerkingen. Voor christelijke ouders komt er nog een ethische afweging bij. Als je er een christelijke levensstijl op na houdt, is de kans dat je baarmoederhalskanker krijgt veel kleiner. De christelijke Nederlandse Patiëntenvereniging (NPV) vertelt dit op zijn website www.npvzorg.nl en jongerenwebsite www.mywayoflife.nl. Als je ook nog eens meedoet aan het bevolkingsonderzoek, beter bekend als 'het uitstrijkje', ben je voldoende beschermd. Het RIVM verzuimt deze informatie op zijn eigen website www.prikenbescherm.nl te vermelden.

Vrijwillige docenten van de NPV geven in het land voorlichting over de vaccinatie in huiskamerbijeenkomsten voor ouders en op jeugdverenigingen. Ook op school praten de meisjes erover, met elkaar en met leraren. Bij vakken als biologie, verzorging of maatschappijleer lijkt het onderwerp nog niet programmatisch aandacht te krijgen, blijkt uit een belrondje van deze krant onder een aantal christelijke scholen.

Het Gomarus College in Groningen werd vorige week geconfronteerd met de campagne voor de hpv-vaccinatie. ,,We kregen campagnemateriaal van de GGD's opgestuurd, onder andere posters om in de school op te hangen'', zegt Peter van Esch, directeur van de vestiging in Drachten. ,,We hebben het er in een directeurenoverleg over gehad en besloten de posters niet op te hangen, omdat je daarmee een keuze maakt voor de vaccinatie. Wij vinden dat het aan de ouders is die keuze te maken. Omdat het over een ethische kwestie gaat, hebben we een van de docenten verzorging in Groningen gevraagd er een lessenserie over op te zetten. In Drachten wordt gekeken of dit onderwerp in de lessen biologie aan de orde kan komen.''

De Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Drachten-Nijega heeft afgelopen zondag na de middagdienst een informatiebijeenkomst over de vaccinatie gehouden. ,,Vorige week op de kerkenraadsvergadering zei een ouderling en ouder: moeten we als kerkenraad niet reageren op de hpv-campagne? Dat voorstel kreeg veel bijval, er zitten veel ouders van meisjes in die leeftijd in de kerkenraad'', vertelt ds. Jan Tempelman.

Een apothekersechtpaar uit de gemeente, Jouke en Yashmin de Jong, bleek bereid wat te vertellen over de hpv-vaccinatie. Niet alle christelijke ouders weten dat je een kleinere kans hebt op baarmoederhalskanker als je monogaam bent, constateert Yashmin de Jong-Buikema. Ze begrijpt ook wel dat het RIVM dit niet communiceert, want het is een lastige boodschap. ,,Ook door aanrakingen in de schaamstreek kun je het virus al oplopen. Of als je met iemand trouwt die met meerdere personen naar bed is geweest.''

Dat meisjes al op 12-jarige leeftijd worden ingeënt tegen een seksueel overdraagbaar virus, kan ze wel begrijpen. ,,Het RIVM gaat uit van de statistieken waaruit blijkt dat meisjes tussen hun 12e en 16e seksueel actief worden. Je moet de vaccinatie bij voorkeur toedienen voordat meisjes seksueel actief worden. Het RIVM gaat uit van een levensstijl die niet de mijne is, maar het is wel de realiteit in Nederland.''

Na de uitleg van de apothekers hebben de ouders en meisjes over de ethische kanten doorgesproken, vertelt Tempelman. De ouders waren het met elkaar eens dat de vaccinatie een goede gelegenheid is om te praten over een christelijke levensstijl en de voordelen ervan, blikt hij terug.

Over de vraag of meisjes de prikken wel of niet moeten halen, waren de meningen verdeeld. ,,Het belang van de vaccinatie werd wat gerelativeerd, omdat je kans op infectie kunt verminderen door een christelijke levensstijl en door vooral ook mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. Vaccinatie zou ook nog wel eens een onterecht gevoel van veiligheid aan meisjes kunnen geven. Tegelijk werd opgemerkt dat onze dochters wel leven in een wereld met een losse seksuele moraal en dat ze zelf ook meer zijn beïnvloed door die levensstijl dan wij als ouders misschien denken. We moeten wel realistisch zijn.''

Seksueel overdraagbaar

Het humaan papillomavirus (hpv) wordt overgedragen via geslachtsgemeenschap en huid-op-huidcontact op intieme plaatsen. Vier op de vijf vrouwen in Nederland raakt eens of vaker in haar leven met hpv besmet. Hoe meer seksuele contacten, hoe groter de kans op besmetting(en).

Een besmetting verdwijnt meestal vanzelf zonder dat er verschijnselen zijn. In een op de honderd gevallen ontwikkelt de infectie zich tot kanker. Daar gaan gemiddeld vijftien jaar overheen. In die tussentijd kunnen beginnende afwijkingen aan de baarmoederhals operatief worden verwijderd. Vrouwen tussen de dertig en zestig jaar krijgen daarom elke vijf jaar een oproep om zich hierop te laten testen door middel van het zogenaamde uitstrijkje.

Als een vrouw in haar leven maar één seksuele relatie aangaat met iemand die ook nog nooit eerder een seksuele relatie heeft gehad en beiden blijven monogaam, is de kans dat ze baarmoederhalskanker krijgt heel klein. Toch is hpv een enkele keer gevonden bij mensen die nog nooit seks hadden gehad. Jaarlijks telt Nederland ongeveer 600 ziektegevallen en sterven 200 tot 250 vrouwen aan baarmoederhalskanker. Vaccinatie kan die cijfers op den duur halveren, volgens de Gezondheidsraad.

Reacties