Reden is de vele kritiek in de afgelopen jaren op de stemmachines. Ze zouden niet betrouwbaar genoeg zijn en gemakkelijk af te lezen, waardoor de stemming niet geheim is. Gevolg: de machine is verboden.

Mocht u donderdag echter per ongeluk het verkeerde hokje hebben ingekleurd, dan is er geen probleem. Eén keer vergissen mag: u krijgt een nieuw stembiljet.

Identificatieplicht
Het is niet de enige verandering tijdens deze Europese verkiezingen. Veel mensen hebben dit jaar geen oproepingskaart ontvangen maar een zogeheten stempas. De gemeenten die deze stempas verstrekt hebben, doen mee aan het experiment Stemmen in een Willekeurig Stemlokaal, waardoor mensen dus bij elk stemlokaal terecht kunnen. Consequentie is wel dat de kiezer met zijn stempas óók een identiteitsbewijs moet meenemen. En dat niet alleen als hij elders gaat stemmen, maar ook wanneer hij gewoon naar zijn 'eigen' stemlokaal gaat. Zonder geldig paspoort, rijbewijs of andere identiteitskaart mag hij zijn stem niet uitbrengen.

Deze identificatieplicht leidt bij diverse mensen tot frustratie, vooral omdat het nog een geldig document moet zijn ook. Een oudere lezer uit Zwolle beklaagt zich dat hij zijn identiteitsbewijs moet vernieuwen, terwijl hij de verlopen kaart tot nog toe kon gebruiken. ,,Ik maak op mijn leeftijd geen buitenlandse reizen meer - neem ook geen deel aan voetbalrellen'', zegt P.G. van Dijk uit Zwolle. ,,Zou ik ergens iets moeten laten zien, dan is zonder twijfel mijn oude kaart voldoende.''

Maar dat is nu veranderd, klaagt hij. ,,Wil ik deelnemen aan de komende verkiezingen dan moet ik een nieuwe kaart kopen. Dat kost me € 50 euro aan leges en pasfoto'', schrijft Van Dijk, die dat ,,te gek voor woorden'' vindt. ,,Alsof we in Nigeria of Bulgarije wonen.''
Overigens hoeft niet iedereen per se zijn identiteitsbewijs te laten zien. In gemeenten waar gewoon een oproepingskaart verstuurd is, kan de kiezer alleen op het aangegeven stembureau terecht. Ook die mensen moeten een identiteitsbewijs meenemen omdat de voorzitter van het stembureau ernaar kan vragen. Maar in veel gevallen zal dat niet gebeuren.

Martijn
Met de identificatieplicht en het rode potlood houden de primeurs tijdens deze verkiezingen niet op. Nieuw is dat Nederlanders op de Nederlandse Antillen en Aruba dit jaar mogen stemmen. Maar ook mensen die ,,wegens een geestelijke stoornis'' onder curatele gesteld zijn, mogen voor het eerst hun stem uitbrengen.

Motor achter dit laatste is Martijn Greuter, die zich al bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2002 als kiezer wilde laten inschrijven. Martijn heeft een licht verstandelijke beperking waardoor hij onder curatele stond en hem op grond van de wet geen stemrecht verleend werd. Een politieke discussie volgde, omdat velen het ongerijmd vonden dat deze mensen niet konden stemmen. ,,Het gaat vaak om personen die wel zelfstandig wonen en slechts in mindere mate een geestelijke stoornis hebben. De curatele is dan vooral bedoeld om hen te beschermen tegen financiële misstappen'', staat in een bericht op de website van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Het wrange was dat personen die een ernstiger handicap hadden en in een inrichting woonden, vaak niet onder curatele geplaatst waren en daardoor wel konden stemmen.

In 2006 lanceerde toenmalig minister Remkes een voorstel om deze ongerijmdheid op te heffen. ,,De regering is ervan overtuigd dat het goed is dat mensen zoals Martijn kunnen deelnemen aan verkiezingen. Kern van de ondercuratelestelling is het in bescherming nemen van mensen, niet het ontnemen van rechten.''

In 2008 werd het voorstel door de Eerste Kamer aangenomen. Senatoren waren verheugd en spraken van een 'historisch moment'. Bijna negentig jaar nadat in Nederland het algemeen kiesrecht definitief werd, is het kiesrecht nu pas echt 'algemeen' geworden.

Reacties