Het afstaan en in een databank opslaan van DNA van politiemensen. Dat is voer voor stevige discussies, maar roept ook vragen op. Is het noodzakelijk voor het politieonderzoek naar een misdaad? Hoe veilig is de opslag van dergelijke gegevens en profielen? Is de privacy in gevaar?

Het onderwerp zelf werd vorig jaar door minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken op de agenda gezet. De bewindsvrouw gaf destijds aan de mogelijkheid te willen onderzoeken tot een DNA-databank met profielen van politiemensen.

De bovenstaande vragen weerspiegelen daarbij de kern van de argumentatie aan beide zijden. Een voorstander beroept zich op de noodzaak van de maatregel ten behoeve van een politieonderzoek. Politiemensen worden zo immers snel onderscheiden van daadwerkelijke verdachten in de zaak.

Een tegenstander kijkt scherp naar de bescherming van onder andere de privacy en lichamelijke integriteit van dezelfde politiemensen. DNA is bijvoorbeeld bruikbaar voor meer dan alleen identificatie. Argumenten aan beider zijden zijn een nauwkeurige afweging waard. Maar welk belang weegt daarbij uiteindelijk zwaarder, het individuele of algemene belang? Een vraag die vanuit verschillende invalshoeken kan worden bekeken en beantwoord.

Kijkt men puur praktisch naar de uitvoering van een politieonderzoek, dan is de vraag naar DNA-materiaal een logische stap. Het genetisch materiaal van politiemensen dat op het plaats delict is aangetroffen, wordt dan eenvoudig en vooral efficiënt uitgesloten voor het verdere onderzoek. Mogelijke verdachten in de betreffende zaak komen hierdoor sneller in beeld. Het afstaan van DNA-materiaal door politiemensen spaart tijdens een onderzoek dan ook zowel tijd, geld als energie uit. Een kanttekening hierbij is wel de reikwijdte van een dergelijke DNA-databank. Het afstaan van DNA-materiaal door bijvoorbeeld medewerkers van het Openbaar Ministerie en ambulancepersoneel is nog geen onderdeel van de discussie.

Moreel bezwaar
Het individuele belang dient echter ook te worden meegenomen in de afwegingen. Zo zijn er morele en ethische bezwaren tegen het afstaan van DNA op te werpen. DNA is immers de belangrijkste drager van erfelijke informatie in het lichaam. Daarnaast is het DNA-profiel van ieder mens anders en dus uniek. Het is als het ware een blauwdruk van de persoon in kwestie. De bedoeling achter de maatregel is uitsluiting voor verder onderzoek.

Een DNA-profiel kan een forensisch onderzoeker echter ook meer vertellen. Zo biedt het zicht op de gezondheid van de persoon die het betreft. DNA identificeert daarnaast niet alleen de persoon zelf, maar ook de familie van deze persoon. DNA-onderzoek is hiermee erg ingrijpend op het gebied van de privacy. Uiteraard hebben slechts enkele mensen inzage in dergelijke gegevens, maar een volledige garantie tot veiligheid geeft dit gegeven niet.

De ACP heeft besloten dat de afname van DNA bij politiemensen slechts bij hoge uitzondering aanvaardbaar is en dan alleen als daartoe een dringende noodzaak is. Het incidenteel afnemen van DNA van politiemensen mag daarnaast geen blijvend karakter krijgen.

Het DNA-materiaal van collega's moet na afsluiting van een onderzoek direct worden vernietigd. Er moet geen DNA-databank (met DNA-profielen en DNA-materiaal van politiemensen) komen en we staan afwijzend tegenover het inleveren van DNA-materiaal op vrijwillige basis. Het individuele belang van politiemensen is daarmee voor de ACP de factor van doorslaggevende betekenis.

Gerrit van de Kamp is voorzitter van de politievakorganisatie ACP.

Reacties (1)