Terwijl twintig ambtelijke werkgroepen nog broeden op grote bezuinigingen lijkt het CDA er al uit. Althans, het Wetenschappelijk Instituut (WI) van de partij gaf gisteren een voorzet. De boodschap: het mes erin, vooral in de overheid, de zorg en de sociale zekerheid.

De status van het WI-rapport mag niet worden onderschat. Het is traditie dat het WI aan de vooravond van het schrijven van een nieuw CDA-verkiezingsprogramma voorstellen aandraagt voor de financiële paragraaf. De publicatie zegt dan ook veel over de koers die de partij wil gaan volgen. In dit geval is dat duidelijk: het CDA slaat rechtsaf.

Het WI schetst voor de komende kabinetsperiode een bezuiniging van achttien miljard euro. Ter vergelijking: dat is vijf miljard meer dan de besparingen van het 'hervormingskabinet' Balkenende II, bestaande uit CDA, VVD en D66. Toen werden, onder meer, de WIA, de wet Werk en Bijstand en de nieuwe zorgverzekeringswet ingevoerd.

De bezuinigingen die het WI nu voorstaat, zijn sterk ingegeven door de economische crisis. Het CDA moet met lede ogen toezien hoe de overheidsuitgaven - noodgedwongen - de pan uitrijzen. Van typische CDA-begrippen als rentmeesterschap en financiële degelijkheid komt daardoor weinig terecht. Een inhaalslag is nodig, wil de verzorgingsstaat op termijn ook nog toegankelijk blijven voor volgende generaties.

De grootste besparing wordt gezocht bij de overheid, want die is volgens de denktank 'uit haar voegen gegroeid'. Hier kan in acht jaar tijd twaalf miljard euro op worden bespaard, aangevuld met nog eens zes miljard door de ambtenarensalarissen te bevriezen. In de ogen van het WI moet het openbaar bestuur flink op de schop. Daarbij moet met name worden gekeken naar het aantal departementen en de rol van waterschappen en provincies. Omwille van de 'geloofwaardigheid' zou het aantal politici in alle bestuurlijke lagen eveneens moeten verminderen, al wil de denktank nog niet concreet aangeven waar.

Profijtbeginsel
Het WI wil verder ruim baan voor het profijtbeginsel, bijvoorbeeld door van studenten een grotere bijdrage te vragen voor hun studie, de huurprijzen vrij te geven en ouderen of mindervaliden zelf voor hun rollator te laten betalen. Op het gebied van sociale zekerheid worden voorstellen gedaan als verkorting van de WW-duur en beperking van de instroom van jonggehandicapten in de Wajong door de leeftijdsgrens te verhogen van 18 naar 27 jaar.

Werkgevers en werknemers zullen in zo'n situatie meer moeite doen om de scholing op peil te houden zodat overstappen naar een andere baan gemakkelijker wordt, is het idee. Belastingverhoging om met dat extra geld het tekort te verkleinen is volgens het rapport geen voor de hand liggende oplossing. ,,Burgers krijgen dan de rekening terwijl betere oplossingen uit de weg worden gegaan'', zegt het WI.

De gezondheidszorg tenslotte zou vraaggericht moeten werken, ofwel met meer marktwerking. In 2019 dient er volgens de CDA-denktank een begrotingsoverschot te zijn van twee procent van het bruto binnenlands product: 12 miljard euro.

De gerichtheid op overheid, zorg en sociale zekerheid vertoont opvallende gelijkenis met voorstellen die oppositiepartij VVD de afgelopen tijd het licht deed zien.

Opmerkelijk is verder dat typische PvdA-besparingen worden ontraden.

Reacties (1)