Opinieplein
Gooi godsdienstvrijheid niet overboord
Dit artikel komt voor in dossier: Godsdienstvrijheid
Geplaatst: 05 december 2009 06:00, laatste wijziging: 04 december 2009 20:57
door Remco van Mulligen
De meeste landen waar moslims een meerderheid vormen, zijn een ramp. Maar we moeten hun methoden niet overnemen. Het is een verworvenheid dat hier minaretten gebouwd mogen worden.
12 reacties
Dr. Tawfik Hamid reageerde in de krant van woensdag op het minarettenverbod in Zwitserland. Hamid is het islamitisch equivalent van de in orthodox-christelijke kring zo verfoeide moderne theologen die religie vooral horizontaal, activistisch uitleggen en de verticale relatie tussen God en mens terzijde schuiven.
Dat deze zelfverklaarde hervormer veel meer weet van de radicale islam dan ik, dat staat vast. Het is een veel voorkomend verschijnsel bij 'bekeerlingen' dat zij uitstekend weten wat er mis is met de idealen die ze hebben afgeworpen. Dat neemt niet weg dat haarscherp duidelijk moet zijn dat Hamid het kind (de godsdienstvrijheid) met het badwater (de radicale islam) weggooit.
Ten eerste begrijpt hij dat Zwitsers bang zijn voor islamisering, dat dit volk ,,een rechtssysteem afwijst dat (zelfs nu nog) vrouwen, homo's en minderheden discrimineert in de naam van religie''. Ja, dat begrijp ik ook. Dan raad ik hun aan vooral niet naar Saudi-Arabië te emigreren. Dat doe ik ook liever niet. De meeste landen waar moslims een meerderheid vormen zijn een ramp.
Daarom moeten wij de politieke opvattingen van moslims zeer kritisch bekijken en ons in Europa wapenen tegen tendensen in die richting. Dat betekent echter niet dat we moslims moeten verbieden torentjes te bouwen. Het referendum in Zwitserland ging niet over een islamitisch rechtssysteem, maar over de simpele vraag of moslims in dat land gebedshuizen mogen bouwen in de vorm die zij graag wensen.
Stuitende kromheid
Hamids tweede punt is dat het Zwitserse minarettenverbod aangeeft dat ,,de westerse tolerantie de islamitische wereld niet heeft kunnen veranderen,,. Ik wist niet eens dat dit ons doel was, het klinkt mij redelijk imperialistisch in de oren, maar goed. Belangrijker bezwaar tegen deze redenatie is volgens mij de zuivere, stuitende kromheid ervan. Wat Hamid feitelijk zegt is: het lukt ons niet om onze waarden aan de islamitische wereld op te dringen, dus schaffen we die waarden maar af. Zij verbieden kerken, prima, dan verbieden wij minaretten.
Dit is een kinderachtige manier van denken, die ook nog eens nodeloos polariserend werkt en waarmee we bovendien een van onze belangrijkste verworvenheden, godsdienstvrijheid, overboord gooien.
Dan het volgende argument: er zijn wereldwijd al duizenden moskeeën zonder minaretten en daarnaast is de minaret een manier waarop moslims de superioriteit van hun religie uitdrukken.
Vinden moslims de islam beter dan andere godsdiensten? Dat is toch logisch! Ditzelfde gaat op voor het christendom. Ik was deze herfst in Barcelona en bezocht de Sagrada Família. De hoogste toren van die kerk moet ooit zowat vanaf Mallorca te zien zijn geweest. Waarom? Zodat het superieure kruis van Christus boven elke andere toren in de Barcelonese skyline uitsteekt. Het willen tonen van de superioriteit van je eigen religie is op zichzelf nog geen verkeerd iets.
Tot slot leest Hamid moslims de les door hun te vertellen dat het bouwen van minaretten sowieso onzin is, omdat het niet in de Koran staat. Dat is altijd fijn: mensen die kunnen uitleggen dat de religieus geïnspireerde behoefte van anderen nergens op slaat. Kerktorens worden ook nergens in de Bijbel genoemd, sterker nog, kerkgebouwen worden er niet eens in genoemd. Dus zijn er groepjes christenen die terug willen naar huisgemeenten, zoals in Handelingen omschreven. Dat is hun goed recht, maar het wordt een ander verhaal als zij met de Bijbel in de hand een verbod op kerktorens gaan ondersteunen.
Hamid vindt het daarnaast hypocriet dat Zwitserse moslims eisen dat ze minaretten mogen bouwen terwijl er in de islamitische wereld geen kerken gebouwd mogen worden. Die redenatie volgend ben ik als katholiek ook hypocriet als ik pleit voor een harde aanpak van kinderverkrachting, omdat de Rooms-Katholieke Kerk in andere landen haar uiterste best doet misbruik door priesters in de doofpot te stoppen. ,,Doe eerst daar maar wat aan'', zegt Hamid in feite. Wat heeft een gemiddelde Zwitserse moslim te maken met de regering van Saudi-Arabië? Ongeveer net zoveel als ik te maken heb met de Amerikaanse kardinaal Bernard Law.
Gevaren
Begrijp me niet verkeerd: ik ken de gevaren van de islam op politiek gebied. Misschien niet zo goed als dr. Hamid, maar ik ben me ervan bewust dat we ons tegen die gevaren moeten wapenen. Echter, de redenen waarom Hamid de vrijheid van moslims wil inperken, vind ik zwak. Ze zijn ook toepasbaar op het christendom, sterker nog, in orthodox-christelijke kringen staan de idealen waartegen Hamid zich verzet (herkerstening, erkenning van de soevereiniteit van God en de superioriteit van het christendom) juist zeer hoog in het vaandel. Mijns inziens moeten we die idealen beschermen. We mogen ons geloof uitdragen dankzij de vrijheid van godsdienst en dus hebben we de morele plicht deze te beschermen, ook als niet wijzelf, maar een andere religie wordt bedreigd in haar vrijheid. We moeten voorkomen dat wij op politiek gebied Saudi-Arabië achterna gaan. Daar hoort bij dat we opkomen voor het recht van moslims om gebedshuizen te bouwen zoals zij die wensen.
Remco van Mulligen is historicus.
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
Reacties (12)
Erwin (05 december 2009 12:21)
Dit artikel is, zelfs nog respectvol gezegd, onzin. Maar goed, waarom is
het onzin? Aangezien ik niet graag voor Geert Wilders speel en zomaar
wat ga roepen onderbouw ik het graag.
Laten we de godsdienstvrijheid eruit pakken. De godsdienstvrijheid is
een typisch teken van de verjuridisering van de maatschappij en de
maatschappelijke verhoudingen. Het beste voorbeeld hiervan is het
huwelijk. Het huwelijk is gedegradeerd van een heilig instituut tot een
juridisch speeltje waarmee de liberalen en socialisten aan de slag zijn
gegaan. En zie het resultaat. Het huwelijk is vandaag de dag een
volkomen betekenisloos iets geworden dat open staat voor iedereen.
Christenen moeten niet toestaan dat dit gebeurd met het Christendom
zelf, het Christendom wordt een speeltje van liberalen en socialisten op
het moment dat men godsdienstvrijheid er op gaat toepassen. Het
Christendom staat dan juridisch op gelijke voet met de islam of het
boeddisme. Immers, voor rechtspraak is gelijkheid vereist. Dit kan men
prima vragen van individuen (geen probleem daarmee verder), maar niet
voor godsdiensten. Daar is het evangelie net iets te kostbaar voor.
Als Christus zelf dezelfde mentaliteit van Van Mulligen had gehad,
namelijk het Romeinse wetboek erbij pakken en zijn discipelen om de oren
slaan met juridische definities over wat wel en niet mag, hadden alleen
maar wat historici van het Christendom gehoord.
Van Mulligen verliest dus het antwoord uit het oog op de vraag wat
belangrijk is. Wat juridische haarkloverij over gelijkheid van wat niet
gelijk is? Wat relativistisch geneuzel? Of het evangelie?
Mijn antwoord is helder. Ik kies voor het een Christenlijk Nederland en
Europa zonder minaretten. Brengt dat een conflict met zich mee met de
islam en de huidige elite? Zeer waarschijnlijk. Is dat mij een conflict
waard? Zeker. Want ook Christus zelf wist dat hij met het evangelie in
conflict zou komen met de Romeinse machthebbers in zijn tijd. En geen
enkel juridisch regeltje hield hem tegen het evangelie alsnog te
verkondigen.
LaatsteDag (05 december 2009 16:45)
De heer Van Mulligen heeft natuurlijk volledig gelijk. Vanuit een
verlicht, liberaal, westers perspectief. Als kind van het
cultuur-relativisme is het lastig om enerzijds de absolute superioriteit
van het christelijke geloof te verdedigen, en anderzijds de
godsdienstvrijheid.
Dat "Erwin" dat onzin noemt is niet zo vreemd. We leven in een
tijd waarin zelfs de grotere christelijke kerken moeite blijken te
hebben met exclusieve waarheidsclaims, het relativisme is tot in de
haarvaten doorgedrongen. Mensen die tot voor kort zich nog veilig
waanden in hun eigen zuil, die met gepaste bescheidenheid heel
comfortabel wisten dat zij als enigen lid waren van de "ware
kerk", en dus als enige een goede kans hadden naar de hemel te
gaan, moeten nu ineens, willen ze nog als beschaafd mens overkomen en
niet voor fundamentalist worden uitgemaakt, praten over
godsdienstvrijheid. Dat is lastig.
Maar is daarmee het verhaal van Van Mulligen dus onzin? Ja, voor een
fundamentalist wel. Maar tegenover fundamentalisme staat niet
"onzin" en evenmin "relativisme".
Van Mulligen verwoordt het standpunt van een kerk die bepaald niet aan
relativisme doet, die zichzelf nog zozeer de "ware kerk", ja
zelfs de enige Kerk acht, dat ze de geloofsgemeenschappen uit de
reformatie niet eens erkent als kerk. Geen valse kerken, gewoon helemaal
geen kerken.
De katholieke Kerk, de kerk waartoe Van Mulligen behoort, heeft
eeuwenlang grote moeite gehad met godsdienstvrijheid. En tot op de dag
van vandaag erkent ze niet dat er een goddelijk recht zou bestaan enige
andere godsdienst te belijden dan het (in haar ogen) enige ware geloof:
het katholicisme. Ze erkent echter wel dat de mens moet gehoorzamen aan
zijn geweten, en dat burgerlijke overheden niet het recht hebben dat
geweten te knevelen. de katholieke Kerk leert dan ook dat de overheid
mensen godsdienstvrijheid moet geven, opdat mensen naar hun eigen
geweten God kunnen aanbidden en dienen. Bij een goed gevormd geweten,
aldus de katholieke Kerk, kan dat niet anders betekenen dan dat men
katholiek is.
Je zou dat ook anders kunnen benaderen: niet Van Mulligen praat onzin,
maar Erwin praat vanuit een veel te groot gebrek aan vertrouwen in de
kracht van het Evangelie. De verkondiging van het Evangelie heeft
simpelweg geen minarettenverbod nodig.
BeautifulBlues (05 december 2009 17:15)
"Van Mulligen verliest dus het antwoord uit het oog op de vraag wat
belangrijk is. Wat juridische haarkloverij over gelijkheid van wat niet
gelijk is? Wat relativistisch geneuzel? Of het evangelie?"
Beste Erwin,
Ik ben geen relativist, ik ben overtuigd rooms-katholiek en ook
overtuigd van de "superioriteit" van de katholieke Kerk. Ik
ben blij dat katholieken in Nederland, na eeuwen van onderdrukking,
sinds enkele decennia ook op gelijk niveau als alle anderen hun religie
mogen beleven. Zoals een blogger vandaag schreef, is de katholieke Kerk
allerminst relativistisch (zie
http://laatstedag.wordpress.com/2009/12/05/over-minarettenverboden-en-an
dere-vormen-van-angst/), zij acht zich de énige Kerk, maar wil
mensen die naar eer en geweten een andere conclusie trekken niet
onderdrukken. Die vrije keuze, die vrijheid van geweten, is een
zéér christelijk principe, waarvan onder andere het
protestantisme een groot voorvechter was. Principieel strijden voor die
vrijheid betekent niet direct dat je een relativist bent. Je hebt gelijk
dat het hier een 'juridische' discussie betreft en dat de vraag
'aanvaard je Christus als Verlosser en handel je naar Zijn wil' voor de
mensheid veel belangrijker is. De mens heeft een vrije wil, een vrije
keuze om Hem te aanvaarden of af te wijzen. Daar hoort m.i. bij dat ook
mensen die een andere keuze maken vrij laat om zich te uiten. Ik kan dat
prima combineren met mijn eigen, exclusieve, geloofsovertuiging.
Frederik (05 december 2009 22:08)
Er is maar een waar geloof en dat in het Christendom. Dat geloof moet
ook de leidraad zijn voor het inrichten van de staat, enz. Dan zal het
met dat land en zijn volk goed gaan. Dat geldt ook voor Europa, enz.
(FJD)
parsifal (05 december 2009 22:19)
De grote telkens gemaakte fout is dat kerken of geestelijke zich
bemoeien met politieke kwesties. De Kerk heeft een andere taak dan de
staat. Als je een pastoor of een dominee vraagt moet je die illegalen
het land uitzetten, kan die man op grond van zijn positie natuurlijk
nooit ja zeggen, met als gevolg dat hij in de meeste gevallen zo dom is
om nee te zeggen, inplaats van er op te wijzen dat een uitspraak in een
dergelijke kwestie niet tot zijn bevoegdheden behoort, maar iets is dat
valt onder verantwoordelijkheid van de Staat. Met alle politieke
gevolgen van dien, want zo'n uitspraak wordt natuurlijk met gejuich
begroet en gebruikt in de politieke arena.
Hetzelfde doet zich thans voor met de minaretten, ook hier geldt dat het
voor de Kerk natuurlijk niet passend is om zo'n verbod met gejuich te
begroeten. Dus wat doet men? Men spreekt zich er tegen uit.
Maar het is niet de Kerk maar de Staat die verantwoordelijk is voor de
orde in de staat en de veiligheid en het welzijn van zijn burgers. En
degenen die hierdoor het meest in de problemen komen zijn de politieke
partijen met een kerkelijke aanhang.
Vandaar het tweeslachtige optreden van de heer van der Staay, die in
zijn staatkundige verantwoordelijkheid voortdurend wordt gehinderd door
uitspraken van dwaze kerkleiders, die hiermede langzamerhand dezelfde
rol vervullen als de immans in de Islamitische wereld.
Geef de keizer wat des keizers is, en Gode wat God toekomt, maar onze
weinig bescheiden kerkleiders vinden het hun toekomende deel niet
voldoende.
Voor het overige maken de Zwitsers zèlf heel verstandig van hun
recht gebruik, zonder zich al teveel van hun kerkleiders aan te trekken.
En de islamitische landen hebben geen enkel moreel recht om tegen het
intolerante besluit van de Zwitserse burgers te protesteren. Zeker het
minarettenverbod is een intolerant besluit. De tolerantie is echter niet
een eenrichtingsverkeer. De wederkerigheid is het wezen van de
tolerantie. Waar de wederkerigheid niet bestaat, is er sprake van
capitulatie maar niet van tolerantie. Het is waanzin om de
"vrijheid van godsdienst" te verlenen, aan diegenen die deze
vrijheid aan anderen misgunnen.
Goof (06 december 2009 16:13)
@ Parcival schrijft "Het is waanzin om de "vrijheid van
godsdienst" te verlenen, aan diegenen die deze vrijheid aan anderen
misgunnen."
Met deze regeling help je de democratie om zeep. Want je zegt tegen de
mensen: "Jullie hebben de vrijheid om een eigen mening te hebben,
maar als die mening afwijkt van de mijne raak je die vrijheid weer
kwijt". Volgens mij is dit gewoon een wat gemaskeerde omschrijving
van een dictatuur. Er vloeit ook nog een ander probleem voort uit jouw
stelling. Jij wilt de moslims hun godsdienstvrijheid ontnemen, omdat
moslims die aan anderen misgunnen. Op dat moment raak jij ook je
godsdienstvrijheid kwijt, omdat je deze aan de moslims misgunt. Als je
dit werkelijk in zou voeren zou er uiteindelijk niemand meer
godsdienstvrijheid hebben.
Jeroen Lansink (07 december 2009 00:00)
@ Erwin
Hoe denkt u dat het christendom er over 25 jaar voor zou staan als
Nederland via een democratisch besluit de vrijheid van godsdienst zou
afschaffen?
U bent geen liefhebber van juridisering van de maatschappij maar volgens
mij is het christendom destijds ontstaan door een juridische uitspraak.
Als Jezus Christus toen niet was veroordeeld tot de doodstraf door
kruisiging maar tot een gevangenisstraf van 12 jaar, met aftrek van
voorarrest, hadden wij nu zeer waarschijnlijk geen discussie gevoerd in
een christelijke krant.
parsifal (07 december 2009 19:25)
@Goof
Leuk gevonden, maar ik had het niet over de godsdiensten die tolerant
zijn, maar over één godsdienst die dat per definitie niet
is.
AndreM (09 december 2009 09:35)
"Vinden moslims de islam beter dan andere godsdiensten? Dat is toch
logisch! Ditzelfde gaat op voor het christendom. "
Het probleem van Van Mulligen is dat hij niet begrijpt dat de islam alle
andere religie's tot een ondergeschikte positie wil hebben. Daartoe
wordt de islam gevoed uit de koran en hadith. Nu het christendom beweert
zoiets nergens, alhamdulillah! Het probleem van de minarettens is in
voor de islam een jihadistische strijd, in de zin dat de superioriteit
van de islam letterlijk getoond moet worden. Juridisch is het bouwen
misschien niet te stoppen, maar moreel kunnen we het wel veroordelen!
Gustaaf (09 december 2009 15:51)
Leef in vrede met allen!
Hebreeën 12:14 “14 Streef ernaar in vrede te leven met allen
en leid een heilig leven; wie dat niet doet zal de Heer niet
zien.”
Cultuur en Integratie?
Wij kunnen de voorbeeld overnemen van de bijbel zoals God tegen
Israël zegt dat zij vreemdelingen in haar midden opnemen als nieuwe
broeders en zusters in het geloof. Conclusie is dat de vreemdeling de
cultuur en tradities assimileert waar hij/zij terecht komt.
Ed Hornung (10 december 2009 17:50)
De Balken en de Splinters
Wat opvalt aan het hele debat over de islam, is de irrationaliteit en de
vaak stuitende onbeschoftheid, waarmee de anti-islam lobby zich weert.
Als de islam ter sprake komt, komt men meestal niet verder dan
kwalificaties als ‘moordzuchtig’, ‘achterlijk’,
‘primitief’, ‘gevaarlijk’ en dat soort
diepgaande en scherpe analyses. Enige zelfrelativering over het eigen
‘superieure’ cultuurgoed, het christendom, kom je zelden
tegen. Het lijkt wel of oude tijden herleven, toen het communisme nog
een ‘ernstige bedreiging’ vormde voor onze ‘westerse
beschaving’. We herinneren ons de hysterie en de redeloosheid,
waarmee, in de jaren vijftig en zestig, het communisme door kwezels van
dominees en zwartrokken, maar ook door ‘betwetende’
intellectuelen te vuur en te zwaard werd bestreden. Je komt ze nog
steeds tegen, in de columns van de als immer florerende dagbladen en op
fora van allerlei brallerige websites, op de campussen van de
universiteiten en in de debatpistes, zoals de Balie en Rode Hoed.
Sommigen keurig in het pak, anderen gekleed als bohemiens, met lang haar
en manchester broeken, maar stuk voor stuk even behoudend, benepen,
kortzichtig en angstig. En zijn het niet vaak dezelfde figuren of hun
ideologische nazaten, die zich nu op destructieve wijze roeren in het
islamdebat.
Daarmee doen deze cultuurdragers, onze onvolprezen intellectuele elite,
gewild of ongewild, precies datgene, wat de staat, in veel gevallen hun
broodheer trouwens, van hen verlangt. Uit vrije wil en zonder dwang, zo
denken ze zelf.
Een treffend voorbeeld. In de “Groene Amsterdammer” van 4
december 2009 staat een interview met de Israëlische historicus
Benny Morris. Morris is de schrijver van ‘The Birth of the
Palestinian Refugee Problem, 1947-1949’ (1989). Toch iemand met
een wat meer objectiverende blik richting Arabieren. Althans zo leek het
een tijd lang. Nu luidt het plotseling in genoemd interview:
“Arabieren hebben geen respect voor menselijk leven, niet alleen
van joden maar ook van zichzelf”. Arabieren als nietsontziende
moordenaars, zelfs onder de eigen gelederen. En wij, lezers die onszelf
reuze links vinden (de Groene Amsterdammer toch), moeten dat zo nodig
weten.
De oude clichés duiken telkens weer op: Stalin die kinderen at
bij het ontbijt. De mantra van de reactie, de gebedsmolen van de benepen
kleinburgerij.
Maar hoe zat het ook al weer?
Was het op christelijke grondslag gestoelde Nazi-Duitsland niet
verantwoordelijk voor zo’n 60 miljoen doden en een meedogenloze
vernietiging van stad en platteland op een in de wereldgeschiedenis
ongekende schaal? (Net als de inquisitie, uitmoorden van indianen,
koloniseren van Afrika, Azië en Zuid-Amerika, 500 jaar
slavernij)Dat is nog eens ‘moordzucht’ om u tegen te zeggen.
Geen enkele Arabische macht heeft dat ooit overtroffen, zelfs Salah
ad-Din niet, die die schurken van kruisvaarders met een
bewonderenswaardige sierlijkheid over de kling joeg. Wat is de dood van
een paar duizend bezetters van je eigen land? Gerechtvaardigd verzet
dunkt me. Toen, net als nu in Palestina of Irak. En wie bepaalt de
wapens in deze volstrekt ongelijke strijd? Is witte fosfor of verarmd
uranium een aanvaardbaarder strijdmiddel dan het eigen leven?
In Irak is mensenrechtenkampioen de VS, samen met de coalitietroepen,
verantwoordelijk voor zo’n 1,3 miljoen dodelijke slachtoffers, in
een illegale oorlog, die het land heeft vernietigd en veranderd in een
chemische vuilnisbelt. Mismaakte kinderen, honger, en andere ziektes.
Wat een dragers van een superieure beschaving! Net als Vietnam en
Cambodja trouwens, zo’n veertig jaar geleden: ontbladeringsmiddel
Agent Orange, meedogenloze, moordende bombardementen. Ook hier miljoenen
doden en een chemische vuilnisbelt. Inderdaad, een beschaving om trots
op te zijn.
De westerse ‘vrijheid’ is de vrijheid van de machthebbers om
iedereen te onderdrukken en te vermoorden, die hun macht bedreigen. En
dan roepen, dat wie zich verzet een terrorist is. Het is een systeem,
dat vijanden nodig heeft om af te leiden van de werkelijke oorzaken van
de ten ondergaande wereld. Wat eerst het ‘communisme’ was,
is nu de islam. Een nieuwe vijand is geschapen en alle wapens worden
ingezet om die vijand zo groot en machtig en zo angstwekkend mogelijk af
te schilderen. Er is niets nieuws onder de zon. “Zij hebben het
gedaan. De grote vijand is de islam en wij zullen jullie
beschermen!”, roepen ze. En onze volksvertegenwoordigers en een
deel van de intellectuele elite roepen dapper mee.
En velen van ons geloven het allemaal. En we vergeten al te gemakkelijk,
wat onze leiders uit ons aller naam hebben gedaan.
Het wordt tijd dat we die bijbel van ons eens herlezen. Ik meen me iets
te herinneren over een balk en een splinter.
RSS