De opstellers erkennen de noodzaak van een goede verstandhouding met moslims. Maar tegelijk waarschuwen ze hun kerk: spreek niet over 'een gemeenschappelijke grond'. Dat vertroebelt alleen maar. De brief stelt precies de onderwerpen aan de orde die in het gesprek met de islam van belang zijn: godsdienstvrijheid; de verhouding tot het jodendom; de plaats van de Bijbel en Jezus; de mensvisie. En als belangrijkste: welk beeld heb je van de ene God? Want hoe vriendelijk het manifest ook is, de ondertoon blijft er een van een godsdienst die zich superieur acht aan het 'voorbije' christendom.

Tegelijk klemt de vraag wat al die PKN-ers nu precies verenigt. Het katholieke geloof? Of ook culturele angst voor de islam? Strategisch gezien is er alle aanleiding deze vraag te stellen. In april behandelt de synode een nota over de dialoog met de islam. Blijkbaar gaat er iets niet goed bij het opstellen van dit rapport. Wie de mechanismen binnen de Protestantse Kerk in Nederland kent, weet dat sommige ondertekenaars alleen naar buiten treden als er binnenskamers druk moet worden uitgeoefend. Daarbij bewaren in de kerken velen slechte herinneringen aan tour van de lieve-vrede-moslim Emha Ainun Nadjib van vorig jaar. En een PKN-brochure waarin wordt gepleit voor een 'doe-' in plaats van een 'praat-'dialoog zaaide afgelopen zomer onrust.Ook inhoudelijk doemt de vraag op naar de precieze bedoeling van de briefschrijvers. Over de dialoog schrijven ze: ,,Het verhullen van verschillen leidt tot verborgen agenda's en ijdel vlagvertoon, en ondermijnt het onderling respect.,, Maar hoe zit het dan met de onderlinge verschillen? Terecht stelt de brief dat het islamitisch godsbeeld niets kan met de belijdenis dat Jezus in zijn kruislijden de diepste openbaring is van Gods wezen. Maar betekent dit ook dat Jezus God is? Geen onbelangrijke vraag in het gesprek met de islam. Hoogstwaarschijnlijk lopen de antwoorden van de ondertekenaars Nico ter Linden en Jan Hoek behoorlijk uiteen. Maar de brief - opvallend genoeg vrijwel alleen ondertekend door hervormden - verhult het.

Zo laadt een sterke brief die wil voorkomen dat christenen zwak staan in hun verweer tegen de islam, toch de verdenking op zich dat men voor meer opkomt dan alleen het evangelie. Voor het beeld van een joods-christelijk Nederland bijvoorbeeld, met de PKN als belichaming daarvan.Terwijl een christelijk signaal over de islam zich in elk geval altijd moet baseren op het algemeen-christelijke belijden. Al was het alleen maar om vertroebelende religieus-conservatieve sentimenten uit te sluiten.

Reacties (3)