De 75 euro borg die ouders moeten betalen, kunnen minima niet zomaar opbrengen. Vanaf dit schooljaar krijgen leerlingen in het voortgezet onderwijs gratis schoolboeken van de school. Scholen krijgen hiervoor van het Rijk 316 euro per leerling. Ouders hoeven in principe niets te betalen, maar naar nu blijkt, vragen bepaalde schoolboekenleveranciers van ouders wel 75 euro borg, om te voorkomen dat het lesmateriaal beschadigd raakt.

Hierover trekt de Stichting Leergeld, die minima met schoolgaande kinderen ondersteunt, nu bezorgd aan de bel. Veel ouders met een laag inkomen kunnen dit bedrag niet betalen.

Dat hangt vooral samen met de verlaging van de tegemoetkoming in de studiekosten voor deze groep: voorheen kregen zij 570 euro per kind, sinds juli is dit teruggeschroefd tot 143 euro, zegt Marja Wittenbols van de stichting in Tilburg.

,,Eerst was er sprake van 270 euro. In juli, toen de scholen al dicht waren, kregen ouders een brief: het zou 143 euro worden, maar dit zou in januari met het kindgebonden budget worden gecompenseerd. Toch is nu bekend geworden dat ook het kindgebonden budget is bevroren. Als klap op de vuurpijl viel aan het begin van de vakantie dan ook nog eens een brief op de mat dat er 75 euro borg voor de boeken zou worden gevraagd'', aldus een verontwaardigde Wittenbols.

,,Een gezin met twee kinderen in de bijstand moet rond zien te komen met zestig euro leefgeld per week (voor eten, drinken persoonlijke verzorging etc., red.). Wij hebben uitgerekend dat in dit geval nu zes weken leefgeld nodig is om kinderen zogenaamd gratis naar school te kunnen laten gaan. Kinderen hebben bovendien niet alleen schoolboeken nodig: ook een agenda, een schoolfiets, een tas, schriften en pennen. Deze ouders moeten nota bene schulden gaan maken vanwege deze regeling.''

Ramp
Wittenbols is verontwaardigd over de gang van zaken rond de 75 euro borg die scholen en distributeurs van leermiddelen als Van Dijk Educatie en Iddink Voortgezet Onderwijs vragen. ,,Scholen hebben dit niet vooraf bij ouders aangekondigd. Bovendien horen wij dat boeken niet besteld kunnen worden als de borg niet wordt betaald. Straks moet een zenuwachtige brugklasser die toevallig ouders heeft die het niet breed hebben, naar school zonder boeken.''

,,Een grotere ramp kan een kind niet overkomen'', vindt Wittenbols. Zij weet wel dat de directies van deze distributeurs hebben beloofd dat de boeken sowieso geleverd moeten worden, maar ,,wij horen andere verhalen. Ikzelf heb drie weken geleden ook met de klantenservice van Van Dijk Educatie en Iddink gebeld en daar werd mij gezegd dat ik de boeken pas zou krijgen nadat ik de borg had betaald.''

Volgens Pieter Dubois, manager bij Iddink Voortgezet Onderwijs is dit niet waar. ,,Als de 75 euro problemen oplevert, kunnen ouders hierover contact opnemen met de school. Dat is met de school afgesproken net als het feit dat wij borg zouden heffen.'' Huib Torenbeek van Van Dijk Educatie in Kampen reageert hetzelfde. ,,De boeken worden sowieso geleverd, ook als er niet kan worden betaald. Dat zijn wij verplicht. Maar als de borg niet wordt betaald, blijft die vordering wel openstaan.''

Afdwingen
Volgens Dik Berkhout, jurist bij Ouders & Coo, een oudervereniging van het christelijk onderwijs, moet de borg worden gezien als een vrijwillige ouderbijdrage en mag deze niet worden afgedwongen door scholen of bedrijven als Iddink en Van Dijk Educatie. ,,Het zal best zijn dat hierover tussen scholen en distributeurs afspraken zijn gemaakt. Maar in de wet staat dat de boeken sowieso moeten worden geleverd. Bovendien zou het niet zo moeten zijn dat ouders de boeken zelf moeten gaan bestellen. Deze moeten door de school ter beschikking worden gesteld.''

Volgens Berkhout zijn er maar weinig scholen die bij de uitvoering van de Wet gratis schoolboeken correct hebben gehandeld. ,,Dat is te verwachten bij de invoering van zo'n wet. Maar het is ernstig als minima hierdoor worden gedupeerd.''

Vergissing
Berkhout weet van scholen die inmiddels een brief hebben gestuurd naar ouders om te melden dat de 75 euro borg een vergissing is. Bovendien vindt hij ook dat kritisch moet worden bekeken wat er met de duizenden euro's borg gebeurt die straks bij de uitgeverijen op de rekening staat. ,,Hier krijgen ze rente over. Wordt deze uitgekeerd aan de ouders? En wie heeft de borg formeel in beheer, bijvoorbeeld in het geval de boekenleverancier failliet gaat? Dat moeten we in de gaten houden.''

Wittenbols kreeg twee weken geleden veel paniektelefoontjes vlak voor de vakantieperiode van Stichting Leergeld. ,,Mensen waren in paniek omdat hun bestelling pas zou worden geactiveerd als de borg zou worden betaald. Die mensen hebben wij voorschotten verleend. Maar weet wel dat dit alleen de oplettende ouders waren. Veel ouders zitten nu in de ruststand en denken dat het wel goed komt omdat zij immers steeds te horen hebben gekregen dat de school gaat betalen. Maar er zijn dus heel wat scholen die ouders zelf laten bestellen en dan ook nog eens een borg heffen. Onze conclusie is dat de begeleiding van scholen heel slecht is geweest.''

Over de gang van zaken rond de tegemoetkoming van minima en het ingaan van de Wet gratis schoolboeken heeft Stichting Leergeld bij de ministeries van Onderwijs, Jeugd en Gezin en Sociale Zaken aan de bel getrokken.

Volgens Wittenbols heeft het ministerie van Onderwijs inmiddels laten weten scholen aan te spreken over hun slechte begeleiding van ouders bij de invoering van de Wet gratis schoolboeken.

Reacties