Sluiten

ND.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Nederlands Dagblad

Medewerker van het Nationaal Archief, Otto van der Meij onderzocht het archief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en kwam drie stalen stof tegen die staan voor de vastgestelde kleuren van de Nederlandse vlag. |foto Nederlands DagbladDe drie stalen stof van de in 1959 officieel per NEN-norm (Nederlandse Normalisatie Instituut) vastgestelde kleuren voor de Nederlandse vlag. |foto Nederlands Dagblad

Rode, blauwe en oranje stalen als topstuk

DEN HAAG - Historicus Otto van der Meij dook in de geschiedenis van de Nederlandse vlag en stuitte op een vlaggenstrijd en op drie bijzondere lapjes stof.

Drie kleine lapjes stof: Een rood vierkantje, een blauwe en een oranje. De stalen stammen uit 1959 en staan voor de vastgestelde kleuren voor de Nederlandse vlag zoals die op rijksgebouwen moet wapperen. Medewerker Otto van der Meij (37) van het Nationaal Archief vond de lapjes toen hij de archiefmap over de Nederlandse vlag doornam uit het archief van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het Nationaal Archief is bezig alle inventarissen te digitaliseren. Hij vond nog meer. In de jaren tussen de twee wereldoorlogen in, woedde er een ware vlaggenstrijd. Tot op regeringsniveau werd er gediscussieerd over de nationale driekleur. Vlagt vrijwel iedere Nederlander anno 2009 met de rood-wit-blauwe vlag, zo lang is dat nog geen gewoonte. In de eerste helft van de vorige eeuw werd er ook volop gevlagd met de oranje-wit-blauwe vlag. ,,Degenen die zeggen: om historische redenen moet de vlag oranje-wit-blauw zijn, hebben eigenlijk wel een beetje gelijk'', zegt Van der Meij. Zo zijn op schilderijen uit de zeventiende eeuw vrijwel alleen maar oranje-wit-blauwe vlaggen te zien, laat hij weten. De archieven die Van der Meij doorspitte, komen uit de vorige eeuw.

Wilhelmus
In de jaren na de Eerste Wereldoorlog groeit de behoefte aan nationale symboliek. Het Wilhelmus wordt ingevoerd en het koningshuis wordt populairder. Dat leidt ertoe dat tal van particulieren de rood-wit-blauwe vlag vervangen door het oranje-blanje-bleu, aldus Van der Meij. Uiteindelijk gaat de regering zich er mee bemoeien. Vanaf 1933 doet zij een poging een wettelijke regeling vast te stellen. Dit blijkt echter lastig en de zaak sleept zich een aantal jaren voort. In 1937 laat minister-president A. Colijn in een brief aan zijn collega-ministers van de Ministerraad weten een besluit omtrent de kleuren van de Nederlandse vlag te zullen uitlokken per Koninklijk Besluit. Dat lukt. Vanaf haar wintersportadres in Zell am See vaardigt koningin Wilhelmina een Koninklijk Besluit uit: 'De kleuren van de vlag van het Koninkrijk der Nederlanden zijn rood, wit en blauw'. ,,Dit is misschien wel het kortste Koninklijk Besluit ooit'', zegt de historicus. Uit dit Koninklijk Besluit moest uiteindelijk een wet rollen, maar de Tweede Wereldoorlog gooide roet in het eten. Na de oorlog bleek de vlaggenkwestie opgelost. Rood, wit en blauw, dat waren voortaan de kleuren. Van der Meij vermoedt dat de voorkeur van de NSB voor de oranje-wit-blauwe vlag een rol heeft gespeeld bij het plotselinge einde van de eeuwenlange discussie.

Opvallend
Tussen alle papieren, sommigen al vergeeld en gerafeld, kwam de onderzoeker een aantal opvallende dingen tegen. Zo is er een brief van de burgemeester en wethouders van Urk, gedateerd op 28 mei 1968. Urk is het niet eens met een beslissing van de regering om als 4 of 5 mei op een zondag valt, gewoon te vlaggen. ,,Alhier zou het vlaggen op zondagen zozeer indruisen tegen wat men in onze dorpsgemeenschap geoorloofd acht, dat wij dan ook tot de conclusie zijn gekomen, dat zulks ter plaatse dient te worden nagelaten.'' Een ander opvallend stuk papier is een brief van een jongen die voorstelt een oranje streep door de vlag te laten lopen, compleet met tekeningen erbij. Maar het meest bijzonder vindt Van der Meij toch wel de stukken stof die de kleuren aangeven van de nationale vlag. ,,Dit mag van mij een van de topstukken van het Nationaal Archief worden. In zijn eenvoud heeft het een enorme betekenis gehad voor Nederland.'' Van der Meij doelt op de ongeveer honderd items die het Nationaal Archief heeft aangemerkt als topstuk en waarvan een deel tentoongesteld wordt. Zo is het reisjournaal van Abel Tasman een topstuk maar ook het vredesverdrag van Munster uit 1648.

Van der Meij is voorlopig nog niet klaar met zijn vlaggenonderzoek. ,,Ik ben inmiddels wel een deskundige geworden en wil zeker nog wel verder gaan met onderzoek.'' Hij mag dan inmiddels heel wat uren in de Nederlandse driekleur hebben gestoken, zelf vlaggen doet de onderzoeker niet. ,,Ik vlag in het geheel niet. Ik weet niet eens of ik wel zo'n tuitje aan de gevel heb waar je de vlaggenstok in kunt steken.''

  • 29-04-2009 - 10.30
  • 22-09-2011 - 13.32

waardeer:

  • Waardeer dit artikel met 1 ster
  • Waardeer dit artikel met 2 sterren
  • Waardeer dit artikel met 3 sterren
  • Waardeer dit artikel met 4 sterren
  • Waardeer dit artikel met 5 sterren


Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen.

Reacties (0)