Binnenland
Godsdienstles staat of valt met opvatting docent
Geplaatst: 19 september 2008 21:30, laatste wijziging: 19 september 2008 21:30
door onze redacteur Aaldert van Soest
Het ministerie van Onderwijs heeft vorig jaar 2,7 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de vorming van godsdienstdocenten op de openbare basisschool. Maar de inhoud van deze lessen staat of valt voor een groot deel toch met de persoonlijke geloofsopvatting van de docent.
EDE - ,,Op de school waar ik godsdienstige vorming geef, zijn helemaal geen bijbels.'' Dat zei een docente gisteren tijdens de presentatie van twee nieuwe methodes voor godsdienstonderwijs op de openbare school. Ze meende daarom weinig te kunnen met de methode BijbelWijs die de Hervormd Gereformeerde Jeugd Bond (HGJB) op de markt gaat brengen. ,,Die methode neemt de Bijbel namelijk heel sterk als uitgangspunt.'' Sommige docenten vielen haar bij, terwijl bij anderen wel bijbels op school aanwezig bleken te zijn. ,,Bij ons zorgen de kerken daarvoor'', merkte een docente op.
Het moment was illustratief voor de grote variëteit in het vak godsdienstig vormingsonderwijs (gvo) op openbare scholen. Als ouders van de leerlingen dat willen, moeten openbare scholen deze lessen laten geven. Het vak valt niet onder verantwoordelijkheid van de school, maar wordt door vertegenwoordigers van bijvoorbeeld de kerken gegeven. Hetzelfde geldt voor het vak humanistisch vormingsonderwijs (hvo) dat veelal door leden van het Humanistisch Verbond wordt verzorgd. Christelijke docenten kwamen gisteren in Ede bij elkaar op een door de overheid gesubsidieerde studiedag.
Lesmethoden
De variëteit geldt overigens niet alleen de scholen, maar ook de methoden voor het vak. Er komen volgend jaar twee nieuwe varianten op de markt. BijbelWijs heeft als doelstelling ,,leerlingen te laten kennismaken met de Bijbel en het christendom''. De methode Het Verhaal Centraal, dat door de Protestantse Kerk in Nederland volgend jaar vernieuwd wordt uitgegeven, wil ,,kinderen begeleiden bij het vormen van een eigen identiteit'' en gaat daarbij ,,op zoek naar de godsdienstige dimensie''. Bij de eerste wordt vooral het Bijbelverhaal en het christelijk gedachtegoed centraal gesteld, terwijl de tweede methode meer uitgaat van de belevingswereld van het kind.
Maar het belangrijkste verschil wordt zonder twijfel gemaakt door de docent zelf, en diens opvattingen over het christelijke geloof.
,,Voor mij is zo'n methode van de HGJB onbruikbaar'', zegt Marieke van Dongen, die gvo geeft op de Westwijzer in Amstelveen. ,,De methode wil vooral datgene wat in de Bijbel staat als waarheid doorvertellen. Het is heel goed dat er zo'n methode is voor docenten die zelf zo denken. Maar voor mij is dat wat in de Bijbel staat niet exclusief. Ik richt me meer op de vraag waarom mensen aan godsdienst doen en wil bij de kinderen iets van verwondering oproepen over het feit dat er meer is dan het zichtbare.''
Evangeliseren
Hera de Roo, die lesgeeft in Heerde, staat daar totaal anders in. ,,Ik neem het Bijbelverhaal als uitgangspunt en niet de belevingswereld van het kind, al probeer ik daar wel naar af te dalen. Wij mogen niet evangeliseren en dat doe ik dus ook niet. Maar ik kom daar wél om iets te vertellen over de Bijbel en het christelijke geloof. Daarvoor ben ik aangenomen en daar ligt volgens mij ook een geweldige kans. Laatst vertelde ik het scheppingsverhaal aan kinderen uit groep 5. Voor velen van hen was het echt de allereerste keer dat ze nadachten over het ontstaan van de wereld en de vraag waar wij vandaan komen. Het is erg mooi om dat te doen vanuit de Bijbel.''
Haar collega Margeeth Sirre uit Vaassen, die maar liefst zestien uur per week gvo geeft op zeven verschillende scholen, valt haar bij. ,,Ik vertel de verhalen gewoon letterlijk zoals ze in de Bijbel staan. Ik krijg voor mijn werk van de verschillende kerken in Vaassen een vergoeding. Als ik dat namens hen mag doen, dan is het toch niet nodig dat ik bijvoorbeeld van alles van andere godsdiensten ga vertellen? Door de Bijbelverhalen komt trouwens ook het Jodendom wel aan de orde en af en toe leg ik een link met de islam.''
Sirre vertelt dat ze in dit werk rolde door zelf contact te leggen met een openbare school. ,,Ik zat op een gebedsgroep van moeders, die bad voor de christelijke basisschool in het dorp. Wij baden ook altijd al voor de openbare school. Toen iemand wist dat daar de docente gvo stopte, ben ik eropaf gestapt.''
Insteek docenten
Jan Hendriks, secretaris van het InterKerkelijk Overleg Schoolzaken (IKOS), een koepelorganisatie voor godsdienstig vormingsonderwijs op de openbare basisschool, erkent dat er behoorlijke verschillen bestaan in de insteek van docenten. ,,Er is inderdaad in grote lijnen een onderscheid te maken tussen mensen die zoiets meer vanuit het oogpunt van evangelisatie doen en docenten die zich meer richten op algemene religieuze vorming.'' Zijn stichting maakt zich samen met andere organisaties hard voor de bekostiging van docenten gvo door de regering.
,,Het ministerie van Onderwijs heeft nu een subsidie van 2,7 miljoen euro gegeven. Als er 10 miljoen per jaar beschikbaar komt, kunnen de vorming en betaling van deze docenten centraal geregeld worden. Dan kan ook de professionalisering van de docenten plaatsvinden, waar de overheid om vraagt.'' Hendriks denkt niet dat bekostiging door de overheid ertoe zal leiden dat deze zich ook met de inhoud van het vak zal gaan bemoeien. ,,Als er geen voorvallen komen met docenten die hele extreme opvattingen over bijvoorbeeld vrouwen of homo's overdragen, zal de overheid de huidige verscheidenheid wel accepteren. En de meeste docenten - los van hun geloofsopvattingen - zijn wel bereid om een professionaliseringsslag te maken.''
Het moment was illustratief voor de grote variëteit in het vak godsdienstig vormingsonderwijs (gvo) op openbare scholen. Als ouders van de leerlingen dat willen, moeten openbare scholen deze lessen laten geven. Het vak valt niet onder verantwoordelijkheid van de school, maar wordt door vertegenwoordigers van bijvoorbeeld de kerken gegeven. Hetzelfde geldt voor het vak humanistisch vormingsonderwijs (hvo) dat veelal door leden van het Humanistisch Verbond wordt verzorgd. Christelijke docenten kwamen gisteren in Ede bij elkaar op een door de overheid gesubsidieerde studiedag.
Lesmethoden
De variëteit geldt overigens niet alleen de scholen, maar ook de methoden voor het vak. Er komen volgend jaar twee nieuwe varianten op de markt. BijbelWijs heeft als doelstelling ,,leerlingen te laten kennismaken met de Bijbel en het christendom''. De methode Het Verhaal Centraal, dat door de Protestantse Kerk in Nederland volgend jaar vernieuwd wordt uitgegeven, wil ,,kinderen begeleiden bij het vormen van een eigen identiteit'' en gaat daarbij ,,op zoek naar de godsdienstige dimensie''. Bij de eerste wordt vooral het Bijbelverhaal en het christelijk gedachtegoed centraal gesteld, terwijl de tweede methode meer uitgaat van de belevingswereld van het kind.
Maar het belangrijkste verschil wordt zonder twijfel gemaakt door de docent zelf, en diens opvattingen over het christelijke geloof.
,,Voor mij is zo'n methode van de HGJB onbruikbaar'', zegt Marieke van Dongen, die gvo geeft op de Westwijzer in Amstelveen. ,,De methode wil vooral datgene wat in de Bijbel staat als waarheid doorvertellen. Het is heel goed dat er zo'n methode is voor docenten die zelf zo denken. Maar voor mij is dat wat in de Bijbel staat niet exclusief. Ik richt me meer op de vraag waarom mensen aan godsdienst doen en wil bij de kinderen iets van verwondering oproepen over het feit dat er meer is dan het zichtbare.''
Evangeliseren
Hera de Roo, die lesgeeft in Heerde, staat daar totaal anders in. ,,Ik neem het Bijbelverhaal als uitgangspunt en niet de belevingswereld van het kind, al probeer ik daar wel naar af te dalen. Wij mogen niet evangeliseren en dat doe ik dus ook niet. Maar ik kom daar wél om iets te vertellen over de Bijbel en het christelijke geloof. Daarvoor ben ik aangenomen en daar ligt volgens mij ook een geweldige kans. Laatst vertelde ik het scheppingsverhaal aan kinderen uit groep 5. Voor velen van hen was het echt de allereerste keer dat ze nadachten over het ontstaan van de wereld en de vraag waar wij vandaan komen. Het is erg mooi om dat te doen vanuit de Bijbel.''
Haar collega Margeeth Sirre uit Vaassen, die maar liefst zestien uur per week gvo geeft op zeven verschillende scholen, valt haar bij. ,,Ik vertel de verhalen gewoon letterlijk zoals ze in de Bijbel staan. Ik krijg voor mijn werk van de verschillende kerken in Vaassen een vergoeding. Als ik dat namens hen mag doen, dan is het toch niet nodig dat ik bijvoorbeeld van alles van andere godsdiensten ga vertellen? Door de Bijbelverhalen komt trouwens ook het Jodendom wel aan de orde en af en toe leg ik een link met de islam.''
Sirre vertelt dat ze in dit werk rolde door zelf contact te leggen met een openbare school. ,,Ik zat op een gebedsgroep van moeders, die bad voor de christelijke basisschool in het dorp. Wij baden ook altijd al voor de openbare school. Toen iemand wist dat daar de docente gvo stopte, ben ik eropaf gestapt.''
Insteek docenten
Jan Hendriks, secretaris van het InterKerkelijk Overleg Schoolzaken (IKOS), een koepelorganisatie voor godsdienstig vormingsonderwijs op de openbare basisschool, erkent dat er behoorlijke verschillen bestaan in de insteek van docenten. ,,Er is inderdaad in grote lijnen een onderscheid te maken tussen mensen die zoiets meer vanuit het oogpunt van evangelisatie doen en docenten die zich meer richten op algemene religieuze vorming.'' Zijn stichting maakt zich samen met andere organisaties hard voor de bekostiging van docenten gvo door de regering.
,,Het ministerie van Onderwijs heeft nu een subsidie van 2,7 miljoen euro gegeven. Als er 10 miljoen per jaar beschikbaar komt, kunnen de vorming en betaling van deze docenten centraal geregeld worden. Dan kan ook de professionalisering van de docenten plaatsvinden, waar de overheid om vraagt.'' Hendriks denkt niet dat bekostiging door de overheid ertoe zal leiden dat deze zich ook met de inhoud van het vak zal gaan bemoeien. ,,Als er geen voorvallen komen met docenten die hele extreme opvattingen over bijvoorbeeld vrouwen of homo's overdragen, zal de overheid de huidige verscheidenheid wel accepteren. En de meeste docenten - los van hun geloofsopvattingen - zijn wel bereid om een professionaliseringsslag te maken.''
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
RSS