,,Jezus zegt in het Nieuwe Testament: niemand bouwt een toren zonder vooraf de kosten te berekenen. Wij hebben niet goed nagedacht of wij onze economie konden bouwen. We hebben hard gebouwd, zonder onszelf af te vragen hoe wij daarvoor moesten betalen.''

De Britse zakenbankier Ken Costa (58) ziet de internationale kredietcrisis niet als zomaar een economische crisis. De Brit spreekt van een 'ernstige ethische crisis'. Costa zit in het bestuur van Alpha International, een organisatie die wereldwijd niet-christenen wil laten kennismaken met het christelijk geloof. Gisteren was hij in Amsterdam voor de presentatie van zijn boek Carrière met God.

Waarom spreekt u van een ethische crisis?
,,Er is significant teveel uitgeleend. Dat is niet slechts een technische kwestie, maar een zaak van goed en kwaad. Niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook elders in de wereld hebben burgers teveel geld kunnen lenen. Hypotheken van 125 procent waren heel normaal in Groot- Brittannië. Daarvan kon je niet alleen je huis betalen maar ook een vakantie. Hebzucht werd gezien als goed voor de economie, maar het bleek een ramp. Dat heeft te maken met onze menselijke zwakheid. Die zwakheid heeft excessen veroorzaakt. Daardoor moeten banken in heel de wereld nu afschrijven op oninbare leningen. We moeten fundamenteel gaan nadenken over de aanvaardbare hoogte van schulden.''

Ziet u de crisis als straf van God?
,,Nee. Gods wegen zijn niet onze wegen en Zijn gedachten zijn niet onze gedachten. Ik ben erg terughoudend om de kredietcrisis aan te wijzen als straf van God voor onze fouten. De God die we leren kennen uit het Nieuwe Testament is een genadige God. Hij vergeeft en Hij begrijpt. Natuurlijk was er sprake van excessen die God niet aanstonden, maar ik vind het gevaarlijk om een link met straf te leggen.''

Wil God ons iets duidelijk maken door deze crisis?
,,Zeker. God spreekt tot ons in de dingen die wij meemaken. Het is een wake-up-call. Hij wil dat wij onze motieven doordenken. Als we denken dat de bomen tot in de hemel groeien en dat alles steeds beter kan worden, dat je vandaag op vakantie kunt en daar pas later voor hoeft te betalen, dan wijken we af van de Bijbelse richtlijn van hard werken, plannen en sparen.''

Een gebrek aan geloof dus?
,,Ja, geloof is niet de belofte van iets in de toekomst als we sterven, maar ook het leven van dag tot dag. In de Bijbel heeft God regels gesteld. De belofte daarvan is een goed leven. Wij mensen zijn gemaakt om God lief te hebben, Hem te dienen en Hem voor eeuwig lief te hebben. Maar we zijn dat vergeten: we willen los van God leven. Nu het fout gaat en ons financiële systeem onder grote druk staat, vragen we ons af wat er mis is gegaan. Ik verwacht overigens dat de protestantse ethiek van hard werken en sparen straks weer terugkomt, als banken en overheden strengere regels stellen voor het uitlenen van geld.''

Had christelijk geloof de wereld kunnen redden van de financiële crisis?
,,Ik wil niet zeggen: zolang je gelooft, kun je rampen voorkomen. We leven in een imperfecte wereld en wij mensen zijn niet perfect. We zien dingen niet altijd helder. Het zou raar zijn om te zeggen dat als we een perfect christelijk leven leiden, ons niks kan overkomen. Maar het heeft er wel mee te maken. Als niet zoveel geld was uitgeleend, waren de gevolgen minder groot. Dan was er geen dreiging van een recessie, en dus een beter leven.''

U werkte zelf jarenlang bij de Zwitserse zakenbank UBS, die miljarden op leningen moest afschrijven. Verwijt u uzelf iets?
,,Dat is een indringende vraag. UBS heeft inderdaad zware verliezen geleden. Ik ben daar echter weggegaan voordat de crisis uitbrak. Net op tijd, zeggen mijn vrienden. Achteraf had ik destijds meer vragen willen stellen. Nu moeten we lessen trekken voor de toekomst. Een van die lessen is dat je vrienden binnen en buiten de financiële wereld nodig hebt om je scherp te houden.''

Ziet u de kredietcrisis als teken van Christus' wederkomst?
,,Nee. We moeten erg voorzichtig zijn met zulke ideeën. Toen twee jaar geleden een walvis in de Theems zwom, zagen veel mensen dat als een teken dat Londen zou onderlopen. Maar dat was niet zo. Het is fout om van een ongewone situatie te zeggen dat die voorzegd is in Openbaringen. Dat zie ik niet op dit moment. De geschiedenis kent veel mensen die daarover een verkeerd oordeel hebben geveld. De crisis laat wel zien wat er gebeurt als we God uit het plaatje halen.''

Reacties