Politiek
Kamer eist geld voor godsdienstles
Geplaatst: 24 november 2008 22:20, laatste wijziging: 25 november 2008 07:51
van onze redactie politiek
DEN HAAG - Een Kamermeerderheid van CDA, PvdA en ChristenUnie wil dat staatssecretaris Sharon Dijksma (Onderwijs) structureel geld vrijmaakt voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs op openbare basisscholen.
3 reacties
Dijksma wil het geld voor andere zaken gebruiken, maar de drie regeringsfracties willen bij behandeling van de onderwijsbegroting in december de subsidie afdwingen. Het gaat om een jaarlijks bedrag van 10 miljoen euro om de docenten te betalen en de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen. De lessen levensbeschouwelijke vorming vallen niet onder verantwoordelijkheid van de openbare school, maar als een groep ouders erom vraagt, is een school wel verplicht deze te faciliteren. De lessen worden nu gegeven door vertegenwoordigers vanuit kerken, het Humanistisch Verbond, door imams of door andere vrijwilligers.
Vorig jaar kwam de kwestie ook aan de orde bij de onderwijsbegroting. Onder druk van Dijksma bond de PvdA toen in en werd slechts een eenmalige subsidie van 2,7 miljoen euro toegekend. CDA-Kamerlid Jan Jacob van Dijk bereidt daarom nu weer een amendement voor op de onderwijsbegroting. Daarin zal hij om de benodigde 10 miljoen euro per jaar vragen. Van Dijk denkt deze week in overleg met PvdA en ChristenUnie de financiële dekking rond te krijgen.
Ook de PvdA zal zich in dat geval scharen achter de motie, zegt Tweede Kamerlid Margot Kraneveldt: ,,Vorig jaar is het voorstel niet doorgegaan, omdat de staatssecretaris financieel klem zat. Maar we kunnen niet elk jaar weer losse bedragen toezeggen. Daar kan het veld niet op bouwen. Wij begrijpen dat Dijksma andere prioriteiten heeft, maar willen dit jaar de structurele financiering echt rond krijgen.''
Netjes betalen
Kraneveldt wijst daarbij op de Wet Bio (Beroepen in het onderwijs), waarin is vastgesteld dat docenten godsdienstige of humanistische vorming aan bepaalde kwaliteitseisen moeten voldoen. Daar moeten dan wel financiële middelen tegenover staan, meent ze. ,,Het gaat gewoon om het netjes betalen van docenten.''
Staatssecretaris Dijksma laat bij monde van een woordvoerder weten dat de 10 miljoen euro vooralsnog niet beschikbaar is. ,,We hebben andere prioriteiten, zoals conciërges op scholen en het taal- en rekenonderwijs. Bovendien is het maar de vraag of het bij 10 miljoen euro per jaar blijft. Misschien zal het bijzonder onderwijs ook wel van zo'n subsidie gebruik willen maken. Verder wachten we de financiële dekking af die de Kamerfracties zullen voorstellen.''
Dijksma wijst er verder op dat de subsidie van 2,7 miljoen euro die vorig jaar is toegekend, nog niet is opgemaakt door de samenwerkende organisaties voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs.
Ouders hebben al sinds de negentiende eeuw het recht de openbare school te vragen om godsdienstig onderwijs van een richting die zij zelf willen. De school mag deze lessen niet verplicht stellen. Tot nu toe kregen de docenten een vergoeding van de zendende organisaties, zoals kerken of het Humanistisch Verbond. Zij kregen daarvoor soms subsidie van de gemeente, maar op deze subsidies is de afgelopen jaren veel bezuinigd.
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
Reacties (3)
Hannes Minkema (25 november 2008 08:54)
onthutsende onzin. de staat dient scholen te financieren voor de taken
en verantwoordelijkheden die onder hun publieke verantwoordelijkheid
vallen. godsdienstonderwijs op openbare scholen hoort daar niet bij. als
'een groep' ouders graag aanvulling x of y wil op het
onderwijsprogramma, komt het de staat niet toe om x wel te financieren
en y niet.
met andere woorden: als de staat zou besluiten om de niet algemeen
noodzakelijke aanvulling 'levensbeschouwing' op de openbare school te
financieren, hebben andere ouders recht om andere aanvullingen te
claimen, die dan weer door de staat extra gefinancierd moeten worden:
yogalessen, museumlessen, speeltuinlessen, een type- en
tekstverwerkingscursus, zelfstandig en actief duinwandelen, kooklessen,
cursus fietsbanden plakken, kleding verstellen en sokken stoppen.
er zal best ook een groep ouders te vinden zijn die geld wil voor een
doorlopende leerlijn atheïstisch onderwijs.
en de staat zou zich gedwongen zien, door een beroep op het
antidiscriminatiebeginsel en de scheiding van kerk en staat, om al deze
niet algemeen verplichte, door ouders gewenste activiteiten te
subsidiëren.
een slecht voorstel, daarom, dat het verdient om in de kamer te worden
afgeschoten.
helaas gaat partijdiscipline bij cda, pvda en cu natuurlijk de boventoon
voeren boven het redelijk verstand.
Harm Geensen (01 december 2008 17:29)
Bekostiging godsdienst- en levensbeschouwelijk onderwijs openbare
scholen.
Als reactie op een artikel in het Nederlands Dagblad van 24 november en
het commentaar hierop van Hannes Minkema van 25 november, graag het
volgende.
De redactionele kop van het artikel “Kamer eist geld voor
godsdienstles” suggereert dat het hier alleen gaat om
godsdienstles, terwijl het natuurlijk gaat om levensbeschouwelijk
onderwijs op openbare basisscholen.
Hannes Minkema begint zijn reactie met “onthutsende onzin”
wat synoniem is aan rampzalige humbug. Een kreet die allesbehalve
gestoeld is op feitenkennis.
Wat zijn de feiten:
Het Nederlands openbaar onderwijs heeft een actief pluriforme opdracht.
Het is niet gegrondvest op een anti-godsdienstige of absoluut neutrale
doelstelling. Er is dan ook geen strikte scheiding aangebracht tussen
openbaar onderwijs en godsdienst, waardoor het geven van
godsdienstonderwijs en levensbeschouwelijk onderwijs binnen de muren van
de openbare school in Nederland is toegestaan.
Niet alleen is het geven van dit onderwijs toegestaan, binnen het
Nederlandse openbaar basisonderwijs zijn scholen verplicht
godsdienstonderwijs en levensbeschouwelijk vormingsonderwijs (zoals
Godsdienstonderwijs en Humanistisch Vormingsonderwijs=HVO)) te
faciliteren als ouders daarom vragen. De basisschool treedt daarbij op
als ‘gastheer’. Dat wil zeggen dat de school de faciliteiten
biedt (een geschikt lokaal, verlicht en verwarmd), maar zelf inhoudelijk
geen zorg draagt voor het gegeven onderwijs. De inhoud van de lessen
valt onder de verantwoordelijkheid van godsdienstige en
levensbeschouwelijke organisaties waar de betreffende docent mee
verbonden is of door is aangewezen.
Door het in 2004 in de Tweede Kamer aangenomen amendement Kraneveldt
geldt de Wet op de Beroepen in het onderwijs (Wet BIO) niet alleen voor
onderwijsgevend personeel met een reguliere aanstelling, maar is deze
wet ook van toepassing voor docenten godsdienst en levensbeschouwing.
Dit houdt -kort gezegd- in dat ook deze docenten wettelijk verplicht
zijn over bepaalde bekwaamheden te beschikken en voortdurend aandacht te
besteden aan het vergroten en bijhouden van hun bekwaamheden.
De lessen worden tot nu toe niet landelijk bekostigd; de zendende
instantie bekostigt dit onderwijs zelf uit eigen middelen; regelmatig
betreft het (gedeeltelijk) vrijwilligerswerk tegen (soms) een kleine
vergoeding. In sommige gemeenten ontvangen zendende instanties subsidie
van de gemeente voor de uitvoering van godsdienstlessen en HVO. Deze
gemeentelijke subsidies nemen de laatste jaren echter af.
In oktober 2006 heeft de Tweede Kamer zich via de motie De Vries
uitgesproken voor een vorm van rijksbekostiging voor dit onderwijs.
Rijksfinanciering zal de godsdienstige en levensbeschouwelijke
organisaties beter in staat stellen een aanbod voor te verzorgen. De
betaling van leraren is dan (beter) gegarandeerd en er is (meer) ruimte
voor de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs.
In opdracht van het ministerie van OCW heeft het bureau Research voor
Beleid onderzoek gedaan naar huidig gebrek en verwachte vraag van
godsdienst en humanistisch vormingsonderwijs op de openbare scholen. De
enquête was met name bedoeld om zicht te krijgen op de huidige en
toekomstige vraag naar levensbeschouwelijk onderwijs (godsdienst- en
humanistisch vormingsonderwijs) op openbare scholen. De enquête
bevatte ook vragen naar de attitude van directeuren ten aanzien van dit
soort onderwijs.
In haar eindrapport van juni 2007 blijkt dat bijna 90% van de
schooldirecties er positief tegenover staat dat leerlingen in aanraking
komen met godsdienst of levenbeschouwelijk onderwijs. Hetzelfde
percentage geeft aan dat deze vorm van onderwijs een bijdrage kan
leveren aan de actief pluriforme opdracht die het openbaar onderwijs
heeft.
Als overtuigd humanist en dertig jaar onderwijservaring, weet ik welke
bijdrage het hvo kan leveren. In het hvo worden jonge mensen begeleid
bij het ontwikkelen van een eigen waardebesef en een eigen
levensovertuiging door hen op een kritische en creatieve manier te leren
omgaan met vragen over normen, waarden en levensovertuiging. In de
hvo-les onderzoeken leerlingen samen hun eigen ervaringen en
ideeën, leren ze zelf keuzes maken en verantwoorden, worden ze
aangemoedigd te communiceren over wat ze denken, voelen, willen en doen.
Hierdoor kan iedere leerling ervaren wat waardevol is aan het
bestaan.
Het heeft niets te maken met ‘onthutsende onzin’ zoals
Hannes Minkema zegt, maar met een vorm van onderwijs die hard nodig is
in een tijd waarin de grote- en kleine deugden onder druk staan.
Een kwestie van prioriteiten.
Harm Geensen
Henny Mocking (05 december 2008 22:15)
Een waarde(n)volle samenleving
Het geven van lessen levensbeschouwing en m.i. met name Humanistisch
Vormingsonderwijs, is in deze tijd van onschatbare waarde.
En dat is ook precies wat kinderen in deze lessen leren: waarden. De
waarde van het leven, van hun eigen mening en die van anderen en het in
waarde laten daarvan. Belangrijk omdat iedereen eens wat meer naar
elkaar zou moeten luisteren, respect tonen voor de andersdenkende en
zich daarvoor in die ander verplaatsen. Dan ontstaat er
verdraagzaamheid... wat zou het geweldig zijn als dat weer eens wat meer
te zien zou zijn in de samenleving van vandaag. Samen-leving: het woord
vraagt er gewoon om!!
Kinderen deze verdraagzaamheid spelenderwijs leren - doordat ze zelf tot
de ontdekking komen hoe fijn het is als iemand echt naar je luistert en
jou blijft respecteren ook al denk je ergens niet hetzelfde over - dat
is waar aan gewerkt wordt in de HVO-les. Niet klakkeloos de mening van
een ander overnemen omdat iedereen dat doet. Zelf nadenken en voor je
eigen mening willen, durven en kunnen uitkomen.
Als dat nou eens beter betaald werd, zodat scholen in de gelegenheid
gesteld worden dit vak aan te kunnen bieden, dan zou er een klein stukje
wereld wat verdraagzamer worden.
Henny Mocking
RSS