Kerk
Verhalen vertellen in postchristelijk tijdperk
Geplaatst: 30 mei 2008 07:51, laatste wijziging: 30 mei 2008 07:51
van onze redactie kerk
Christenen staan in de overgang naar een postchristelijk tijdperk voor nieuwe uitdagingen, vindt de Brit Stuart Murray. ,,Wij moeten Bijbelse verhalen vertellen aan hen die er nog nooit van hebben gehoord.''
UTRECHT - Een Engels jongetje hoorde op de middelbare school voor het eerst het echte kerstverhaal. Het fascineerde hem en na afloop had hij twee vragen aan de leraar: waarom is dit mij nooit eerder verteld? En: waarom hebben ze de baby een vloek als naam gegeven?
Met dit voorbeeld illustreerde Stuart Murray gisteren in Utrecht dat het postchristelijk tijdperk voor de deur staat. In zijn boeken Post-Christendom en Church after Christendom en Changing Mission probeert de Brit aan te tonen dat de tijd van het christendom voorbij is en de samenleving zich in een overgangsfase bevindt. ,,Dat geeft mogelijkheden die we honderden jaren niet hebben gehad. Toen hoorde je niet: 'Ik ben geïnteresseerd, vertelt u eens verder'.'' Daarvoor is het wel nodig 'tweetalig' te zijn: voor hen die de kerk kennen en voor hen die de kerk niet kennen. En creatief, om op nieuwe manieren mensen te bereiken.
Winst
Murray - kerkelijk trainer en consultant namens een baptistisch netwerk - zette gisteren in de Johanneskerk in Utrecht zijn standpunt uiteen voor zo'n honderdvijftig kerkplanters, beleidsmakers, predikanten en studenten. Volgens hem is het ten dele winst dat het christendom voorbij is. ,,Lange tijd wist je niet waarom de mensen in de kerk zaten. Waren ze gedwongen? Verloren ze op maandag hun baan als ze op zondag niet naar de kerk kwamen? Nu ligt het aantal kerkbezoekers lager, maar zijn het wel mensen die er uit vrije wil zijn.''
De taak voor christenen is verhalenvertellers te zijn. ,,Evangelist Billy Graham hoefde geen verhalen te vertellen. Zijn hoorders kenden die wel. Hij moest oproepen te geloven. Wij moeten eerst de Bijbelse verhalen vertellen aan hen die er nog nooit van hebben gehoord.''
In die verhalen moet de ,,radicale Jezus'' weer een plaats krijgen, vond Murray. ,,In de vierde eeuw, toen het christendom staatsgodsdienst werd, kwam het christendom in het middelpunt te staan, maar verdween Jezus naar de rand. Het rijk dat Hem had gekruisigd, ging nu onder zijn kruis vechten. Zijn leven, zijn onderwijs, waren echter niet belangrijk. Dat kan in deze tijd weer veranderen.''
Op dit moment ziet Murray de omgekeerde beweging als in de tijd toen keizer Constantijn zich bekeerde tot het christendom. ,,De kerken krijgen een marginale plaats. Christenen worden van een meerderheid een minderheid en ze hebben het gevoel geen gevestigden meer te zijn, maar gasten, ballingen, buitenaardse wezens.''
Voorrechten
Volgens de Britse baptist hebben veel christenen nu het gevoel onderaan de ladder te staan. ,,Je hoort vaak zeggen: 'In de media kunnen ze alles zeggen over Jezus. Als ze dat over Mohammed zouden doen...' Dat klopt niet. Christenen zijn wel minder bevoorrecht dan vroeger, maar nog altijd meer dan andere minderheidsgroepen. Al is het de vraag of je in deze tijd wel baat hebt bij voorrechten.''
Op zijn visie krijgt Murray naar eigen zeggen verschillende reacties van christenen. ,,De een zegt: 'Er moet een weg terug zijn'. Anderen vinden dat mijn boodschap over de teloorgang van de oude, institutionele kerk gaat, maar zeggen: 'Wij zijn de nieuwe kerk.' Het gaat echter ook over hen. Ze hebben misschien wel niet de historie als de gevestigde kerken, hoewel ze die wel moeten kennen, maar voor de rest verschillen zij er niet zo veel van.''
Omroepen
Prof. dr. Mechteld Jansen, protestants hoogleraar missiologie, herkende veel uit het verhaal van Murray. ,,Ik hoorde op de Canadese radio een keer een serieuze discussie om het verhaal van 'baby Jezus' af te schaffen want daarmee claimen christenen het kerstfeest. Het is dus zelfs al zover dat niet-christenen zich afvragen wat die christenen zich wel verbeelden.''
Tegelijk is het volgens haar gemakkelijk Murrays verhaal te nuanceren door te wijzen op het kabinet in Nederland, waarvan twee christelijke partijen deel uitmaken, de christelijke omroepen of de toenemende vraag van onkerkelijken naar christelijk onderwijs. ,,Maar dan word je er al gauw voor uit gemaakt aan de reactionaire, conservatieve kant te staan.''
Nieuwe, experimentiële vormen van kerk-zijn - zoals nu de zogenaamde emerging church - hebben volgens Jansen in de geschiedenis bewezen altijd het voortouw te nemen door in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Ze wees er echter op dat niet alleen innovatieve ideeën nodig zijn, maar ook een doordachte theologie. ,,Zo hoort 'vergeving' niet bij de taal van nu, maar wel bij het centrum van de theologie. En gehoorzaamheid aan het rijk van God ligt mensen in deze tijd niet. Ik denk dat Jezus heel wat tegendraadser was in zijn cultuur dan wij willen en dan de emerging churches zijn.''
Met dit voorbeeld illustreerde Stuart Murray gisteren in Utrecht dat het postchristelijk tijdperk voor de deur staat. In zijn boeken Post-Christendom en Church after Christendom en Changing Mission probeert de Brit aan te tonen dat de tijd van het christendom voorbij is en de samenleving zich in een overgangsfase bevindt. ,,Dat geeft mogelijkheden die we honderden jaren niet hebben gehad. Toen hoorde je niet: 'Ik ben geïnteresseerd, vertelt u eens verder'.'' Daarvoor is het wel nodig 'tweetalig' te zijn: voor hen die de kerk kennen en voor hen die de kerk niet kennen. En creatief, om op nieuwe manieren mensen te bereiken.
Winst
Murray - kerkelijk trainer en consultant namens een baptistisch netwerk - zette gisteren in de Johanneskerk in Utrecht zijn standpunt uiteen voor zo'n honderdvijftig kerkplanters, beleidsmakers, predikanten en studenten. Volgens hem is het ten dele winst dat het christendom voorbij is. ,,Lange tijd wist je niet waarom de mensen in de kerk zaten. Waren ze gedwongen? Verloren ze op maandag hun baan als ze op zondag niet naar de kerk kwamen? Nu ligt het aantal kerkbezoekers lager, maar zijn het wel mensen die er uit vrije wil zijn.''
De taak voor christenen is verhalenvertellers te zijn. ,,Evangelist Billy Graham hoefde geen verhalen te vertellen. Zijn hoorders kenden die wel. Hij moest oproepen te geloven. Wij moeten eerst de Bijbelse verhalen vertellen aan hen die er nog nooit van hebben gehoord.''
In die verhalen moet de ,,radicale Jezus'' weer een plaats krijgen, vond Murray. ,,In de vierde eeuw, toen het christendom staatsgodsdienst werd, kwam het christendom in het middelpunt te staan, maar verdween Jezus naar de rand. Het rijk dat Hem had gekruisigd, ging nu onder zijn kruis vechten. Zijn leven, zijn onderwijs, waren echter niet belangrijk. Dat kan in deze tijd weer veranderen.''
Op dit moment ziet Murray de omgekeerde beweging als in de tijd toen keizer Constantijn zich bekeerde tot het christendom. ,,De kerken krijgen een marginale plaats. Christenen worden van een meerderheid een minderheid en ze hebben het gevoel geen gevestigden meer te zijn, maar gasten, ballingen, buitenaardse wezens.''
Voorrechten
Volgens de Britse baptist hebben veel christenen nu het gevoel onderaan de ladder te staan. ,,Je hoort vaak zeggen: 'In de media kunnen ze alles zeggen over Jezus. Als ze dat over Mohammed zouden doen...' Dat klopt niet. Christenen zijn wel minder bevoorrecht dan vroeger, maar nog altijd meer dan andere minderheidsgroepen. Al is het de vraag of je in deze tijd wel baat hebt bij voorrechten.''
Op zijn visie krijgt Murray naar eigen zeggen verschillende reacties van christenen. ,,De een zegt: 'Er moet een weg terug zijn'. Anderen vinden dat mijn boodschap over de teloorgang van de oude, institutionele kerk gaat, maar zeggen: 'Wij zijn de nieuwe kerk.' Het gaat echter ook over hen. Ze hebben misschien wel niet de historie als de gevestigde kerken, hoewel ze die wel moeten kennen, maar voor de rest verschillen zij er niet zo veel van.''
Omroepen
Prof. dr. Mechteld Jansen, protestants hoogleraar missiologie, herkende veel uit het verhaal van Murray. ,,Ik hoorde op de Canadese radio een keer een serieuze discussie om het verhaal van 'baby Jezus' af te schaffen want daarmee claimen christenen het kerstfeest. Het is dus zelfs al zover dat niet-christenen zich afvragen wat die christenen zich wel verbeelden.''
Tegelijk is het volgens haar gemakkelijk Murrays verhaal te nuanceren door te wijzen op het kabinet in Nederland, waarvan twee christelijke partijen deel uitmaken, de christelijke omroepen of de toenemende vraag van onkerkelijken naar christelijk onderwijs. ,,Maar dan word je er al gauw voor uit gemaakt aan de reactionaire, conservatieve kant te staan.''
Nieuwe, experimentiële vormen van kerk-zijn - zoals nu de zogenaamde emerging church - hebben volgens Jansen in de geschiedenis bewezen altijd het voortouw te nemen door in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Ze wees er echter op dat niet alleen innovatieve ideeën nodig zijn, maar ook een doordachte theologie. ,,Zo hoort 'vergeving' niet bij de taal van nu, maar wel bij het centrum van de theologie. En gehoorzaamheid aan het rijk van God ligt mensen in deze tijd niet. Ik denk dat Jezus heel wat tegendraadser was in zijn cultuur dan wij willen en dan de emerging churches zijn.''
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
RSS