Economie
'Algen giet je niet zomaar in de tank'
Geplaatst: 28 mei 2008 07:34, laatste wijziging: 28 mei 2008 07:34
door onze redacteur Arend Pleysier
'Algen giet je niet zomaar in de tank'Even leek biobrandstof uit mais of koolzaad de oplossing, maar de voedselcrisis maakte snel een einde aan het enthousiasme. Een nieuwe panacee is alweer gevonden: de alg als oplossing voor duur voedsel én lege olievelden. ,,Een nieuwe hype is in zicht.''
DRONTEN - Als het aan de KLM ligt, vliegen hun Fokker 50-toestellen binnen twee jaar deels op algen. De Amerikaanse vliegtuigbouwer Boeing is nog ambitieuzer: de eerste 747 op biobrandstof landde begin dit jaar al op Schiphol. Over een paar maanden gieten de constructeurs geraffineerde algen in de tank.
Algen zijn het groene goud, om de tank mee te vullen en als nieuwe grondstof voor bijvoorbeeld plastics en cosmetica. Deze piepkleine eencellige plantjes die uitstekend gedijen in sloten, meren en zeeën zijn de ideale vervanger van fossiele brandstoffen.
,,Algen hebben als voordeel dat ze in water geteeld worden en dus geen beslag leggen op landbouwgrond'', zegt René Wijffels, bioloog aan de Wageningen Universiteit. ,,Daarnaast is de opbrengst per hectare van algen zeker vier keer hoger dan bij palmolie.''
Kinderschoenen
Enkele van de circa 80.000 soorten algen produceren een olieachtige substantie. Het voordeel: ze leven op zonlicht en CO2, een van de meest schadelijke broeikasgassen. Brandstof produceren en tegelijkertijd meewerken aan het terugdringen van het broeikaseffect: dat klinkt te mooi om waar te zijn. En dat is het ook: de techniek staat nog in de kinderschoenen.
,,Het kweken van algen is goed mogelijk'', zegt Wijffels. ,,In de VS, Israël en Nederland gebeurt het op kleine schaal. Vooral voor voedsel en cosmetica, want dat brengt het meeste op.''
Voor het kweken van algen is zonlicht en warmte van groot belang. ,,Bij een paar van onze proefprojecten gaat 46 procent van de kosten op aan energie'', zegt Wijffels. ,,Vooral het verwarmen en transport vreet energie.'' Zoveel zelfs, dat er in bepaalde gevallen nog méér energie nodig is dan dat de algen opbrengen. ,,Als we biobrandstof duurzaam én betaalbaar willen produceren, moet er nog veel veranderen'', waarschuwt Wijffels. Onmogelijk is dat niet: ,,In warme gebieden moet het mogelijk zijn om relatief goedkoop en energiezuinig algenbrandstof te produceren.''
Toch is het maar de vraag of algen massaal gebruikt kunnen worden voor de productie van brandstoffen, zegt Jan de Wilt van het Innovatieplatform, een onderdeel van het ministerie van LNV. ,,Algen brengen verreweg het meeste op als grondstof voor cosmetica, chemie of de voedselindustrie. Voordat we op algen gaan rijden, moet het productievolume enorm omhoog en de prijs omlaag.'' Maar hij ziet ook mogelijkheden: ,,We kunnen de ruimte op deze wereld veel efficiënter gebruiken door de algen te kweken in zee. Dan ontstaat er ook geen concurrentie met de voedselketen.''
Algenhype
Ook Wijffels denkt dat het niet verstandig is om alle kaarten te zetten op de productie van biobrandstof uit algen. ,,Er lijkt een algenhype te ontstaan, en dat lijkt me niet de bedoeling. We staan nog aan het begin van de technologische ontwikkeling. De grootste proefstations beslaan nu een tot drie hectare. Als je algenbrandstof echt een rol wilt laten spelen, moet je naar faciliteiten van minstens tienduizend hectare.''
Het grootschalig kweken van algen kan nog lastig worden. Want algen groeien dan weliswaar niet op de akkers, de beste resultaten worden wel behaald in poelen en andere kunstmatige opstellingen - op het land. De droom van tienduizenden hectares grote meren of onder water gezette woestijnen vol met algen, is nog lang niet binnen handbereik. ,,De Eemshaven gebruiken voor algen? Ik zou niet weten hoe dat moet'', zegt Wijffels.
Maar de technologische ontwikkeling staat niet stil, zegt Hein de Baar, onderzoeker aan de Universiteit van Groningen. ,,Zeewater is uitstekend geschikt voor het kweken van algen, beter dan zoet water. Dat is mooi, vooral omdat er wereldwijd een tekort aan zoet water ontstaat.''
Toch pleit ook hij niet voor het vullen van meren en binnenzeeën met - genetisch aangepaste - algensoorten. ,,Uit veiligheidsoverwegingen zou ik toch gaan voor kweek in een gesloten systeem''.
Betekent dat dan dat weilanden volgebouwd moeten worden met kweekbassins om de toestellen van de KLM te laten vliegen? Wijffels tempert het enthousiasme. ,,We lopen nu wel erg hard van stapel. Ik denk dat de KLM eerder vijf tot zeven jaar nodig heeft om algen bij te mengen, en dan is het nog maar een gedeelte van de oplossing. Als de KLM zes grote algenbrandstoffabrieken bouwt, kunnen ze hun Fokkers misschien net een weekje op het groene goud laten vliegen. Voorlopig hebben we de benzine dus nog even nodig: algen giet je niet zomaar in de tank.''
Algen als brandstof is nog omgeven door talloze vragen en onzekerheden
Algen zijn het groene goud, om de tank mee te vullen en als nieuwe grondstof voor bijvoorbeeld plastics en cosmetica. Deze piepkleine eencellige plantjes die uitstekend gedijen in sloten, meren en zeeën zijn de ideale vervanger van fossiele brandstoffen.
,,Algen hebben als voordeel dat ze in water geteeld worden en dus geen beslag leggen op landbouwgrond'', zegt René Wijffels, bioloog aan de Wageningen Universiteit. ,,Daarnaast is de opbrengst per hectare van algen zeker vier keer hoger dan bij palmolie.''
Kinderschoenen
Enkele van de circa 80.000 soorten algen produceren een olieachtige substantie. Het voordeel: ze leven op zonlicht en CO2, een van de meest schadelijke broeikasgassen. Brandstof produceren en tegelijkertijd meewerken aan het terugdringen van het broeikaseffect: dat klinkt te mooi om waar te zijn. En dat is het ook: de techniek staat nog in de kinderschoenen.
,,Het kweken van algen is goed mogelijk'', zegt Wijffels. ,,In de VS, Israël en Nederland gebeurt het op kleine schaal. Vooral voor voedsel en cosmetica, want dat brengt het meeste op.''
Voor het kweken van algen is zonlicht en warmte van groot belang. ,,Bij een paar van onze proefprojecten gaat 46 procent van de kosten op aan energie'', zegt Wijffels. ,,Vooral het verwarmen en transport vreet energie.'' Zoveel zelfs, dat er in bepaalde gevallen nog méér energie nodig is dan dat de algen opbrengen. ,,Als we biobrandstof duurzaam én betaalbaar willen produceren, moet er nog veel veranderen'', waarschuwt Wijffels. Onmogelijk is dat niet: ,,In warme gebieden moet het mogelijk zijn om relatief goedkoop en energiezuinig algenbrandstof te produceren.''
Toch is het maar de vraag of algen massaal gebruikt kunnen worden voor de productie van brandstoffen, zegt Jan de Wilt van het Innovatieplatform, een onderdeel van het ministerie van LNV. ,,Algen brengen verreweg het meeste op als grondstof voor cosmetica, chemie of de voedselindustrie. Voordat we op algen gaan rijden, moet het productievolume enorm omhoog en de prijs omlaag.'' Maar hij ziet ook mogelijkheden: ,,We kunnen de ruimte op deze wereld veel efficiënter gebruiken door de algen te kweken in zee. Dan ontstaat er ook geen concurrentie met de voedselketen.''
Algenhype
Ook Wijffels denkt dat het niet verstandig is om alle kaarten te zetten op de productie van biobrandstof uit algen. ,,Er lijkt een algenhype te ontstaan, en dat lijkt me niet de bedoeling. We staan nog aan het begin van de technologische ontwikkeling. De grootste proefstations beslaan nu een tot drie hectare. Als je algenbrandstof echt een rol wilt laten spelen, moet je naar faciliteiten van minstens tienduizend hectare.''
Het grootschalig kweken van algen kan nog lastig worden. Want algen groeien dan weliswaar niet op de akkers, de beste resultaten worden wel behaald in poelen en andere kunstmatige opstellingen - op het land. De droom van tienduizenden hectares grote meren of onder water gezette woestijnen vol met algen, is nog lang niet binnen handbereik. ,,De Eemshaven gebruiken voor algen? Ik zou niet weten hoe dat moet'', zegt Wijffels.
Maar de technologische ontwikkeling staat niet stil, zegt Hein de Baar, onderzoeker aan de Universiteit van Groningen. ,,Zeewater is uitstekend geschikt voor het kweken van algen, beter dan zoet water. Dat is mooi, vooral omdat er wereldwijd een tekort aan zoet water ontstaat.''
Toch pleit ook hij niet voor het vullen van meren en binnenzeeën met - genetisch aangepaste - algensoorten. ,,Uit veiligheidsoverwegingen zou ik toch gaan voor kweek in een gesloten systeem''.
Betekent dat dan dat weilanden volgebouwd moeten worden met kweekbassins om de toestellen van de KLM te laten vliegen? Wijffels tempert het enthousiasme. ,,We lopen nu wel erg hard van stapel. Ik denk dat de KLM eerder vijf tot zeven jaar nodig heeft om algen bij te mengen, en dan is het nog maar een gedeelte van de oplossing. Als de KLM zes grote algenbrandstoffabrieken bouwt, kunnen ze hun Fokkers misschien net een weekje op het groene goud laten vliegen. Voorlopig hebben we de benzine dus nog even nodig: algen giet je niet zomaar in de tank.''
Algen als brandstof is nog omgeven door talloze vragen en onzekerheden
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
RSS