Verwacht wordt dat om die reden ,,het kerkenwerk, bij gelijkblijvende inzet en verwachtingen, ongestoord kan voortgaan''. Dat schrijft het Steunpunt Kerkelijke Beheerszaken in het boekje Cijfers & feiten. Financiën van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt in de jaren 2000 - 2006 . Het betreft de vijfde editie van uitvoerig onderzoek naar de inkomsten en uitgaven van lokale vrijgemaakt-gereformeerde kerken. Aan het onderzoek werkten 118 van de in totaal 274 kerken mee. Deze 118 kerken vertegenwoordigden bijna de helft van alle kerkleden (47 procent).

De 125.000 kerkleden, kinderen meegerekend, gaven in totaal 53,5 miljoen euro in 2006 aan hun lokale kerken. Voor een groot deel kwam dit geld binnen via een vaste bijdrage, binnenkerkelijk bekend om de afkorting VVB, wat staat voor Vaste Vrijwillige Bijdrage. Via deze VVB werd 73 procent van de inkomsten geïnd. Verdere inkomsten kwamen binnen via collecten (14 procent), huur en rente (6 procent) en legaten en acties (4 procent).

De afgelopen jaren steeg de bijdrage via de VVB sterker dan die uit andere inkomsten. ,,De VVB is blijkbaar de beste mogelijkheid de inkomsten te verhogen. Ontvangsten van collecten zijn moeizamer te beïnvloeden'', schrijft het steunpunt.

Stijging
Opvallend is dat over 2005 en waarschijnlijk ook over 2006 de vaste bijdrage sterker steeg dan de stijging van het gemiddelde gezinsinkomen met 3,4 procent. Dat betekent dat relatief meer wordt gegeven. Het kan volgens het steunpunt twee dingen betekenen: dat er meer kerkleden (per gezin) de arbeidsmarkt op gaan of dat lokale kerken meer geld nodig hebben en daar hun leden om vragen. Verder blijkt ,,dat leden uit kleinere gemeenten meer bijdragen aan de kerk in vergelijking tot grotere gemeenten''.

Ten opzichte van 1993 zijn de inkomsten uit legaten gehalveerd. Het steunpunt vindt dit opvallend. ,,Want de tendens is toch dat ouderen steeds vermogender worden en derhalve meer legaten zouden kunnen doen. Daarin deelt de kerk kennelijk niet mee.''

Kerken geven 45 procent van hun inkomsten uit aan het onderhouden van hun predikant(en). Daarnaast is er een reeks andere uitgaven: gebouwen (12 procent), landelijke afdrachten en giften (11 procent) en bijvoorbeeld de koster (9 procent). De kosten voor gebouwen zijn vanaf het eerste onderzoek in 1993 behoorlijk afgenomen. De kosten voor de predikant bleven gelijk, maar het geld voor emeritering is wel behoorlijk gestegen.

Predikantskosten zijn relatief het laagst in gemeenten met meer dan negenhonderd leden. In kerken met minder dan driehonderd leden zijn de kosten het hoogst, gemiddeld twee keer zo hoog als in de grotere kerken.

Opvallend is dat kleine kerken relatief ook meer betalen aan landelijke afdrachten en giften, hoewel dit bedrag in theorie gelijk zou moeten zijn omdat per kerklid wordt afgedragen. Volgens het Steunpunt Kerkelijke Beheerszaken komt dit doordat grotere kerken eerder met de groei van het aantal leden te maken hebben. Door deze groei, nog niet vertaald in de afdrachtcijfers, daalt de gemiddelde afdracht per kerklid.

Welvaart
In dertien jaar zijn bij de diaconale uitgaven de kosten van ondersteuning van gemeenteleden ,,vrijwel niet gestegen''. Of dit een effect van de groeiende welvaart is, vraagt het steunpunt zich af. In totaal blijken de diaconieën zo'n 4,5 miljoen euro aan reserves hebben. Ook hierbij vraagt het steunpunt zich af of dit niet aan de hoge kant is.

De kosten voor uitgaven búiten de eigen gemeente - diaconaal, zending en evangelisatie - bleven vanaf 1993 gelijk. Gemiddeld gaf een gemeentelid in 2006 26,50 euro uit aan zending. Maar uitgaven voor de evangelisatie daalden de afgelopen jaren. Voor plaatselijk werk werd in 2006 zo'n drie euro per lid uitgegeven. ,,Men kan derhalve niet stellen dat de groeiende zorg voor de wereld om ons heen nu ook tot uitdrukking komt in een verhoogde financiële aandacht'', constateert het steunpunt.


N.a.v. Cijfers & feiten. Financiën van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt in de jaren 2000 - 2006, uitgegeven door het Steunpunt Kerkelijke Beheerszaken in samenwerking met administrateur G. van der Veen. Het boekje is te bestellen via de website van het steunpunt, www.steunpuntkb.nl.

-----------------------------
'Grote betrokkenheid'

In een vergelijking met enkele andere kerken, opgetekend in Cijfers & feiten , blijken leden van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) vrijgevig. Wanneer alleen vaste giften en financiële acties geteld worden (dus bijvoorbeeld geen collectes), geeft een kerklid gemiddeld 319 euro per lid per jaar. Voor leden van de Protestantse Kerk in Nederland lag dit in 2005 gemiddeld op 133 euro per jaar, uitgaande van zo'n twee miljoen leden van deze kerk. Een rooms-katholiek kerklid betaalde in 2005 gemiddeld 25,75 euro per lid, waarbij werd uitgegaan van 4,4 miljoen leden. Het bedrag ligt voor vrijgemaakt-gereformeerden onder meer hoger omdat deze kerken relatief weinig randleden of 'papieren' leden tellen.

Reacties