UTRECHT - Christendom en humor gaan over het algemeen moeilijk samen. Christelijke cabaretiers die écht succesvol zijn in de eigen achterban, zijn dun gezaaid, en ook zij trappen nogal eens op (lange) christelijke tenen.

Daarom was de jury van de Webfish Awards ook zo enthousiast over de 'gristelijk-satirische' website Goedgelovig.nl. De internetprijs, een gezamenlijk initiatief van de Protestantse Kerk en de IKON, werd dit jaar voor het eerst uitgereikt. ,,Zelfspot en religie is momenteel een spannende combinatie'', aldus het juryrapport. ,,Deze site weet deze combinatie op originele wijze weer te geven.''

Goedgelovig bestaat nu een jaar, en voelt zich naar eigen zeggen ,,vrij om over alles wat op het kerkelijke erf en in de maatschappij gebeurt te publiceren''.

Dat resulteert onder meer in fictieve berichten over allerhande christelijke stromingen en organisaties. De allereerste bijdrage op de website betrof een ,,literaire primeur'': een boek dat volledig zou zijn geschreven in tongentaal. Het rooms-katholieke aartsbisdom Utrecht en theoloog Willem Ouweneel werden in het gefingeerde bericht sprekend ingevoerd.

Het belangrijkste onderwerp waar Goedgelovig zich het afgelopen jaar op stortte was een campagne rond het Opwekkingslied 666. Nadat de stichting Opwekking besloten had geen lied met dit nummer in de liedbundel op te nemen, sprong Goedgelovig daarop in met een prijsvraag onder de bezoekers om zelf een nummer te schrijven.

Net als andere satirische weblogs als GeenStijl, heeft ook Goedgelovig een eigen huisstijl ontwikkeld. Zo worden christenen consequent 'gristenen' genoemd, en worden bepaalde mensen herhaaldelijk op de hak genomen.

Zo moet Joop Gankema, directeur van stichting Opwekking, het herhaaldelijk ontgelden. De website zet hem neer als iemand met een zwakke ruggengraat, en zijn ,,vreselijk nerveuze'' organisatie heeft,,een overgevoelige achterban''.

Gevraagd naar zijn reactie is Gankema kort. ,,Ik houd van satire. Maar dit vind ik in sommige opzichten over grenzen heen gaan.'' Hij vindt dat de website ,,gemakkelijk probeert te scoren''.

Hartverzakking
Een andere organisatie die er slecht van af komt is de Evangelische Alliantie. Een manifest van de EA werd door Goedgelovig betiteld als ,,een manifest waarvan Pim Fortuyn postuum alsnog een hartverzakking krijgt'', de EA zelf als ,,de enige gristelijke organisatie die bestaat bij de gratie van continu vergaderen''.

Van EA-directeur Arnold van Heusden schrijft de website, in een verhaal waarin hij - ook qua uiterlijk - wordt vergeleken met Sigmund Freud, dat bij hem een ongezonde moederbinding niet valt uit te sluiten, vanwege de manier waarop hij ,,al sinds jaar en dag als directeur aan de EA hangt''.

Gevraagd om een reactie zegt Van Heusden er prima tegen te kunnen dat er grapjes over hem worden gemaakt. ,,Ik denk alleen wel dat ze moeten oppassen dat het niet 'zomaar een beetje 'lollig doen' wordt.''

Soms gaat Goedgelovig volgens Van Heusden een grens over: ,,Je moet de heilige dingen van het geloof niet belachelijk maken.''

Een voorbeeld van iets wat mensen als aanstootgevend kunnen beschouwen is dat Goedgelovig nogal eens wat lacherig schrijft over de 'HEERE', schijnbaar in een poging bevindelijk-gereformeerden na te doen.

Elders op het internet wordt Goedgelovig wel de christelijke GeenStijl (een veelbezocht shockerend weblog) genoemd. Goedgelovig neemt zelf echter afstand van deze suggestie. ,,We schelden niet, meppen niet onder de gordel'', aldus de makers. ,,We parodiëren godsbeelden en menselijke godsdienst. Dat is niet hetzelfde als spotten met God.''

Op de vraag of de website ook daadwerkelijk 'leuk' is, lopen de meningen uiteen.

Oud-directeur Bram Rebergen van het Flevofestival, die er onder eigen naam een driemaandelijkse column voor schrijft, is enthousiast. ,,Ik houd er wel van om het christelijke wereldje met een korreltje zout te nemen.'' En ook Otto Sondorp, als gemeenteadviseur en internetdeskundige verbonden aan de Protestantse Kerk was aanvankelijk enthousiast. ,,Maar na drie keer kijken, dacht ik: wat doe ik hier'', bekent hij. ,,De humor spreekt mij niet zo aan.''

Sondorp vindt dat christelijke humor wel wat meer op Joodse humor mag lijken. ,,In het jodendom leidt humor vaak tot zelfrelativering. Dat dient een doel: ruimte maken voor het mysterie van God. Een doel, dat mis ik bij Goedgelovig. En humor dus.''

Nu is discussiëren over humor bijzonder lastig. Zeker als onduidelijk is wie de grap precies maakt. Weblogger Boele Yptsma, die zelf ook meedong naar de internetprijs maar hem niet won, schrijft over Goedgelovig: ,,Aanvankelijk was ik onder de indruk van de humor, openheid en productiviteit. Maar in de loop van de tijd veranderde mijn gevoel.'' Deze week werd hem duidelijk waarom. ,,Het is de volstrekte anonimiteit die mij stoort''.

Geheim
De ware identiteit van de makers is het best bewaarde geheim van Goedgelovig. De prijs die zij vorige week wonnen, lieten zij ophalen door een christelijke artiest die, zo zei hij tijdens de bijeenkomst, ook slechts per e-mail contact met Goedgelovig.

Wat in elk geval duidelijk is, is dat de makers goed op de hoogte zijn van ontwikkelingen in de evangelische wereld. De meeste artikelen richten zich op organisaties als de EO, EA, Opwekking en de ChristenUnie.

Verder blijkt dat de website van Goedgelovig is geregistreerd door Marc van der Woude. Hij is de man achter JoelNews, een enthousiaste evangelische nieuwsbrief over opwekkingen, gebedsbewegingen en wonderen. Aanvankelijk zegt Van der Woude dat hij de website Goedgelovig ,,als een vriendendienst'' heeft geregistreerd, en dat hij er geen inhoudelijke betrokkenheid bij heeft.

Uit een technische analyse van mailtjes die 'Andries', de anonieme woordvoerder van Goedgelovig verstuurde, blijkt echter dat die zijn verzonden vanaf dezelfde computers waarvandaan die ook Marc van der Woude mailt.

Van der Woude ontkent echter met klem zelf deze 'Andries' te zijn. Als dit waar is, moet het in elk geval iemand zijn die - letterlijk - zeer dicht bij hem staat, want minuten na het telefoongesprek met Van der Woude mailt 'Andries' nota bene vanaf een van Van der Woudes eigen computers naar het Nederlands Dagblad , en laat hij merken ontstemd te zijn over de zoektocht naar zijn identiteit.

Later reageert ook Van der Woude per mail. Hij vertelt over vijf computers te beschikken, die via een netwerk met elkaar verbonden zijn, die door vier mensen worden gebruikt. ,,Zoals ik telefonisch al aangaf, kan en wil ik de identiteit van Andries niet onthullen, om de eenvoudige reden dat ik dat beloofd heb.''

Over wie deze Andriesfiguur, die ook op allerlei andere websites namens Goedgelovig het woord voert, werkelijk is, wil Van der Woude dus niets kwijt. Ervan uitgegaan dat hij het zelf niet is, moet het op zijn minst iemand zijn die regelmatig het kantoor met hem deelt. Een andere mogelijkheid is dat Van der Woude zijn computers beschikbaar heeft gesteld om van buitenaf te worden benaderd, zodat alle sporen hooguit naar hem zijn terug te leiden. Zelf schrijft 'Andries' over zijn anonimiteit op Goedgelovig: ,,Dit is ons laatste woord daarover: de kwestie is helemaal niet gevestigde belangen, angst voor ontslag e.d., maar dat mensen te veel naar de poppetjes kijken (wie iets zegt) in plaats van zaken inhoudelijk te beoordelen.''

Dichter en dj Danny Butler nam namens Goedgelovig de Gouden Webfish Award in ontvangst. Zo bleven de makers van de website anoniem. |foto IKON/Sjoerd Mouissie

Reacties

---