WAGENINGEN - Dat de tropische regenwouden snel in omvang afnemen, dat wisten we. Maar dankzij het Wageningse onderzoeksbureau SarVision kunnen we nu ook precies zien waar dat gebeurt en in welk (ongelooflijk) tempo.

SarVision heeft software ontwikkeld waarmee de ontbossing wereldwijd en continu in kaart kan worden gebracht. Ontbossingskaarten van opeenvolgende tijdstippen zijn als filmpje te bekijken.

Het non-profitbureau, voortgekomen uit Wageningen Universiteit, heeft een programma gemaakt dat automatisch honderden satellietbeelden van de Amerikaanse (NASA), Europese (ESA) en Japanse (JAXA) ruimtevaartorganisaties tot goed leesbare kaartenreeksen verwerkt.

Zo laat een filmpje van het Indonesische eiland Sumatra in één oogopslag zien hoe de houtkap daar voortschrijdt. Rode vlekken die het gekapte bos weergeven, worden steeds groter. De filmpjes kunnen met Google Earth op de aardbol worden geprojecteerd en zijn voor iedereen, overheden, milieugroepen en particulieren, bruikbaar. Indianen in het Amazonegebied maken inmiddels gebruik van satellietbeelden in Google Earth om illegale activiteiten in hun omvangrijke bosreservaten in de gaten te kunnen houden. Omdat de bosgebieden vele malen groter zijn dan Nederland, is het onmogelijk voor de politie op de grond of met helikopters overal te controleren.

Het nadeel van de gebruikelijke satellietopnamen van Google is dat de kaarten dikwijls sterk verouderd zijn. Zeker als het gaat om foto's van bosgebieden zien we soms opnamen die niet jonger zijn dan het jaar 2000. Anders dan de bewoonde delen van de aarde, zijn regenwouden voor Google niet interessant genoeg om met enige regelmaat te vernieuwen.

Volgens bosbouwkundige Niels Wielaard van SarVision zijn de satellietbeelden die in Wageningen worden verwerkt, steeds up-to-date. Bovendien bieden de kaarten meer informatie, doordat de effecten van bewolking, mist en rook, die satellietopnames van regenwouden nogal eens parten spelen, zijn geëlimineerd. Met nieuwe, Japanse en Europese, satellietradarbeelden kan door bewolking heen worden gekeken. De kwaliteit van de radarbeelden is nu zo goed, dat details met een nauwkeurigheid van twintig meter zichtbaar zijn. Hiermee is zelfs illegale kap op kleine schaal te zien.

SarVision, dat in een aantal ontwikkelingslanden nauw samenwerkt met lokale gebruikers, heeft tot dusver ontbossingskaarten en filmpjes online van heel ZuidoOost-Azië en een groot deel van het noorden van Zuid-Amerika. De Indonesische regering maakt er dankbaar gebruik van. Het Wageningse bureau moest zich de afgelopen jaren behelpen met projectsubsidies (van onder meer de Wereldbank) en gelden uit onderzoeksprogramma's. Het bureau wil voor de komende jaren een meer permanente financiering en kijkt daarvoor richting Den Haag.


De ontbossingsfilmpjes in Google Earth kunnen via de website van SarVision (www.sarvison.nl ) bekeken worden.

Ontbossing
Ontbossing is het op grote schaal verdwijnen van bos door handelingen van mensen voor commerciële doeleinden, of om land te winnen voor landbouw of voor nederzettingen.

Ontbossing kan verstrekkende gevolgen hebben. Dieren en planten verdwijnen en hele ecosystemen kunnen worden ontregeld en uitgeroeid. Ontbossing is de oorzaak van erosie en zou zelfs klimaatveranderingen kunnen veroorzaken.

Ontbossing - jaarlijks verdwijnt er tweemaal de oppervlakte van België aan tropisch regenwoud - staat hoog op de internationale politieke agenda. Op de zojuist afgeronde klimaattop op Bali in Indonesië heeft een aantal rijke landen voorgesteld de Forest Carbon Partnership Facility op te richten. Dat is een klimaatfonds dat in de toekomst deelnemende landen moet gaan belonen voor het beschermen van tropische regenwouden.

Gebruik van moderne radarsatelliettechnologie is volgens minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking noodzakelijk om de gemaakte afspraken te controleren. Met de ontbossingskaarten van SarVision kan iedereen nu in één oogopslag zien of gefinancierde maatregelen om de regenwouden te beschermen, ook daadwerkelijk effect hebben.

Op weg naar Bali liet minister Koenders zich over de veenbossen van Kalimantan vliegen. Nederland ondersteunt een project om de moerasbossen, waar zich uiterst brandbare koolstofpakketten in de bodem bevinden, te beschermen. Brandende veenbossen zijn er mede debet aan dat Indonesië de derde broeikasgasproducent ter wereld is.

De Indonesische overheid gebruikte al een eerste versie van de SarVisiontechnologie om ontbossingscijfers aan het parlement te presenteren en wil de dienst nu actief inzetten voor boswethandhaving.

Reacties