Alle ingrediënten voor een stevige clash over hun zienswijze op Jezus waren zaterdag in de Westerkerk in Amsterdam aanwezig, maar door de manier waarop de discussie werd geleid, kwam het niet tot een echte confrontatie.

Zo'n 250 mensen woonden de bijeenkomst over 'God is in. Is Jezus uit?' bij, georganiseerd door de gemeente van de Westerkerk. In de aanloop naar het symposium betoogde predikant Fokkelien Oosterwijk dat ze in de Protestantse Kerk in Nederland in toenemende mate verlegenheid met Jezus constateerde. Aan de ene kant van de kerk bevinden zich volgens haar ,,evangelicale zekerweters met ouderwetse woorden en beelden over Jezus''. Aan de andere kant de vrijzinningen die ,,niets meer met Jezus kunnen''. Tussen die twee stromen in zit ,,een brede massa die verlegen zwijgt over de rol van Jezus in het geloof''.

Volgens ds. Arenda Haasnoot, vicevoorzitter van de protestantse synode, heeft de kerk een probleem als Jezus niet meer in is. ,,Ik kan mij niet aan de indruk ontrekken dat waar Jezus uit is, de kerk krimpt en uitsterft. Dat geeft te denken.''

Ze gaf de klassieke uitleg over Jezus: God laat zichzelf kennen door Jezus Christus. ,,Zonder Jezus krijg je het beeld van God niet scherp.'' En: ,,Als de kerk meent te kunnen spreken over God zonder Jezus, dan is de kerk geen kerk meer maar een religieus genootschap.''

In haar eigen gemeente in Geldermalsen hoort ze gemeenteleden vragen of het nu weer over Jezus moet gaan. ,,Ik proef daar iets van: Jezus is uit. Er lijkt een 'Jezusmoeheid' te zijn binnen delen van de kerk en binnen bepaalde generaties. Heeft deze moeheid niet te maken met de manier waarop de laatste decennia over God is gepraat? Heeft de kerk de mens die zoekt naar God niet te veel centraal gesteld, in plaats van God die de mens zoekt?''

Ds. Jan Offringa, voorzitter van Op Goed Gerucht - een beweging uit 'het midden' van de Protestantse Kerk, liet een tegengeluid horen. Mocht Jezus niet meer in zijn - wat volgens hem niet het geval is - dan is dat ,,een gezonde ontwikkeling''. Met een variant op een uitspraak van Johannes de Doper: ,,God moet meer, Jezus minder worden''. Volgens Offringa is Jezus te hoog opgeklommen door dogma's die stellen dat Hij een een goddelijke natuur had en deel is van de goddelijke drie-eenheid. ,,Theologen hebben inmiddels de balans aardig hersteld. Jezus staat weer met beide benen op aarde. In veel dingen is Hij dezelfde mens als wij. Tegelijk is hij onmiskenbaar een wijs, inspirerend figuur. Maar geen perfect mens. Jammer voor Paulus, die dacht dat Jezus zondeloos was. Maar Jezus zei zelf: Niemand is goed, behalve God.''

In Jezus ontmoet de mens genade, verwoordde Offringa het belang van Hem. ,,God komt door Jezus naar voren als bron van radicale compassie die mensen onvoorwaardelijk aanvaardt. Genade, ook voor mensen die weinig van hun leven bakken.''

Hij omschreef Jezus als een venster op God. ,,Soms is het venster beslagen, soms moeten we even krabben. Maar des te vaker kun je zien hoe je kunt en mag leven met de Eeuwige. Zo is God in en raakt Jezus niet uit.''

Goddelijkheid
In de discussieronde zei geestelijk verzorger Abeltje Hoogenkamp dat het voor haar belangrijk is de goddelijkheid van Jezus vast te houden. ,,Met de goddelijkheid staat ook de menselijkheid van God op het spel. Ik wil de complete God.''

Offringa oordeelde echter dat Hoogenkamp zich verwijdert van Jezus' woorden. Hij heeft zelf duidelijk gemaakt geen God te zijn. Haasnoot was het daarmee niet eens: ,,Juist de goddelijkheid van Jezus heeft de weg naar het kruis in gang gezet. Het conflict met de joden ontstond niet omdat Hij zo anders was, maar omdat hij liet staan dat mensen Hem identificeerden met God.''

Karel Eykman, auteur van kinderboeken waaronder de kinderbijbel Woord voor Woord , moest het meer hebben van de menselijke dan van de goddelijke Jezus. Hij vroeg of in de kerk nog ruimte is voor humanistische, atheïstische christenen, zoals hij. ,,Je wordt meteen weggeduwd. Dat irriteert mij.''

Hoogenkamp: ,,Ik heb de goddelijke Jezus nodig, maar mijn gevoel is niet maatgevend voor wat een waar geloof is. Dogma's zijn straatlantaarns die de weg wijzen. Alleen een dronken iemand klemt zich eraan vast. Maar ook probeert alleen een hooligan een lantaarnpaal omver te trekken.''

Haasnoot constateerde dat Hoo-genkamp direct in de verdediging schoot. ,,Ik heb het tegenovergestelde idee van Eykman hoe het vandaag in de kerk eraan toe gaat. Volgens mij mag je niet zeggen dat Jezus over het water heeft gelopen. Wij mogen niet meer geloven wat de kerk eeuwen door heeft beleden. Dan krijg je het verwijt dat de kleine, menselijke Jezus er niet meer mag zijn.''

Reacties (6)