POTCHEFSTROOM - Kinderen van elf of twaalf jaar die al seksueel actief zijn. Het is in Zuid-Afrika geen uitzondering. Professor en dominee Derrick Mashau weigert hulpeloos toe te kijken hoe de jeugd haar opleiding, toekomst en zelfs haar leven op het spel zet door al dan niet veilige seks te bedrijven op jonge leeftijd. Zijn ideaal is dat iedereen zich onthoudt van seks tot het huwelijk en zo niet alleen de Bijbel naleeft, maar ook een eerlijke kans krijgt op een betere toekomst.

Hij roeit tegen de stroom in. Onderweg passeren hem bruidsprijzen, tienerzwangerschappen, een jongerencultuur doordrenkt met seks, sugar daddies en aidsdoden.

,,Ik denk niet dat het onderdeel is van onze cultuur, maar het speelt enorm onder de jeugd. Er heeft een flinke toename plaatsgevonden van het probleem in mijn land, vooral onder invloed van secularisatie. De jongerencultuur van nu, zowel in Zuid-Afrika als wereldwijd, barst van de seks. Reclame op straat, muziek die wordt gedraaid en televisiebeelden: alles is seksgeoriënteerd. De invloed daarvan op de jeugd is immens.''

Veel Afrikaanse tienermeisjes zijn drop-outs. Ze moeten hun opleiding staken, omdat ze zwanger raken op jonge leeftijd. ,,Tienerzwangerschappen zijn tegenwoordig normaal'', vervolgt Mashau. Voor de jongens ligt dat anders legt hij uit. ,,Dat is nog een vervelend onderdeel van het verhaal. Wanneer een meisje zwanger is, sturen de jongens haar weg of ze laten haar in de steek. De meisjes mogen het zelf opknappen. Zonder inkomen.'' Ook onder de christelijke jongeren is dit een veel voorkomend verschijnsel.

Wanneer de jongens wél bij hun zwangere vriendin blijven, voelt het koppel zich vaak gedwongen te trouwen. In dat geval stopt ook de vader met zijn opleiding om geld te verdienen voor zijn gezin. Een bijkomend probleem bij het trouwen is de bruidsprijs. De familie van de potentiële bruidegom moet een flinke prijs betalen voor zijn bruid. Zeker als ze hoog is opgeleid. Een prijs die vaak onbetaalbaar blijkt, waardoor een huwelijk niet kan plaatsvinden. In dat geval is het te verwachten dat het stel niet wacht met seks totdat ze wel kunnen trouwen. Mashau probeert, hoe lastig dat ook is, christelijke ouders te bewegen af te zien van een bruidsprijs. ,,Beloon je dochter voor het maagd blijven.''

Motivatiekampen
Desondanks ziet Mashau het aantal schoolafhakers tot zijn grote spijt elk jaar snel toenemen. Een van de initiatieven die hij hiertegen is gestart zijn de kampen waarop hij leerlingen van zijn Theocentric Christian College meeneemt, om ze te onderwijzen in de Bijbel en ze te motiveren trouw te blijven aan hun geloof.

,,Ze krijgen een week vrij en bij één groep heb ik het bijvoorbeeld over liefde, verkering en het huwelijk gehad. Vanuit het christelijke perspectief uiteraard.'' Het moet voor hem moeilijk zijn geweest de kinderen hierover aan het praten te hebben gekregen. Mashau lacht: ,,Toen we dit project begonnen, waren ze er niet erg blij mee. Maar met een beetje geduld krijg je ze wel los. Ik benaderde het vanuit de vraag 'hoe ga je om met de schepping van God?'.''

Sommigen voelden zich ongemakkelijk, omdat zij op dat moment al seksueel actief waren. Mashau kreeg ze toch aan het praten. ,,Zodra ze met mij beginnen te discussiëren, stellen ze zich open op en velen waarderen onze gesprekken.'' Niet iedereen wil zijn of haar levenswijze volledig aanpassen aan de christelijke leefregels, maar Mashau hoort positieve verhalen. Niet alleen van ouders die hun kinderen veranderd terug zagen komen, maar ook van de leerlingen zelf. ,,Toen de eerste groep terugging naar school, kwamen er leerlingen naar de directeur. Ze zeiden 'hier zijn we. We hebben seks gehad, maar willen veranderen'. Ik ben op hun verzoek nog eens langsgekomen om er met ze over te praten.''

Ook in de kerk ziet Mashau vooruitgang. Er worden meer koppels getrouwd ín de kerk. Dat kan, omdat ze als maagd het huwelijk ingaan. Zo ziet de hoogleraar theologie het uiteraard graag. Eerst bij hun ouders wonen, daar weggaan om te trouwen en dan pas één worden met hun partner. Realistisch als hij is, beseft Mashau zich echter dat het doel nog niet eens in zicht is. Met het oog op aids, adviseert Mashau onwilligen op zijn minst condooms te gebruiken.

Aids
In Zuid-Afrika is een op de vijf mensen hiv-positief, dit zijn 5,3 miljoen mensen. Onder seksueel actieve mensen tussen 15 en 25 jaar is een op de vier geïnfecteerd met hiv/aids. Elke dag raken 2000 mensen geïnfecteerd. De snelste groei van het virus vindt plaats onder tieners, de groep 15- tot 19-jarigen.

Naast zijn religieuze bezwaren, hamert Mashau ook op het dodelijke aspect van aids dat komt kijken bij de vrije seksuele moraal. ,,De graven liggen open en ze worden gevuld met kinderen.'' Hij vindt het vreselijk om te moeten zeggen, maar de boodschap is even reëel als hard. ­,,Kinderen in Zuid-Afrika sterven bij bosjes door seks voor het huwelijk. Ze wisselen van partners en ­sommigen worden zelfs gedwongen seks te hebben met anderen. Studentes willen geld om de huur te betalen. Geld voor nieuwe kleding. Voor eten. Hun ouders kunnen het hun niet geven. Ze zoeken zogenaamde sugar daddies .'' Dat zijn vaak wat oudere, getrouwde mannen, die hun alles geven wat ze willen, in ruil voor seks. Onveilige seks. Zij betalen, dus zij bepalen. Condooms blijven in de verpakking.

Sugar daddies en seks voor het huwelijk zijn de twee hoofdoorzaken van het hoge aantal geïnfecteerden in Zuid-Afrika, betoogt Mashau. ,,Dat aantal is nog altijd in een snel tempo aan het groeien. We hebben altijd de traditie gehad alleen op zaterdagen doden te begraven. Dan kunnen ook familieleden die ver weg wonen de ceremonie bijwonen. Die traditie is verbroken. Het is verschrikkelijk. Nu worden er elke dag mensen begraven.'' 

-----------------------------------
Professor Mashau is een bekende dominee in Zuid-Afrika. Geboren in een 'koninklijk' gezin, groeit hij op als ongelovige. Zijn vader was chief van zijn geboortedorp Mashau, vernoemd naar zijn familie. Als dorpshoofd werd zijn vader geacht zich sterk te maken voor de traditionele geloven van het volk.

Echter, toen Mashau zestien jaar oud was, kwam hij in aanraking met het christelijke geloof, via zendelingen die elk huis langs gingen. Mashau ontving hun boodschap en werd er door gegrepen. ,,Vanaf dat moment ging ik naar een gereformeerde kerk in de buurt, werd gedoopt en werd al snel actief als jeugdwerker.''

Zijn moeder en drie zussen volgden hem na enige tijd en bekeerden zich ook. Zijn inmiddels overleden vader heeft tot aan zijn dood niet geloofd in de God die Mashau aanbidt. Ook zijn enige broer heeft tot zijn spijt ,,het heilige woord nog niet mogen ontvangen''.

Mashau is opgeklommen van jeugdwerker tot hoogleraar theologie aan de North-West University, en initiator en directeur van zijn eigen christelijke school in het noorden van Zuid-Afrika. ,,Toen ik predikant werd in 1998 en in de kerk ging werken, had ik met twee anderen een droom een christelijke opleiding te starten. Dat is gelukt, want in 1999 openden we een christelijke school, genaamd Theocentric Christian College.''

De kinderen beginnen op vijfjarige leeftijd en doen eindexamen als ze zestien jaar oud zijn. Op dat moment kunnen ze doorstuderen aan een universiteit. In het eerste jaar was er nog slechts één enkele leerling; dit jaar zijn het er 580, verdeeld over dertig docenten.

Ondanks, of misschien juist wel vanwege die enorme groei, heeft de school het financieel zwaar. De subsidie van de Zuid-Afrikaanse overheid is bij lange na niet voldoende om rond te komen, aldus Mashau. ,,Het is een school die erkend is door de overheid. Het is geen eendagsvlieg. Ieder jaar krijgen we geld, maar dat is niet veel.'' Het salaris dat Mashau zijn docenten kan bieden is niets vergeleken met wat de overheid biedt bij openbare scholen. Zodra daar een vacature komt, verliest hij zijn beste docenten.

De school strijdt om zich te kunnen blijven ontwikkelen. ,,Ze kunnen niet uitbouwen. Er zijn zes nieuwe lokalen nodig, maar er is geen geld. Als ze daarin investeren, kunnen de salarissen en andere vaste kosten niet worden betaald.''

Reacties