AMSTERDAM - Joep, de oudste zoon van Marieke en Rutger Hensel, is bijna vijf jaar oud. Op school zit hij nog niet en als het aan zijn ouders ligt blijft dat voorlopig zo. Ze zitten in een procedure om vrijstelling te vragen voor de leerplicht, die voor Joep ingaat zodra hij vijf wordt. ,,Wij denken dat het voor onze kinderen het beste is, wanneer ze thuis onderwijs krijgen'', zegt Marieke Hensel. ,,Dan krijgen ze veel meer persoonlijke aandacht en de ruimte om de specifieke talenten te ontwikkelen, die God hen gegeven heeft.''

In een schoolklas moet een docent zijn aandacht verdelen over twintig tot dertig leerlingen, zegt Marieke Hensel. ,,Kinderen zijn daardoor tot hun achttiende met van alles verplicht bezig voor school en zouden dan pas daarna zich kunnen afvragen welk plan God met hun persoonlijk leven heeft.'' Rutger en Marieke wonen in Amsterdam en zijn lid van een baptistengemeente. ,,In Amerikaanse baptistenkerken maken heel veel ouders de keuze om hun kinderen niet naar school te sturen. Soms geldt dat zelfs voor hele kerken.''

Behalve een groep baptisten zijn er onder andere orthodox-gereformeerden, zevendedagsadventisten en aanhangers van New Age die hun kinderen thuis houden vanwege geloofsovertuigingen, licht Bernadette van Zuidam van de Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs toe. Ook is er een groeiende groep humanisten die vrijstelling krijgt van de leerplicht, aldus Van Zuidam.

Juridisch kunnen ouders hun kind thuis houden wanneer ze bezwaar hebben tegen de levensbeschouwelijke richting van alle scholen die op redelijke afstand van hun woning liggen. De ínrichting van het onderwijs is geen legale reden om een kind niet naar school te sturen. De rechter let er dan ook vooral op of de geloofsovertuiging van ouders inderdaad niet verenigbaar is met alle scholen binnen een straal van twintig kilometer van huis.

Toch spelen voor veel ouders hele andere redenen een rol, zegt Van Zuidam. ,,Dan moet je denken aan pedagogische bezwaren tegen het schoolsysteem. Of hun kinderen leren op een hele andere manier dan de meeste kinderen.''

Het aantal leerlingen dat thuis les krijgt ligt volgens haar veel hoger dan 170. Dit aantal noemde staatssecretaris Sharon Dijksma (Onderwijs) vorige week in een brief aan de Eerste Kamer. Van Zuidam: ,,Misschien gaat het om de officiële vrijstellingen die verleend zijn, maar er krijgen veel meer kinderen thuis onderwijs. Dat wordt heel vaak gedoogd.''

Zelf houdt Bernadette van Zuidam van de Vereniging voor Thuisonderwijs ook een kind thuis. ,,Onze zoon leert heel specifiek. Hij is sterk op beeld gericht, terwijl het onderwijs-systeem in hoge mate verbaal is.'' Ze is lid van een PKN-gemeente, maar typeert haar geloofsovertuiging als ,,mystiek christelijk''.

Omdat ze hun kind niet naar school stuurden, kwam het gezin terecht in juridische procedures. ,,De rechter lette vooral op onze geloofsrichting en keek of die niet paste bij de verschillende scholen'', bevestigt ze. ,,Maar zo iemand kan toch niet over ons geweten oordelen?'' Uiteindelijk kregen ze een boete opgelegd. ,,Die hebben we betaald en daarna hebben we nooit meer een proces-verbaal gekregen. Dus feitelijk hebben we al jaren vrijstelling van de leerplicht.''

Het gemak waarmee een ouder vrijstelling krijgt van de leerplicht verschilt van regio tot regio. Het heeft alles te maken met de houding van de leerplichtambtenaar of met het beleid van een gemeente, meldt de Vereniging van Thuisonderwijs op haar website. ,,Als het tot een juridische procedure komt, helpt het in ieder geval wel om je geloofsrichting te beschrijven'', zegt Van Zuidam.

Instituut
Voor Rutger en Marieke Hensel heeft de keuze om vrijstelling van de leerplicht te vragen alles met hun geloof te maken. Maar hun bezwaren richten zich niet op de levensbeschouwelijke richting van de scholen. ,,Wij hebben moeite met de school als instituut'', zegt Marieke Hensel. ,,Bepalend is voor mij de gelijkenis van Jezus over de talenten. Die moet je ontwikkelen en niet begraven. Voor mijn gevoel gebeurt het op scholen vaak, dat persoonlijke talenten van kinderen worden begraven.''

Reacties