Ik moet niet gebruiken. Dat is een gevecht. In Amerika, waarheen mijn ouders toen ik klein was waren verhuisd, raakte ik op mijn dertiende verslaafd. Hasj, weed, alcohol, cocaïne. Ik was een dealer en holde bijbels van hotelkamers uit om er cocaïne in te verstoppen. Ik pleegde roofovervallen en heb gevangen gezeten. In 1985 week ik uit naar Nederland. Hier gebruikte ik voor het eerst heroïne. Maar ik werkte ook. In de muziek- en later televisiewereld, waarin trouwens velen verslaafd zijn.

In 1989 kon ik niet meer, ik wilde naar de gevangenis om af te kicken, beschadigde een serie auto's, maar de rechter weigerde mij de cel in te sturen. Pas toen ik dreigde háár auto onder handen te nemen, kreeg ik een plek in de Bijlmerbajes. Daar ben ik voor het eerst afgekickt. In 1996 stond ik in een Zwitserse kroeg en een vent naast mij bestelde een biertje. Ach, dacht ik, eentje, waarom niet? Zes uur later was ik aan de cocaïne.

Smith & Jones - zomaar een naam - begon met één gebruiker. We zaten tegenover elkaar en ik praatte de hele dag op hem in. Die eerste klant is nog altijd clean. Het werk groeide en inmiddels hebben honderden verslaafden het programma doorlopen. Hierboven, in hartje Amsterdam, zitten nu negentien verslaafden. Van alles: alcohol, computergames, cocaïne, softdrugs.

Wij gebruiken het oude twaalfstappenprogramma van de Anonieme Alcoholisten. Aan de basis daarvan stond een groepje christenen. Ik doe de crisisinterventie, de intake en geef levenslessen. Voor alle therapeutische onderdelen huur ik de beste mensen in, artsen en psychologen uit Nederland, Engeland en de Verenigde Staten. Alle medewerkers zijn zelf gebruiker geweest. Ik ben goed in organiseren, kan snel werken in een kleine organisatie. Ik ben een muskiet en niet zo'n dinosaurus als Jellinek. Ik heb een programma opgesteld dat ik zelf niet kon krijgen toen ik het nodig had.

Ik moet mij niet laten leiden door wraak op Jellinek en de GGD, die mij in 1997 hebben laten zitten. Ze gaven mij op en wilden alleen methadon verstrekken. Wat Jezus deed met die tafels op het tempelplein spreekt mij aan. Ik ben ook zo'n schopper en daardoor is er in de verslavingszorg veel veranderd. Ik heb gehoord dat Jellinek, Parnassia en De Hoop nu ook het twaalfstappenprogramma volgen. Jellinek schijnt zelfs de naam van God te laten vallen. Het programma gaat er namelijk van uit dat niet de verslavende middelen het probleem zijn, maar jouw gebrek aan macht daarover. Wat je nodig hebt, is een macht sterker dan jij. Die erkenning vormt de basis van verandering. Ik noem die macht God. Maar ik dring het ze niet op. Ik heb hier een katholieke jongen gehad die is verkracht door priesters. Hij schrok er eerst voor terug. Stap drie in het programma is: We hebben het besluit genomen onze wil en ons leven over te geven in de hoede van God, 'hoe wij Hem ook zien'. De God met wie sommige mensen hier binnenkomen, werkte niet voor hen. Daarom ben ik voorzichtig.

Op straat herkent iedereen me. Dan denk ik: laat me met rust. Soms herkent niemand me en denk ik: wat is er aan de hand?

Christus zond twaalf mannen uit en zij brachten het evangelie verder. Zo wil ik het ook. Als ik veel in zestien of achttien mensen kan stoppen, gaat het vanzelf verder. Dat is een geestelijk principe: je hebt te veel meegemaakt om het voor je te houden, je wilt het doorgeven.

Van etter tot engel was een grote beproeving. Ik werd een beetje dé man, keek 's morgens al om halfacht op kijkcijfers.nl. Ik zie wel die kant in mij die groot wil zijn. De dingen gaan goed de laatste tijd. Dan komt die stem, die op nieuwe mogelijkheden, nieuwe projecten wijst. Maar dat moet ik niet doen.

Ik bad eens met een jongen het gebed van een bekeerling. Je weet wel: Heer, ik geef u mijn hart... Hij was de eerlijkste jongen die ik ooit heb ontmoet. Hij bad: Heer, ik geef u de helft van mijn hart. Dat is precies wat ik ook doe. Ik geef Hem mijn leven, mijn geld en dan neem ik het terug. Ik wil alles onder controle houden. Mensen kijken naar mij, laten zich door mij leiden, en iets in mij wil dat ook. Ik moet het voetenwerk blijven doen, dan gaat het goed. Ik ga vijf keer per week naar een zelfhulpprogramma voor verslaafden. Ik moet blijven beseffen dat ik alcoholist ben en begeleiding van andere mensen nodig heb. Ga ik de zakenman uithangen, dan gaat het mis.

Je mag geen hypotheek afsluiten als je dronken bent, mag je dan wel je leven aan Christus geven? Wat een onzin.

Je kunt de twaalf stappen niet afwerken als je niet tot een soort geloof komt. De meest zieke mensen die ik hier krijg, komen uit de pinksterbeweging. Die liepen een gemeente binnen waar iemand met ze ging bidden tegen 'de geest van de alcohol' en dan kwamen ze buiten en gingen weer zuipen. Dat God-gedoe werkte niet voor hen. Ik heb liever een bekering met kwaliteit, zoals een langzaam groeiend inzicht via de twaalfstappenmethode, dan emotionele opwellingen. De eerste stap is je machteloosheid erkennen. Ik geef lessen in machteloosheid. Dat hier bij Smith & Jones iets gebeurt, is voor de groep wel duidelijk. Ze zitten met negentien mensen bij elkaar, dertig dagen, en er wordt niet gebruikt. Terwijl de deur beneden openstaat en je zo de straat op kunt. Voor het eerst in hun leven zien ze dat er íéts is.

Na mijn bekering in 1989 heb ik jaren bij Jeugd met een Opdracht gewerkt. Ik wilde zo graag geaccepteerd worden. Daar waren ze enthousiast en juichten ze elkaar toe: veertien mensen hebben hun hart aan de Heer gegeven! Wat zégt dat? Ik sprak op EO-Jongerendagen en ging naar Rusland voor evangelisatiecampagnes. Ik was daar goed in, in een stadion met vijfduizend mensen kwamen er 4995 naar voren om bekeerd te worden. Zo'n Billy Grahamstijl. Het heeft geen kwaliteit.

Geloofsvoorbeelden zijn belangrijk. Ik verbleef in het Evangelisch Begeleidingscentrum in Elburg in de tijd dat ik nog weinig christenen kende. Eén van de begeleiders daar was een boer die elke dag trouw zijn werk deed. Eens kreeg hij een geweldige kopstoot van een koe, hij sloeg achterover. Weet je wat hij zei? Dank u Heer, dat ik niet gevloekt heb.

In 1993 ben ik gestopt met die campagnes. Mijn geloof was gebaseerd op dóén, niet op zíjn. Toen ik het daarna nog een keer probeerde voor een groot publiek, was het weg.

Een periode daarna heb ik gewerkt bij Victory Outreach, een omstreden geloofsgemeenschap voor verslaafden, ik was er binnen no time leider. Het is een club waarvan ik nu afstand neem. Maar destijds had ik daar geen zicht op. Ik wilde iemand zijn. Op een dag kwam een vooraanstaand leider van Jeugd met een Opdracht bij me voor overleg. Na een kwartiertje zei hij dat ik hulp moest zoeken. Ik zat daar in mijn grote stoel en dacht: wat zeg jij nou, Beëlzebul? Een paar maanden later ben ik naar Engeland gegaan om behandeld te worden voor de onderliggende problemen van mijn verslaving. Ik was erg ongelukkig zonder drugs.

Binnenkort krijg ik ook op mijn linkerarm een tatoeage.

Ik bid niet lang, elke morgen één zin: Heer, help me dat ik er vandaag geen zooitje van maak. Over mijn bekering in 1989 spreek ik terughoudend, bang dat ik anderen ermee aan het twijfelen breng. God weet precies wat je nodig hebt. Had hij toen niet ingegrepen, dan was ik waarschijnlijk dood geweest. Het was een ervaring als van Mozes bij de brandende braamstruik, het gebeurde op de Zeedijk in Amsterdam. Ieder mens kent wel een gevoel van intense liefde, voor zijn vrouw, voor zijn kind. Nou, dat maal honderdduizend voelde ik even voor God. Dat veranderde mijn leven en het belangrijkste was dat ik een geweten kreeg. De dingen die ik altijd deed, waren niet meer leuk. Dat doet de Heilige Geest, die brengt je te binnen wat Jezus geleerd heeft. Stomme Heilige Geest, denk ik soms. Dan doe ik het verkeerde en leert Hij me dat wat ik doe niet leuk is. En ik krijg Hem niet weg. Als je na Smith & Jones weer gaat gebruiken, zal het nooit meer leuk zijn.

Maar er is een enorm verschil tussen opgave en overgave. In 1918 zwaaiden de Duitsers vanuit hun loopgraven met de witte vlag, ze wilden dat de shit zou stoppen. Veranderd waren ze niet, het was geen overgave; later volgde de Tweede Wereldoorlog. Zo was het ook met mij. Voor die ervaring op de Zeedijk had ik God toegeroepen: help me! Maar iets in mij zei: als het straks allemaal goed gaat, kan ik misschien normaal gaan drinken en gebruiken. In 1996 sloeg de verslaving weer toe. En in 1998 kreeg ik een hartaanval onder een brug in Amsterdam, na een overdosis. Mijn gebed toen was niet: help me, God, maar: God, vergeef me. Want ik had het zo verknald, met alles wat ik had gekregen. Opnieuw ging ik naar Engeland om af te kicken, met het doel clean te sterven. Toen veranderde mijn leven.

Aan die dag onder de brug denk ik vaak terug. Ik doe dit werk uit een gevoel van dankbaarheid voor de genade die ik heb gekregen. Ik geloof dat God voorziet, ook al zitten we financieel soms krap.

Ik bid ook wel voor andere mensen. En als ik belaagd wordt door verleidingen. Eigenlijk de hele dag door. Ik heb gebeden voor de kinderen in het RTL-programma. Vier van hen zijn later mee geweest naar een kerk. Zelf bezoek ik Crossroads in Amstelveen. Het liefst kom ik daar stilletjes, meebidden, zingen, een uurtje luisteren en dan weer naar huis.

En ik bid voor parkeerplaatsen. Ik zeg tegen mensen die met me meerijden: ik zal bewijzen dat God bestaat: Alstublieft God, als het uw wil is, geef me een parkeerplaats dicht bij de plek waar ik moet zijn. Maar alleen als het uw wil is. Als het niet uw wil is, accepteer ik dat. Misschien niet van harte, maar ik zal het accepteren. Dank u. - En in 99 van de 100 gevallen vind ik een plaatsje.

Dat doe ik niet met andere dingen. Ik moet oppassen voor mijn eigen wil. Wat kun je bidden? Toch alleen 'Uw wil geschiede (en hopelijk komt die mij goed uit)'? Ik bid vaak om genade. Net als katholieken loop ik elke dag even de kerk in om vergeving te vragen over alles in mijn leven, alles van vroeger. Dan zeg ik: Ik geloof dat Jezus gestorven is aan het kruis. Sorry God, sorry, sorry.

Ik spreek wel over een relatie met God, maar ik vind het ook een eng woord. Ik houd van het Oude Testament, de beschrijving van de Tabernakel. God is te groot voor woorden. Soms is Hij voor mij onberekenbaar. Dat komt door mijn vader. Die was alcoholist, onvoorspelbaar, bedreigend. Mijn idee van God was lange tijd dat Hij ook gemeen was. Ik spreek niet over Jezus als mijn vriend. Hij kan mij zo bliksemen, als Hij wil. Mijn God en jouw God is dezelfde God als die het kind van David liet sterven. Er is een deel van God dat mij zo kan wegvagen.

Binnenkort krijg ik een nieuwe tatoeage. Op mijn rechterarm staat: Only God can judge me. Op mijn linkerarm komt daar een woord bij: Grace, genade. Ik verdien dit niet. Ik kan me niet voorstellen dat Hij ondanks al mijn fouten nog steeds van me houdt. Ik geloof het, niet omdat ik het voel, maar omdat ik de bewijzen in mijn leven zie.

Een van mijn favorieten in de Bijbel is David. Zó'n zak. Ik zie veel van mezelf terug in hem. Hij bleef maar domme dingen doen. Dan keek hij in zijn eigen hart en zei: hoe kon ik nou zo dom zijn? Toch was hij Gods lieveling.

Ik moet leren mezelf te vergeven. Ik ben zo erg voor mezelf, al gaat het beter dan vroeger. Laatst ging ik naar een vriend toen ik weer iets verkeerds had gedaan en zei dat ik me zo schuldig voelde. Hij zei: weet je waarom jij je altijd zo schuldig voelt? Je bént schuldig. Dat is mooi, schuldgevoel herinnert je aan je positie. Maar je moet het wel bij Christus brengen. Eens uitte ik mijn schuldgevoel bij iemand anders. Hij zei: Ga van dat kruis af, we hebben het hout nodig! Shit, daar zit wat in.

Ik ga niet twijfelen als anderen aankomen met allemaal ervaringen van hun relatie met God. Ik heb al die bijzondere dingen niet. Tongentaal. Ik kán het wel. Vroeger wilden christenen het me opdringen. Dan deed ik mee en sprak een beetje met uithalen (in het Engels): cee-ooo-cee-aaa cee-ooo-el-aaa. Coca Cola, maar dat hadden ze niet in de gaten. Als het niet echt is, ga ik er niet in mee. Kom nou, ik ben in het leven daarbuiten geweest, ik hoef geen verhaaltjes.


Ik heb hiv. Ik kan wakker worden en denken dat het zo erg voor me is. Maar ik kan ook zeggen: het is 2007! Yes, nóg een dag!

Soms ben ik zo moe, dan heb ik vreselijke bijwerkingen van de medicijnen en ben ik erg aan de diarree. Maar als ik geen zin héb, krijg ik geen zin. Ik ga ervoor gelukkig te zijn. Mijn vriendin, een psychologe, kent me al tweeënhalf jaar en vindt me nog steeds leuk. We praten over wat trouwen voor ons beiden betekent. Daar ben ik bang voor. Ik ken mijn eigen kracht. Kan ik in de kerk beloven dat ik mijn hele leven nooit meer seks zal hebben met een andere vrouw? Kan ik dat beloven voor haar en voor God? Ik kan mijn best doen. Het klinkt stom, maar ik ben al een keer getrouwd geweest, met een goede, christelijke vrouw, en gescheiden. Ik heb al een keer trouw beloofd. Ik heb daar veel moeite mee. Ik kan hooguit aanvoeren dat ik toen slechts een halfjaar clean was, nog maar net wist dat ik hiv had, terwijl zij desondanks met mij wilde trouwen. Geldt die belofte voor God nog? Daar zal ik mijn hele leven mee worstelen. Wat kan een mens eigenlijk beloven? Elke seconde is genade.

Bij mijn vriendin en mij speelt een sterke kinderwens. We zijn daarmee bezig. In het AMC kunnen ze het aidsvirus uit sperma wassen. Er is al onderzocht of ik voldoende soldaatjes op de been kan brengen. Nou, een heel Amerikaans leger. Tien jaar geleden had ik geen vader kunnen zijn. Nu heb ik voor het eerst de gedachte dat ik het wel zou willen.

Zal ik niet geobsedeerd zijn door mijn eigen kind? Dat ik het niet kan loslaten? Sommige mensen maken kennis met mijn leven en zeggen: wat een verhaal! Maar ik ben onder de indruk van het leven van getrouwde vrienden met opgroeiende kinderen. Dan moet je vertrouwen! Dat is voor mij een wonder. Een dochter van veertien met een vriendje op een scooter. Dan heb je God nodig. Ieder moet zijn eigen wonderen zien; je hebt elke dag genade nodig.

Ik hoef me nu geen zorgen te maken wie mij belt.

Ik heb heel veel mensen beschadigd in mijn leven. De negende stap in het twaalfstappenprogramma is teruggaan en excuses aanbieden. Je moet een lijst maken, ze opzoeken en bellen. Weet je nog die tienduizend gulden die je toen kwijt was? Die heb ik gestolen. Toen ik stopte met gebruiken, had ik 370.000 gulden schuld. Nu nog 40.000 euro. Sommigen begonnen te schelden toen ik het ze vertelde. Dat wil je liever niet horen. Maar door eerlijk te zijn kom je er los van, en dat is lekker. Ik heb het me nog wel gerealiseerd toen ik Van etter tot engel ging doen. Nog meer mensen zouden mij herkennen. Je moet wel vertrouwen hebben dat God zal voorzien als iemand bij je komt omdat hij je herkent.

Daarvoor kwam ik al bij BNN in het programma Spuiten en slikken , over seks en drugs, waarin ze alles aanprijzen. Ik ben gewoon de andere kant van dat verhaal. Ik probeer niet te oordelen, maar als het niet goed gaat, kan ik je vertellen wat er gebeurt. En als je me het vraagt, vertel ik waar ik in geloof. Soms worstel ik omdat ik me een Petrus voel. Als ik niet steeds van Jezus' redding vertel, verloochen ik Hem dan?

Als mijn tijd erop zit, ben ik er klaar voor om te sterven. O, lekker. Stel je die dag voor dat ik sterf en eindelijk Jezus ontmoet en Hij zegt (uiteraard spreekt Hij Engels): Well done, brilliant and faithfull servant. Dan kan ik wel janken. Hem in de ogen kijken en denken: ik had gelijk, U bestaat!

Reacties

---