Buitenland
Maki Kaji, 'vader van sudoku', heeft nog meer raadsels in petto
Geplaatst: 27 december 2007 22:38, laatste wijziging: 27 december 2007 22:49
door onze correspondentJudith Stalpers
Sudoku heeft de wereld binnen twee jaar in zijn greep gekregen. Maki Kaji, de 'uitvinder' van de cijferpuzzel, brouwt er in zijn uitgeverij Nikoli in Tokio dagelijks tien tot vijftien stuks. Hij maakt daar ook andere raadsels, zoals kakuro en slitherlink, die in Japan overigens veel populairder dan sudoku zijn.
1 waardering
1 waardering
TOKIO - 'Nikoli-puzzels' zijn voor kenners in binnen- en buitenland een begrip. ,,Het zijn gewoon de beste en mooiste raadsels'', zegt Fumi Adachi, een Nikoli-fan van het eerste uur. ,,Sudoku is puur voor de lol. Hersentraining, dementie-preventie, educatiemateriaal, allemaal onzin. Als een puzzel je niet ontspant, je hoofd niet totaal leeg maakt van dagelijkse beslommeringen, dan is het geen goed spelletje.''
Het is vroeg in de avond. Voor nachtmens Maki Kaji begint de werkdag. 'Vader van sudoku' staat op zijn visitekaartje. Eigenlijk voelt hij zich de vader van driehonderd verschillende raadsels, van traditionele kruiswoordraadsels, labyrinthen, 'zoek-de-verschillen'-tekeningen tot een variëteit aan logische cijferpuzzels. Sudoku heeft hem en zijn bedrijf Nikoli in de schijnwerpers gezet. Deze kans wil Kaji benutten om zijn andere geesteskinderen aan de man te brengen.
Zo'n 27 jaar geleden raakte hij voor voor het eerst geïnteresseerd in raadsels, toen hij het eerste Japanse raadseltijdschrift Puzzel Tsuushin Nikoli oprichtte. Echt pionierswerk, omdat niemand wist of er klandizie voor zo'n speciaal tijdschrift zou bestaan. In het begin stonden er alleen kruiswoordraadsels en cryptogrammen in. Zijn lezerspubliek, vooral middelbare scholieren en studenten, voorzagen hem van kritiek en suggesties en leverden ook nieuwe raadsels.
Kaji zag al gauw dat dit een perfecte werkformule opleverde. Zijn beste klanten waren tegelijkertijd zijn barometer op de markt als ook de makers van nieuwe raadsels. Hij cultiveerde de feedback in de Nikoli-club, die tot op de dag van vandaag regelmatig spelletjesbijeenkomsten houdt, waar de leden elkaar inspireren.
De eerste sudoku verscheen in 1984. Anders dan de naam doet geloven, is sudoku geen Japanse uitvinding. Kaji kwam de puzzel in een Amerikaans tijdschrift tegen. Hij veranderde de naam, vereenvoudigde de regels, reduceerde het aantal voorgegeven cijfers en gaf de ordening een symmetrische vorm. Die vorm is sindsdien een kenmerk van alle Nikoli-puzzels.
Sudoku werd voor insiders een hit. Drie jaar geleden bereikte het 9x9-raadsel het grote publiek. Dankzij de gepensioneerde Nieuw-Zeelandse rechter Wayne Gould, die in 1997 Nikoli's sudoku had leren kennen. Hij ontwikkelde een computerprogramma dat sudoku's maakt. Met zijn producten liep hij uitgevers af. De Londense krant The Times plaatste in november 2004 iedere dag een sudoku. De cijferpuzzel werd meteen een rage. Andere kranten volgden, eerst in Engeland, vervolgens in andere landen. Na een jaar verschenen in dertig landen sudoku's, nu al in meer dan honderd landen. In het buitenland werd men nieuwsgierig naar de oorsprong van sudoku. Zo trok Kaji met zijn Nikoli-uitgeverij de aandacht.
In tegenstelling tot de sudoku's van Gould, komt er bij Nikoli geen computer aan te pas. Alle puzzels worden met de hand gemaakt. ,,Daardoor lukt het ons kwalitatief goede raadsels te maken'', zegt eindredacteur Yoshinao Anpuku. Dat betekent eenvoudige regels en een goed gevoel bij het oplossen. ,,Onze puzzels maken emoties los'', meent Kaji, ,,en ze bieden alleen ontspanning; geen inspanning of hoofdpijn.''
Het is vroeg in de avond. Voor nachtmens Maki Kaji begint de werkdag. 'Vader van sudoku' staat op zijn visitekaartje. Eigenlijk voelt hij zich de vader van driehonderd verschillende raadsels, van traditionele kruiswoordraadsels, labyrinthen, 'zoek-de-verschillen'-tekeningen tot een variëteit aan logische cijferpuzzels. Sudoku heeft hem en zijn bedrijf Nikoli in de schijnwerpers gezet. Deze kans wil Kaji benutten om zijn andere geesteskinderen aan de man te brengen.
Zo'n 27 jaar geleden raakte hij voor voor het eerst geïnteresseerd in raadsels, toen hij het eerste Japanse raadseltijdschrift Puzzel Tsuushin Nikoli oprichtte. Echt pionierswerk, omdat niemand wist of er klandizie voor zo'n speciaal tijdschrift zou bestaan. In het begin stonden er alleen kruiswoordraadsels en cryptogrammen in. Zijn lezerspubliek, vooral middelbare scholieren en studenten, voorzagen hem van kritiek en suggesties en leverden ook nieuwe raadsels.
Kaji zag al gauw dat dit een perfecte werkformule opleverde. Zijn beste klanten waren tegelijkertijd zijn barometer op de markt als ook de makers van nieuwe raadsels. Hij cultiveerde de feedback in de Nikoli-club, die tot op de dag van vandaag regelmatig spelletjesbijeenkomsten houdt, waar de leden elkaar inspireren.
De eerste sudoku verscheen in 1984. Anders dan de naam doet geloven, is sudoku geen Japanse uitvinding. Kaji kwam de puzzel in een Amerikaans tijdschrift tegen. Hij veranderde de naam, vereenvoudigde de regels, reduceerde het aantal voorgegeven cijfers en gaf de ordening een symmetrische vorm. Die vorm is sindsdien een kenmerk van alle Nikoli-puzzels.
Sudoku werd voor insiders een hit. Drie jaar geleden bereikte het 9x9-raadsel het grote publiek. Dankzij de gepensioneerde Nieuw-Zeelandse rechter Wayne Gould, die in 1997 Nikoli's sudoku had leren kennen. Hij ontwikkelde een computerprogramma dat sudoku's maakt. Met zijn producten liep hij uitgevers af. De Londense krant The Times plaatste in november 2004 iedere dag een sudoku. De cijferpuzzel werd meteen een rage. Andere kranten volgden, eerst in Engeland, vervolgens in andere landen. Na een jaar verschenen in dertig landen sudoku's, nu al in meer dan honderd landen. In het buitenland werd men nieuwsgierig naar de oorsprong van sudoku. Zo trok Kaji met zijn Nikoli-uitgeverij de aandacht.
In tegenstelling tot de sudoku's van Gould, komt er bij Nikoli geen computer aan te pas. Alle puzzels worden met de hand gemaakt. ,,Daardoor lukt het ons kwalitatief goede raadsels te maken'', zegt eindredacteur Yoshinao Anpuku. Dat betekent eenvoudige regels en een goed gevoel bij het oplossen. ,,Onze puzzels maken emoties los'', meent Kaji, ,,en ze bieden alleen ontspanning; geen inspanning of hoofdpijn.''
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
RSS