Kerk
Samen aan het avondmaal in Deventer
Geplaatst: 08 mei 2006 22:51, laatste wijziging: 09 mei 2006 11:11
door onze redacteur Reina Wiskerke
DEVENTER - In Deventer ervaren velen het als een wonder: christelijk-gereformeerden, Nederlands-gereformeerden en vrijgemaakt-gereformeerden hebben er zondag voor het eerst samen avondmaal gevierd. Stap voor stap doorlopen ze een federatieproces, want er leeft ook zorg.
Dat er gezamenlijk avondmaal mogelijk was in Deventer, in een dienst van de Christelijke Gereformeerde Kerk, de Nederlands Gereformeerde en de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt), heeft Marjella Zaagman diep geraakt. Ze is Nederlands-gereformeerd, heeft in de jaren zestig in Deventer de scheuring onder vrijgemaakt-gereformeerden meegemaakt, waarna de Nederlands-gereformeerden een eigen kerkverband hebben gevormd. Samen aangaan aan de tafel van Jezus Christus heeft ze, evenals anderen met wie ze erover praatte, beleefd als een emotioneel moment.
Fijn
Op verschillende plaatsen in Nederland streven christelijk-gereformeerden, Nederlands-gereformeerden en vrijgemaakt-gereformeerden naar toenadering, of is die al gerealiseerd. Doorgaans gaat het dan om twee partijen en niet om alle drie. In Deventer is vanaf het begin aangestuurd op contacten tussen de drie kerken. Vooral aan christelijk-gereformeerde zijde werd die voorwaarde gesteld: geen contact met vrijgemaakten zonder Nederlands-gereformeerden, en dat was ,,ongelofelijk fijn'', vertelt Zaagman. Zij is vanaf het begin - het was toen 1992 - betrokken bij de commissie die gezamenlijke activiteiten organiseert om leden van de drie gemeenten dichter bij elkaar te brengen.
De Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) in Deventer is met ruim vijfhonderd gemeenteleden relatief groot en groeit nog door. De Christelijke Gereformeerde Kerk telt een kleine driehonderd leden en de Nederlands Gereformeerde Kerk ongeveer 160. In 1996 kwam het van een wederzijdse erkenning als kerken van Jezus Christus. In de zomer van 2004 zijn er voor het eerst gezamenlijke diensten belegd, in de zomer van 2005 opnieuw en sinds januari 2006 staat er elke twee maanden een gezamenlijke dienst op het rooster. In 2007 wordt de frequentie verhoogd tot maandelijks. Het plan is om, waarschijnlijk in 2009, te federeren: samen vormen de drie kerken dan één gemeente, terwijl de afzonderlijke 'partijen' deel blijven uitmaken van hun eigen landelijke kerkverband.
Stapsgewijs
Betrokken kerkenraden hebben gekozen voor een zorgvuldig proces, stapsgewijs. ,,De volgende stap wordt pas gezet als de laatste stap goed is gegaan'', vertelt de christelijk-gereformeerde Caroline Bethlehem. Samen avondmaal vieren - ,,samen zo diep je geloof belijden'' - heeft ze in dit geheel als een bijzonder moment ervaren, nog meer dan ze van tevoren had gedacht. ,,We hebben er erg naar uitgekeken.''
Ze weet dat enkele gemeenteleden die de kerkelijke toenadering niet zo op prijs stellen, gisteren afwezig waren. ,,Die mensen heb ik erg gemist. Ik vind dat moeilijk. Maar als enkele gemeenteleden het ergens niet mee eens zijn, wil dat nog niet zeggen dat het niet goed is.''
Caroline Bethlehem ziet de avondmaalsviering als een geschenk van de Here God, en dat ,,na alles wat er in het verleden is gebeurd''. Ze is zelf gedoopt in een vrijgemaakt-gereformeerde kerk, na de kerkscheuring in de jaren zestig is ze Nederlands-gereformeerd geworden, om zich later aan te sluiten bij de Christelijke Gereformeerde Kerk. Haar ouders hebben veel verdriet gehad over kerkstrijd van de jaren zestig. ,,Dat we weer samengebracht zijn, komt niet van onze kant. Kerkscheuringen wijt ik aan mensen. De Here heeft ons weer bij elkaar gebracht.''
Met het avondmaal is de eenheid ,,heel zichtbaar'' geworden. Juist in het avondmaal komt uit waar de eenheid om draait: dat je samen één bent in Christus , zegt de vrijgemaakt-gereformeerde Janny Elzinga. Ze spreekt van een heel feestelijke dienst, waar de eenheid in Christus mooi onder woorden is gebracht door de voorganger, de Nederlands-gereformeerde Bert Lakerveld. ,,Hij zei: Jezus trekt ons naar zich toe, en hoe dichter we bij Hem komen, hoe dichter we elkaar ook naderen.''
Jong
De scheuring die in de jaren zestig scheiding bracht tussen vrijgemaakt-gereformeerden en Nederlands-gereformeerden heeft bij betrokkenen diepe sporen achtergelaten. Onder dit verleden is in Deventer een streep gezet, hoor je van alle kanten. Dat velen de scheuring niet hebben meegemaakt, omdat ze daarvoor te jong zijn of omdat ze uit heel andere kerkelijke tradities komen, maakt die stap gemakkelijker.
De kerkstrijd is niet tot op de bodem uitgepraat, bevestigt de vrijgemaakt-gereformeerde ds. Wim van Wijk. Zijn gemeente heeft na onderzoek vastgesteld dat er twee verhalen over het verleden naast elkaar blijven bestaan. Ook is gezegd dat de schuldvraag niet bij één kerk, maar bij beide kerken ligt. De schorsing van ambtsdragers in de vrijgemaakt-gereformeerde kerk, een pijnpunt voor Nederlands-gereformeerden, hebben vrijgemaakten niet met zoveel woorden teruggenomen, maar wel feitelijk ('de facto') door het erkennen van de Nederlands Gereformeerde Kerk als kerk van Christus. ,,Het verleden vormt geen probleem'', zegt de Nederlands-gereformeerde ds. Lakerveld. ,,Toen ik zestien jaar geleden in Deventer kwam, was het gesprek daarover gaande. Dat bij de vrijgemaakten alleen 'de facto' de schorsingswaardigheid van ambtsdragers van tafel is, is een karige uitspraak, maar we beschouwen deze als basis om te streven naar eenheid.''
Er worden onderling nog wel verschillen ervaren. En die verschillen voeden de zorg bij een deel van de gemeenteleden. Lof is er voor het geduld dat de kerkenraad van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) heeft getoond met bezwaarde gemeenteleden. Er is veel geïnvesteerd in het voeren van gesprekken, signaleert Zaagman. ,,Geduld met iedereen, niet tot het einde toe, maar wel zo veel als mogelijk'', schetst het Nederlands-gereformeerde kerklid. Zij weet maar al te goed dat er nog best reserves en argwaan leven. Een enquête wees dat onlangs nog uit. Zo zijn Nederlands-gereformeerden nog wel eens bang dat federatie ten koste gaat van de ruimte die ze nu in hun eigen gemeente ervaren. Vrijgemaakten zitten zo vast aan hun regeltjes, is dan de gedachte. Vrijgemaakten zijn op hun beurt wel eens bang dat kerkelijke regelgeving minder respect zal krijgen.
Aan christelijk-gereformeerde zijde leeft er zorg, maar die overheerst niet, vertelt de christelijk-gereformeerde ds. Machiel Oppenhuizen. Zo vrezen sommigen de ware-kerkgedachte bij vrijgemaakt-gereformeerden, of de ruimte voor de vrouw in het ambt op landelijk niveau bij Nederlands-gereformeerden. ,,We hebben echter vastgesteld dat er een gemeenschappelijke basis is.''
De Nederlands Gereformeerde Kerk in Deventer heeft zelf besloten de vraag over de vrouw in het ambt te laten liggen met het oog op de plaatselijke verhoudingen. Mocht de vraag in Deventer binnen het gefedereerde verband met vrijgemaakten en christelijk-gereformeerden opnieuw aan de orde komen, dan willen ze zich er met de ene gefedereerde gemeente over buigen, legt de Nederlands-gereformeerde ds. Lakerveld uit.
Kinderen
Aan de basis is er zeker de ervaring dat gisteren bij elkaar aan het avondmaal ging wat eigenlijk al lang bij elkaar hoort. ,,In levensstijl zijn er eigenlijk geen verschillen'', zegt de vrijgemaakt-gereformeerde Janny Elzinga over haar contacten met christelijk-gereformeerden en Nederlands-gereformeerden. Caroline Bethlehem tekent erbij aan: ,,Het is ook goed om met het gezamenlijke avondmaal aan kinderen van de gemeente te laten zien dat geloofsgenoten in dezelfde kerk zitten. Mijn kinderen hebben daar in het verleden wel vragen over gesteld. Zo van: waarom zitten we zondags niet in dezelfde kerk? Het is niet goed als geloofsgenoten naast elkaar optrekken in plaats van met elkaar.''
Fijn
Op verschillende plaatsen in Nederland streven christelijk-gereformeerden, Nederlands-gereformeerden en vrijgemaakt-gereformeerden naar toenadering, of is die al gerealiseerd. Doorgaans gaat het dan om twee partijen en niet om alle drie. In Deventer is vanaf het begin aangestuurd op contacten tussen de drie kerken. Vooral aan christelijk-gereformeerde zijde werd die voorwaarde gesteld: geen contact met vrijgemaakten zonder Nederlands-gereformeerden, en dat was ,,ongelofelijk fijn'', vertelt Zaagman. Zij is vanaf het begin - het was toen 1992 - betrokken bij de commissie die gezamenlijke activiteiten organiseert om leden van de drie gemeenten dichter bij elkaar te brengen.
De Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) in Deventer is met ruim vijfhonderd gemeenteleden relatief groot en groeit nog door. De Christelijke Gereformeerde Kerk telt een kleine driehonderd leden en de Nederlands Gereformeerde Kerk ongeveer 160. In 1996 kwam het van een wederzijdse erkenning als kerken van Jezus Christus. In de zomer van 2004 zijn er voor het eerst gezamenlijke diensten belegd, in de zomer van 2005 opnieuw en sinds januari 2006 staat er elke twee maanden een gezamenlijke dienst op het rooster. In 2007 wordt de frequentie verhoogd tot maandelijks. Het plan is om, waarschijnlijk in 2009, te federeren: samen vormen de drie kerken dan één gemeente, terwijl de afzonderlijke 'partijen' deel blijven uitmaken van hun eigen landelijke kerkverband.
Stapsgewijs
Betrokken kerkenraden hebben gekozen voor een zorgvuldig proces, stapsgewijs. ,,De volgende stap wordt pas gezet als de laatste stap goed is gegaan'', vertelt de christelijk-gereformeerde Caroline Bethlehem. Samen avondmaal vieren - ,,samen zo diep je geloof belijden'' - heeft ze in dit geheel als een bijzonder moment ervaren, nog meer dan ze van tevoren had gedacht. ,,We hebben er erg naar uitgekeken.''
Ze weet dat enkele gemeenteleden die de kerkelijke toenadering niet zo op prijs stellen, gisteren afwezig waren. ,,Die mensen heb ik erg gemist. Ik vind dat moeilijk. Maar als enkele gemeenteleden het ergens niet mee eens zijn, wil dat nog niet zeggen dat het niet goed is.''
Caroline Bethlehem ziet de avondmaalsviering als een geschenk van de Here God, en dat ,,na alles wat er in het verleden is gebeurd''. Ze is zelf gedoopt in een vrijgemaakt-gereformeerde kerk, na de kerkscheuring in de jaren zestig is ze Nederlands-gereformeerd geworden, om zich later aan te sluiten bij de Christelijke Gereformeerde Kerk. Haar ouders hebben veel verdriet gehad over kerkstrijd van de jaren zestig. ,,Dat we weer samengebracht zijn, komt niet van onze kant. Kerkscheuringen wijt ik aan mensen. De Here heeft ons weer bij elkaar gebracht.''
Met het avondmaal is de eenheid ,,heel zichtbaar'' geworden. Juist in het avondmaal komt uit waar de eenheid om draait: dat je samen één bent in Christus , zegt de vrijgemaakt-gereformeerde Janny Elzinga. Ze spreekt van een heel feestelijke dienst, waar de eenheid in Christus mooi onder woorden is gebracht door de voorganger, de Nederlands-gereformeerde Bert Lakerveld. ,,Hij zei: Jezus trekt ons naar zich toe, en hoe dichter we bij Hem komen, hoe dichter we elkaar ook naderen.''
Jong
De scheuring die in de jaren zestig scheiding bracht tussen vrijgemaakt-gereformeerden en Nederlands-gereformeerden heeft bij betrokkenen diepe sporen achtergelaten. Onder dit verleden is in Deventer een streep gezet, hoor je van alle kanten. Dat velen de scheuring niet hebben meegemaakt, omdat ze daarvoor te jong zijn of omdat ze uit heel andere kerkelijke tradities komen, maakt die stap gemakkelijker.
De kerkstrijd is niet tot op de bodem uitgepraat, bevestigt de vrijgemaakt-gereformeerde ds. Wim van Wijk. Zijn gemeente heeft na onderzoek vastgesteld dat er twee verhalen over het verleden naast elkaar blijven bestaan. Ook is gezegd dat de schuldvraag niet bij één kerk, maar bij beide kerken ligt. De schorsing van ambtsdragers in de vrijgemaakt-gereformeerde kerk, een pijnpunt voor Nederlands-gereformeerden, hebben vrijgemaakten niet met zoveel woorden teruggenomen, maar wel feitelijk ('de facto') door het erkennen van de Nederlands Gereformeerde Kerk als kerk van Christus. ,,Het verleden vormt geen probleem'', zegt de Nederlands-gereformeerde ds. Lakerveld. ,,Toen ik zestien jaar geleden in Deventer kwam, was het gesprek daarover gaande. Dat bij de vrijgemaakten alleen 'de facto' de schorsingswaardigheid van ambtsdragers van tafel is, is een karige uitspraak, maar we beschouwen deze als basis om te streven naar eenheid.''
Er worden onderling nog wel verschillen ervaren. En die verschillen voeden de zorg bij een deel van de gemeenteleden. Lof is er voor het geduld dat de kerkenraad van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) heeft getoond met bezwaarde gemeenteleden. Er is veel geïnvesteerd in het voeren van gesprekken, signaleert Zaagman. ,,Geduld met iedereen, niet tot het einde toe, maar wel zo veel als mogelijk'', schetst het Nederlands-gereformeerde kerklid. Zij weet maar al te goed dat er nog best reserves en argwaan leven. Een enquête wees dat onlangs nog uit. Zo zijn Nederlands-gereformeerden nog wel eens bang dat federatie ten koste gaat van de ruimte die ze nu in hun eigen gemeente ervaren. Vrijgemaakten zitten zo vast aan hun regeltjes, is dan de gedachte. Vrijgemaakten zijn op hun beurt wel eens bang dat kerkelijke regelgeving minder respect zal krijgen.
Aan christelijk-gereformeerde zijde leeft er zorg, maar die overheerst niet, vertelt de christelijk-gereformeerde ds. Machiel Oppenhuizen. Zo vrezen sommigen de ware-kerkgedachte bij vrijgemaakt-gereformeerden, of de ruimte voor de vrouw in het ambt op landelijk niveau bij Nederlands-gereformeerden. ,,We hebben echter vastgesteld dat er een gemeenschappelijke basis is.''
De Nederlands Gereformeerde Kerk in Deventer heeft zelf besloten de vraag over de vrouw in het ambt te laten liggen met het oog op de plaatselijke verhoudingen. Mocht de vraag in Deventer binnen het gefedereerde verband met vrijgemaakten en christelijk-gereformeerden opnieuw aan de orde komen, dan willen ze zich er met de ene gefedereerde gemeente over buigen, legt de Nederlands-gereformeerde ds. Lakerveld uit.
Kinderen
Aan de basis is er zeker de ervaring dat gisteren bij elkaar aan het avondmaal ging wat eigenlijk al lang bij elkaar hoort. ,,In levensstijl zijn er eigenlijk geen verschillen'', zegt de vrijgemaakt-gereformeerde Janny Elzinga over haar contacten met christelijk-gereformeerden en Nederlands-gereformeerden. Caroline Bethlehem tekent erbij aan: ,,Het is ook goed om met het gezamenlijke avondmaal aan kinderen van de gemeente te laten zien dat geloofsgenoten in dezelfde kerk zitten. Mijn kinderen hebben daar in het verleden wel vragen over gesteld. Zo van: waarom zitten we zondags niet in dezelfde kerk? Het is niet goed als geloofsgenoten naast elkaar optrekken in plaats van met elkaar.''
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
RSS