Weekend
Christen voelt zich op de werkvloer vaak verlegen
Geplaatst: 02 mei 2006 14:39, laatste wijziging: 02 mei 2006 14:39
door Ruurd Ubels
Wat doet een christen op maandag als een collega vraagt hoe z'n zondag was? De drie punten van de preek oplepelen? Wegduiken? Volgens Eddy de Pender ervaren sommige christenen een diepe kloof tussen de zondag en de maandag.
,,Ze doen hun werk en weten niet hoe ze hun christen-zijn vorm moeten geven.'' Maar steeds vaker lijken gelovigen zich 'te' christelijk te gedragen om daar vervolgens aan onderdoor te gaan. Waar ligt de balans?
Gelovige werknemers zullen de opmerkingen van collega's wel herkennen. Soms cynische: ,,Dat mag jij zeker niet van de dominee.'' Een enkele keer afwijzende: ,,Geloven doe je maar thuis.'' Maar soms ook geïnteresseerde: ,,Waarom geloof je dat?''
Christenen kunnen gemangeld worden tussen zulk uiteenlopend commentaar. Je christelijke identiteit verstoppen is echter geen oplossing, meent Eddy de Pender. Want dan wordt de kloof tussen de zondag en de maandag erg breed, weet de auteur van Help! Het is weer maandag!, in het dagelijks leven coach en mediator voor werkgevers en werknemers. Zijn boek staat op 13 mei centraal tijdens het congres 'Geloven op Maandag', georganiseerd door de Evangelische Alliantie, christennetwerk GMV en de Navigators.
Hét probleem is volgens De Pender dat veel christenen op de werkvloer met een schuldgevoel rondlopen. Omdat ze menen een lichtend licht te moeten zijn, stellen ze zulke hoge eisen aan zichzelf, dat ze vroeg of laat vastlopen. ,,Ik sprak er laatst over met mijn 85-jarige schoonvader. Hij was er heel nuchter over: hij deed zijn werk en zijn christen-zijn bleek dan wel. Maar nu ervaren veel gelovigen stress: 'Ik wil een serieus christen zijn; dat wil ik niet alleen op zondag zijn en dus moet dat ook blijken op mijn werk.' Maar leer en leven zijn niet altijd eenvoudig bij elkaar te krijgen. Sommigen worden daar moe van en laten het dan maar lopen, anderen schieten ervan in de stress.''
Degenen die het ,,extra lastig'' vinden op hun werk vorm te geven aan hun christen-zijn, zijn vaak dertigers. De Pender: ,,Voor hen kan de druk extra groot zijn. Nee, het maakt niet uit of je in de ICT werkzaam bent, in een ziekenhuis of waar dan ook. Met name hoogopgeleide dertigers kunnen te horen krijgen dat ze hart voor de zaak moeten hebben en extra tijd in hun werk moeten steken. Dan blijkt het voor sommigen moeilijk om op hun werk aan de christelijke component vorm te geven.''
Verantwoordelijk
De synodaal-gereformeerde De Pender (56) heeft - toen hij nog in loondienst was - verschillende keren een conflict gehad. Hij voelde zich bijvoorbeeld verantwoordelijk voor zaken waarvoor hij niet verantwoordelijk was. Daardoor nam hij te veel hooi op zijn vork of liep hij collega's voor de voeten.
Contacten met andere gelovige werknemers leerden hem dat hij hierin niet alleen stond. Zo kwam De Pender tot een topdrie van problemen waarmee christenen op het werk worstelen. ,,Op één staat: schuldgevoel, omdat ze hun christen-zijn te weinig zouden uiten.''
Op de tweede plaats staat: moeilijk omgaan met grenzen. ,,Vanuit het geloof hebben ze fraaie beelden over de ander liefhebben, dienstbaarheid, loyaliteit en nederigheid. Dat wordt dan zo vergeestelijkt, dat ze geen 'nee' meer durven zeggen. Ze hangen vervolgens de stelling aan dat je een ander niet boos mag maken. Nou, daar kan ik het helemaal mee eens zijn, maar... het staat nergens in de Bijbel. Bovendien zijn wij niet verantwoordelijk voor de boosheid van de ander.''
Moeilijk omgaan met conflicten staat op de derde plaats. ,,Omdat veel christenen menen dat ze niet boos mogen worden, zoeken ze uit overtuiging 'de lieve vrede'. Maar soms moet je wel eens een conflict durven aangaan. Anders kom je nooit verder. Samenwerking is conflicthantering'', zegt De Pender die op dit punt graag verwijst naar Prediker 7 vers 16 ('Wees daarom niet al te rechtvaardig en meet jezelf geen overdreven wijsheid aan. Waarom zou je jezelf te gronde richten?').
De Pender meent dat de meeste, zo niet alle christenen met een van de problemen uit deze topdrie te maken krijgen. ,,Velen van ons zijn belast met ideeën over hoe ze als christen op de werkvloer zouden moeten zijn.''
Gêne
Maarten Pijnacker Hordijk herkent zelf niet veel in De Penders topdrie. ,,Vroeger had ik wel wat gêne om over mijn geloof te praten, maar dat is langzaam overgegaan. Door mijn leeftijd, ik ben nu 52, en door mijn groeiende betrokkenheid bij bidden op het werk, ben ik daar overheen.''
Pijnacker Hordijk is coördinator van de beweging die streeft naar het oprichten van gebedsgroepen bij bedrijven en overheidsinstanties om zo christenen te steunen. Nederland telt nu zo'n honderd op www.bedrijfsgebed.nl geregistreerde ondernemingen en instanties waar werknemers in hun vrije tijd samenkomen om te bidden. Pijnacker Hordijk denkt dat de gestage groei te maken heeft met een toenemend bewustzijn dat christen-zijn gevolgen heeft voor de werkomgeving. ,,Christen-werknemers hebben in toenemende mate behoefte daarover na te denken, te praten en ook samen met anderen te bidden. Als je op zondag door Gods Woord bent gegrepen, moet zich dat ook uiten van maandag tot en met zaterdag. Anders gaat er iets wringen.''
Pijnacker Hordijk, werkzaam bij ProRail, merkt op het werk soms veel interesse voor het christelijk geloof van een collega. Dat maakt het anno 2006 makkelijker om nadrukkelijk voor je christen-zijn uit te komen. ,,Het taboe is eraf; mensen lijken wat ontvankelijker te worden voor wat je beweegt. Soms ervaar ik zelfs een zekere jaloezie en mede daardoor is bij mij de verlegenheid eraf.''
Zendingsterrein
Volgens de Amerikaan Mark Greene is hun werk voor christenen een waar zendingsterrein. In zijn vorig jaar verschenen boek Yes! 't is weer maandag wijst hij erop dat jouw ongelovige collega's soms maar één christen persoonlijk kennen: jou.
Volgens Eddy de Pender is evangeliseren op het werk resultaat van een christelijke levenshouding. ,,In 1 Petrus 2 worden we opgeroepen te getuigen via ons gedrag ('Leid te midden van de ongelovigen een goed leven, opdat zij die u nu voor misdadigers uitmaken, door uw goede daden tot inzicht komen en God eer bewijzen op de dag waarop hij komt rechtspreken.'). Het kan niet anders dan dat je als vrucht van je geloof, getuigt. Als collega's praten over wat hen bezighoudt, praat je als christen - als het goed is - over voetbal, de vakantie én je geloof.''
Wie evangeliseren als doel van werken ziet, heeft een verkeerde visie op arbeid, schrijft De Pender in Help! Het is weer maandag!. Voor degene die de werkvloer ziet als een zendingsterrein ,,heeft werk geen intrinsieke waarde''. Dan is het geen middel meer, maar een doel. ,,Het gevolg kan zijn, dat hij collega's of klanten als object gaat zien. Maar werken is dienen, zowel ten aanzien van het werk zelf als van de mensen die erbij betrokken zijn. Bovendien laat de Bijbel zien dat mannen en vrouwen door God gebruikt worden door 'gewoon' hun werk te doen.''
Wie zo naar zijn werk kijkt, zal als christen-werknemer op maandagmorgen meer ontspannen naar het werk gaan. Het zal teleurstellingen voorkomen en ongezonde spanningen met collega's voorkomen. De Pender: ,,Het is niet iedereen gegeven mee te maken dat een collega door jouw getuigenis tot geloof komt. Het is daarom belangrijk niet gericht te zijn op het resultaat, maar te zijn wie je bent, te geven wat je hebt en de vrucht aan God over te laten.''
,,Ik ben wel bewogen met mijn collega's, maar ik heb geen bekeringsdrang'', reageert Maarten Pijnacker Hordijk nuchter. Hij benadrukt dat hij bij ProRail wordt betaald om te werken. Wanneer daarin meer meekomt, is dat meegenomen. ,,Als ik gelovigen op het werk één tip mag geven, is het deze: Wees jezelf. Laat je niet gek maken met het idee dat je iemand móet benaderen. Alleen God geeft kansen. Bid Hem erom en vraag om wijsheid daarvan gebruik te maken. En realiseer je dat je altijd een getuige en een schakeltje bent, of het nu met of zonder woorden is. En dat Hij eventueel ook een herkansing geeft.''
Geloven op maandag
Geloven op maandag, heette vorig jaar een serie in het Nederlands Dagblad. Daarin vertelden zeven christenen over hun ervaringen op het werk (zie ook http://www.nd.nl/htm/dossier/geloven_op_maandag/nieuws.htm).
De serie maakte duidelijk dat op de werkvloer meestal weinig tot geen vijandschap is richting christenen. Er is eerder sprake van onwetendheid. En deze kan op twee manieren uitpakken: de ene collega staat onverschillig tegenover het geloof, de ander bevraagt de christelijke collega er juist over.
Hoe hiermee om te gaan? ,,Je moet de dialoog niet schuwen'', aldus een afdelingshoofd in de serie. ,,Het zou mooi zijn als je iemand kunt overtuigen, maar begrip is al winst.''
Enkele jaren geleden werd een werkneemster in de gezondheidszorg op haar vingers getikt, omdat ze patiënten probeerde te bekeren. Van het zevental dat vorig jaar aan Geloven op maandag meedeed, was de meerderheid niet gecharmeerd van zulk gedrag. ,,Op je werk ben je in de eerste plaats bezig met je werk en zo hoort dat ook'', aldus een voormalige PTT-medewerker.
Een christelijke kapper daarentegen zoekt het gesprek over het geloof doelbewust op, door bijvoorbeeld een bijbel op tafel te leggen. ,,Soms praat ik een week niet over geloofszaken, soms vijf keer op een dag. Is de discussie over schepping en evolutie actueel? Geheid dat het tijdens het knippen een keer aan de orde komt.''
Gelovige werknemers zullen de opmerkingen van collega's wel herkennen. Soms cynische: ,,Dat mag jij zeker niet van de dominee.'' Een enkele keer afwijzende: ,,Geloven doe je maar thuis.'' Maar soms ook geïnteresseerde: ,,Waarom geloof je dat?''
Christenen kunnen gemangeld worden tussen zulk uiteenlopend commentaar. Je christelijke identiteit verstoppen is echter geen oplossing, meent Eddy de Pender. Want dan wordt de kloof tussen de zondag en de maandag erg breed, weet de auteur van Help! Het is weer maandag!, in het dagelijks leven coach en mediator voor werkgevers en werknemers. Zijn boek staat op 13 mei centraal tijdens het congres 'Geloven op Maandag', georganiseerd door de Evangelische Alliantie, christennetwerk GMV en de Navigators.
Hét probleem is volgens De Pender dat veel christenen op de werkvloer met een schuldgevoel rondlopen. Omdat ze menen een lichtend licht te moeten zijn, stellen ze zulke hoge eisen aan zichzelf, dat ze vroeg of laat vastlopen. ,,Ik sprak er laatst over met mijn 85-jarige schoonvader. Hij was er heel nuchter over: hij deed zijn werk en zijn christen-zijn bleek dan wel. Maar nu ervaren veel gelovigen stress: 'Ik wil een serieus christen zijn; dat wil ik niet alleen op zondag zijn en dus moet dat ook blijken op mijn werk.' Maar leer en leven zijn niet altijd eenvoudig bij elkaar te krijgen. Sommigen worden daar moe van en laten het dan maar lopen, anderen schieten ervan in de stress.''
Degenen die het ,,extra lastig'' vinden op hun werk vorm te geven aan hun christen-zijn, zijn vaak dertigers. De Pender: ,,Voor hen kan de druk extra groot zijn. Nee, het maakt niet uit of je in de ICT werkzaam bent, in een ziekenhuis of waar dan ook. Met name hoogopgeleide dertigers kunnen te horen krijgen dat ze hart voor de zaak moeten hebben en extra tijd in hun werk moeten steken. Dan blijkt het voor sommigen moeilijk om op hun werk aan de christelijke component vorm te geven.''
Verantwoordelijk
De synodaal-gereformeerde De Pender (56) heeft - toen hij nog in loondienst was - verschillende keren een conflict gehad. Hij voelde zich bijvoorbeeld verantwoordelijk voor zaken waarvoor hij niet verantwoordelijk was. Daardoor nam hij te veel hooi op zijn vork of liep hij collega's voor de voeten.
Contacten met andere gelovige werknemers leerden hem dat hij hierin niet alleen stond. Zo kwam De Pender tot een topdrie van problemen waarmee christenen op het werk worstelen. ,,Op één staat: schuldgevoel, omdat ze hun christen-zijn te weinig zouden uiten.''
Op de tweede plaats staat: moeilijk omgaan met grenzen. ,,Vanuit het geloof hebben ze fraaie beelden over de ander liefhebben, dienstbaarheid, loyaliteit en nederigheid. Dat wordt dan zo vergeestelijkt, dat ze geen 'nee' meer durven zeggen. Ze hangen vervolgens de stelling aan dat je een ander niet boos mag maken. Nou, daar kan ik het helemaal mee eens zijn, maar... het staat nergens in de Bijbel. Bovendien zijn wij niet verantwoordelijk voor de boosheid van de ander.''
Moeilijk omgaan met conflicten staat op de derde plaats. ,,Omdat veel christenen menen dat ze niet boos mogen worden, zoeken ze uit overtuiging 'de lieve vrede'. Maar soms moet je wel eens een conflict durven aangaan. Anders kom je nooit verder. Samenwerking is conflicthantering'', zegt De Pender die op dit punt graag verwijst naar Prediker 7 vers 16 ('Wees daarom niet al te rechtvaardig en meet jezelf geen overdreven wijsheid aan. Waarom zou je jezelf te gronde richten?').
De Pender meent dat de meeste, zo niet alle christenen met een van de problemen uit deze topdrie te maken krijgen. ,,Velen van ons zijn belast met ideeën over hoe ze als christen op de werkvloer zouden moeten zijn.''
Gêne
Maarten Pijnacker Hordijk herkent zelf niet veel in De Penders topdrie. ,,Vroeger had ik wel wat gêne om over mijn geloof te praten, maar dat is langzaam overgegaan. Door mijn leeftijd, ik ben nu 52, en door mijn groeiende betrokkenheid bij bidden op het werk, ben ik daar overheen.''
Pijnacker Hordijk is coördinator van de beweging die streeft naar het oprichten van gebedsgroepen bij bedrijven en overheidsinstanties om zo christenen te steunen. Nederland telt nu zo'n honderd op www.bedrijfsgebed.nl geregistreerde ondernemingen en instanties waar werknemers in hun vrije tijd samenkomen om te bidden. Pijnacker Hordijk denkt dat de gestage groei te maken heeft met een toenemend bewustzijn dat christen-zijn gevolgen heeft voor de werkomgeving. ,,Christen-werknemers hebben in toenemende mate behoefte daarover na te denken, te praten en ook samen met anderen te bidden. Als je op zondag door Gods Woord bent gegrepen, moet zich dat ook uiten van maandag tot en met zaterdag. Anders gaat er iets wringen.''
Pijnacker Hordijk, werkzaam bij ProRail, merkt op het werk soms veel interesse voor het christelijk geloof van een collega. Dat maakt het anno 2006 makkelijker om nadrukkelijk voor je christen-zijn uit te komen. ,,Het taboe is eraf; mensen lijken wat ontvankelijker te worden voor wat je beweegt. Soms ervaar ik zelfs een zekere jaloezie en mede daardoor is bij mij de verlegenheid eraf.''
Zendingsterrein
Volgens de Amerikaan Mark Greene is hun werk voor christenen een waar zendingsterrein. In zijn vorig jaar verschenen boek Yes! 't is weer maandag wijst hij erop dat jouw ongelovige collega's soms maar één christen persoonlijk kennen: jou.
Volgens Eddy de Pender is evangeliseren op het werk resultaat van een christelijke levenshouding. ,,In 1 Petrus 2 worden we opgeroepen te getuigen via ons gedrag ('Leid te midden van de ongelovigen een goed leven, opdat zij die u nu voor misdadigers uitmaken, door uw goede daden tot inzicht komen en God eer bewijzen op de dag waarop hij komt rechtspreken.'). Het kan niet anders dan dat je als vrucht van je geloof, getuigt. Als collega's praten over wat hen bezighoudt, praat je als christen - als het goed is - over voetbal, de vakantie én je geloof.''
Wie evangeliseren als doel van werken ziet, heeft een verkeerde visie op arbeid, schrijft De Pender in Help! Het is weer maandag!. Voor degene die de werkvloer ziet als een zendingsterrein ,,heeft werk geen intrinsieke waarde''. Dan is het geen middel meer, maar een doel. ,,Het gevolg kan zijn, dat hij collega's of klanten als object gaat zien. Maar werken is dienen, zowel ten aanzien van het werk zelf als van de mensen die erbij betrokken zijn. Bovendien laat de Bijbel zien dat mannen en vrouwen door God gebruikt worden door 'gewoon' hun werk te doen.''
Wie zo naar zijn werk kijkt, zal als christen-werknemer op maandagmorgen meer ontspannen naar het werk gaan. Het zal teleurstellingen voorkomen en ongezonde spanningen met collega's voorkomen. De Pender: ,,Het is niet iedereen gegeven mee te maken dat een collega door jouw getuigenis tot geloof komt. Het is daarom belangrijk niet gericht te zijn op het resultaat, maar te zijn wie je bent, te geven wat je hebt en de vrucht aan God over te laten.''
,,Ik ben wel bewogen met mijn collega's, maar ik heb geen bekeringsdrang'', reageert Maarten Pijnacker Hordijk nuchter. Hij benadrukt dat hij bij ProRail wordt betaald om te werken. Wanneer daarin meer meekomt, is dat meegenomen. ,,Als ik gelovigen op het werk één tip mag geven, is het deze: Wees jezelf. Laat je niet gek maken met het idee dat je iemand móet benaderen. Alleen God geeft kansen. Bid Hem erom en vraag om wijsheid daarvan gebruik te maken. En realiseer je dat je altijd een getuige en een schakeltje bent, of het nu met of zonder woorden is. En dat Hij eventueel ook een herkansing geeft.''
Geloven op maandag
Geloven op maandag, heette vorig jaar een serie in het Nederlands Dagblad. Daarin vertelden zeven christenen over hun ervaringen op het werk (zie ook http://www.nd.nl/htm/dossier/geloven_op_maandag/nieuws.htm).
De serie maakte duidelijk dat op de werkvloer meestal weinig tot geen vijandschap is richting christenen. Er is eerder sprake van onwetendheid. En deze kan op twee manieren uitpakken: de ene collega staat onverschillig tegenover het geloof, de ander bevraagt de christelijke collega er juist over.
Hoe hiermee om te gaan? ,,Je moet de dialoog niet schuwen'', aldus een afdelingshoofd in de serie. ,,Het zou mooi zijn als je iemand kunt overtuigen, maar begrip is al winst.''
Enkele jaren geleden werd een werkneemster in de gezondheidszorg op haar vingers getikt, omdat ze patiënten probeerde te bekeren. Van het zevental dat vorig jaar aan Geloven op maandag meedeed, was de meerderheid niet gecharmeerd van zulk gedrag. ,,Op je werk ben je in de eerste plaats bezig met je werk en zo hoort dat ook'', aldus een voormalige PTT-medewerker.
Een christelijke kapper daarentegen zoekt het gesprek over het geloof doelbewust op, door bijvoorbeeld een bijbel op tafel te leggen. ,,Soms praat ik een week niet over geloofszaken, soms vijf keer op een dag. Is de discussie over schepping en evolutie actueel? Geheid dat het tijdens het knippen een keer aan de orde komt.''
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
RSS