,,Zij zag geesten, net als haar zoontje. Ze communiceerde met hen en was helderziende. Op een gegeven moment vroeg die vrouw: Jezus kan demonen uitdrijven, kunt u als dominee dat ook?’’, zo verhaalde de predikant gisteren in De Telegraaf.

De krant pakte uit met een grote kop: Demonen bestoken ons! Hoe komt hij met dit onderwerp in De Telegraaf terecht? Het begon vorige week met een toerustingsavond voor gemeenteleden, legt Kranen uit. Daar was een regionale krant bij aanwezig, waarna De Telegraaf er lucht van kreeg.

Weglopen
Het verzoek van de vrouw confronteerde ds. Kranen met een hiaat in zijn eigen kennis en ervaring: hoe moest hij met een vraag naar ‘uitdrijving van demonen’ omgaan? Haar vraag ontkennend beantwoorden, durfde hij in ieder geval niet. ,,Dat voelde als weglopen voor mijn roeping.’’ En dus bood hij hulp aan de vrouw en haar ontwrichte gezin, door vaak met haar te bidden en uit de Bijbel te lezen. ,,Ze leidt nu een nieuw leven met haar man en kinderen op een andere plek. Haar demonen zijn verdreven en de relatie met Christus is sterker dan ooit.’’

Daarmee was de kous niet af. Kranen besloot afgelopen zomer zijn studieverlof te benutten om zich diepgaand in bevrijdingspastoraat en ziekenzalving te verdiepen. Hij las boeken van onder meer de charismatische voorganger Derek Prince, van Willem Ouweneel, die de genezingsbediening propageert, en van Mart-Jan Paul, die in de gereformeerde gezindte aandacht heeft gevraagd voor het gevaar van occultisme.

Zelf is hij er uit: meer aandacht voor ziekenzalving en bevrijdingspastoraat in de Protestantse Kerk in Nederland is gewenst, zij het nuchter, genuanceerd en ambtelijk ingekleed, dus met medewerking van de kerkenraad. En zo gebeurt het nu in zijn gemeente, althans ziekenzalving (speciaal ingekleed gebed bij een zieke, waarbij deze gezalfd wordt met olie). Het bevrijdingspastoraat - gericht op uitdrijving van demonen door gebed - ligt veel gevoeliger, is Kranens ervaring.

Onderzoek
Kranen is niet de enige die deze richting is ingeslagen. Binnen en buiten de Protestantse Kerk zijn velen bezig met thema’s als ziekenzalving en bevrijdingspastoraat. Regelmatig wordt er aandacht voor gevraagd. Er wordt ook wel tegen gewaarschuwd.

Maar Kranens oriëntatie afgelopen zomer ging verder. Hij deed onderzoek naar de opvattingen over ziekenzalving en bevrijdingspastoraat van zijn collega’s op de Veluwe. Hij schreef 210 predikanten uit zijn kerk aan, 93 reageerden. Daarmee biedt het onderzoek een aardig inkijkje onder confessionele en midden-orthodoxe predikanten, omdat deze groepen ruim vertegenwoordigd zijn op de Veluwe. Overigens is het onderzoek, zo concludeert Kranen, niet geheel representatief.

Enkele uitkomsten: in hun huidige gemeente doet 38 procent van de predikanten aan ziekenzalving, terwijl maar 13 procent dat in zijn vorige gemeente ook al deed. ,,Een opmerkelijke toename’’, vindt Kranen. Van de groep die aan ziekenzalving doet, bevindt 57 procent zich ,,aan de rechterflank’’, constateert de Puttense predikant. Hij verklaart dat uit twee factoren: op die flank ligt een sterke nadruk op gehoorzaamheid aan de Heilige Schrift én ziekenzalving past bij een bevindelijk geloof, dat op de Veluwe ,,een niet uit te vlakken rol speelt’’.

Kerkenraad
Daar waar ziekenzalving plaatsheeft, blijkt zich dat bij 37 procent van de predikanten in directe pastorale contacten tussen hem en een zieke af te spelen, buiten medeweten van de kerkenraad en de gemeente om. In de gevallen dat predikanten aangaven niet aan ziekenzalving te doen, zijn er twee redenen aan te wijzen: ,,De kerkenraad ziet het niet zitten en is er tegen, of de predikant heeft bezwaar tegen de toepassing van ziekenzalving.’’

Los van dit alles gaf 83 procent van de predikanten aan te geloven dat God wonderlijke genezing kan geven als antwoord op gebed. Predikanten gaven daar ook concrete voorbeelden van: wonderlijke verhalen over genezing en gebedsverhoring.

Het beeld dat opdoemt bij zijn vragen over bevrijdingspastoraat, is diffuser. Zo geeft 73 procent van de predikanten aan te geloven dat er mensen in de samenleving demonisch belast kunnen zijn. Maar tegelijk kenmerkt maar 56 procent satan als een persoonlijke macht, een percentage dat Kranen zorgen baart. ,,Bijna de helft van alle predikanten erkennen niet het bestaan en de werking van satan als persoonlijke macht. En dan spreek ik over de Veluwe!’’ Een deel van de predikanten denkt bij een ‘demonische belasting’ aan een psychische aandoening, waarmee mensen naar een psychiater of het Riagg moeten.

Gemeente
Verder gaf 32 procent van de predikanten aan pastorale ervaring te hebben met mensen in de gemeente die zich intensief met occulte praktijken bezighielden. En een vijfde gaf aan dat ze zichzelf in staat achten een demonische gebondenheid te herkennen. Wat dan te doen? ,,Maar liefst 93 procent kiest de weg van pastorale begeleiding in combinatie met gebed. Ruim een kwart laat ook voor de persoon in kwestie bidden door de gebedsgroep van de gemeente.’’ Uiteindelijk geeft 55 procent aan dat bevrijdingspastoraat een vaste plaats binnen de gemeente moet krijgen.

Zelf vindt Kranen dat ook. Al waarschuwt hij ervoor zaken niet om te draaien, alsof iedere psychische aandoening een demonische gebondenheid zou zijn. ,,De dagelijkse praktijk bewijst dat velen met deze problemen hun genezing kunnen vinden in de, eveneens door God geschonken, geestelijke gezondheidszorg.’’

Reacties