Binnenland
Integratie gehandicapten lukt maar niet
Geplaatst: 26 april 2006 22:42, laatste wijziging: 26 april 2006 22:42
van onze redactie binnenland
DEN HAAG - Dat in Nederland een groep verstandelijk gehandicapte kinderen niet naar school gaat, onder wie veel autisten, is in strijd met internationale eisen.
1 waardering
1 waardering
Dit staat in het gisteren verschenen rapport Rights of people with intellectual disabilities: access to education and employment in the Netherlands. Jacqueline Schoonheim van de faculteit rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Maastricht stelde het rapport op in opdracht van het Open Society Institute (OSI). Daarbij werkte zij samen met de Federatie van Ouderverenigingen (FvO).
Het rapport is er één uit een serie van veertien. Ook in andere lidstaten en kandidaat-lidstaten van de Europese Unie is onderzocht of mensen met een verstandelijke handicap goede toegang hebben tot onderwijs en arbeid.
In de verschillende Europese landen worden mensen met een verstandelijke handicap nog altijd gestigmatiseerd, staat in het rapport. Ondanks dat overheden het anders willen, blijft het voor mensen met een verstandelijke handicap moeilijk een geschikte baan te vinden en blijven de meeste kinderen met een verstandelijke handicap veroordeeld tot speciaal onderwijs.
Leerplicht
In Nederland gaan sommige kinderen zelfs helemaal niet naar school. Dat is in strijd met de door de Verenigde Naties opgestelde Standaardregels voor gelijke kansen voor gehandicapten. Kinderen met een verstandelijke handicap zijn leerplichtig, tenzij de ouders ontheffing van de leerplicht hebben aangevraagd en hebben gekregen. Het zijn voornamelijk de kinderen met een zeer lage intelligentie die hiervoor in aanmerking komen.
Autistische kinderen vormen in Nederland de grootste groep kinderen die niet naar school gaat. Dit bleek vorig jaar al uit een onderzoek van Stichting De Ombudsman en de Nederlandse Vereniging voor Autisme. Van de kinderen met autisme gaat acht procent niet naar school. Van hen is zeven procent vrijgesteld van de leerplicht, een procent behoort tot de groep thuiszitters die leerplichtig is.
De meeste autistische leerlingen die thuis zitten, hebben een gemiddelde tot hoge intelligentie. Volgens de ouders weten de onderwijzers op reguliere scholen niet hoe zij het beste met deze groep leerlingen kunnen omgaan.
De Onderwijsinspectie heeft al eerder geconstateerd dat leerkrachten nauwelijks worden opgeleid voor het lesgeven aan kinderen met een handicap. Bijscholing is op vrijwillige basis. Lessen en lesmateriaal zijn vaak onvoldoende afgestemd op leerlingen met een verstandelijke handicap.
Ook speciale scholen zijn te weinig gericht op autisten, volgens directeur Fred Stekelenburg van de Nederlandse Vereniging voor Autisme. ,,De scholen voor speciaal onderwijs zijn verdeeld in clusters. Autisten vallen tegenwoordig onder cluster vier, de scholen voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen.'' Kinderen met een vorm van autisme, functioneren niet goed tussen kinderen met een gedragsstoornis, zegt Stekelenburg. ,,Autisten zijn kwetsbare mensen. De gedragsstoornis is bij hen een uiting van een communicatiestoornis.'' Het probleem sleept al jaren. ,,De ambtelijke molens draaien heel langzaam.''
De Nederlandse overheid wil dat zoveel mogelijk kinderen naar het reguliere onderwijs gaan, maar dat lukt nog niet. Veruit de meeste kinderen met een verstandelijke handicap gaan naar speciale scholen. In 2003 stonden ongeveer 18.000 verstandelijk gehandicapte kinderen ingeschreven bij speciale scholen, tegen 900 bij reguliere scholen.
Rugzakje
Volgens onderzoekster Schoonheim moet het zogeheten rugzakje dat gehandicapte leerlingen krijgen om het reguliere onderwijs te kunnen volgen, meer keuzemogelijkheden bieden. Het rugzakje, dat sinds 2003 bestaat, is een leerlinggebonden budget waarmee extra begeleiding kan worden ingekocht.
Eenmaal volwassen, blijken mensen met een verstandelijke handicap ook nog eens een kleine kans te hebben op regulier werk. Van de 73.000 volwassenen met een verstandelijke handicap, werkt naar schatting 45 procent. De meesten in een sociale werkvoorziening, velen in een dagverblijf en slechts vier procent - begeleid - bij een reguliere werkgever.
Voor de onafhankelijkheid en integratie van gehandicapten is het niet goed dat zij bijna uitsluitend werkzaam zijn in sociale werkvoorzieningen. Andere vormen van begeleid werken verdienen de voorkeur, volgens het rapport.
Het rapport is er één uit een serie van veertien. Ook in andere lidstaten en kandidaat-lidstaten van de Europese Unie is onderzocht of mensen met een verstandelijke handicap goede toegang hebben tot onderwijs en arbeid.
In de verschillende Europese landen worden mensen met een verstandelijke handicap nog altijd gestigmatiseerd, staat in het rapport. Ondanks dat overheden het anders willen, blijft het voor mensen met een verstandelijke handicap moeilijk een geschikte baan te vinden en blijven de meeste kinderen met een verstandelijke handicap veroordeeld tot speciaal onderwijs.
Leerplicht
In Nederland gaan sommige kinderen zelfs helemaal niet naar school. Dat is in strijd met de door de Verenigde Naties opgestelde Standaardregels voor gelijke kansen voor gehandicapten. Kinderen met een verstandelijke handicap zijn leerplichtig, tenzij de ouders ontheffing van de leerplicht hebben aangevraagd en hebben gekregen. Het zijn voornamelijk de kinderen met een zeer lage intelligentie die hiervoor in aanmerking komen.
Autistische kinderen vormen in Nederland de grootste groep kinderen die niet naar school gaat. Dit bleek vorig jaar al uit een onderzoek van Stichting De Ombudsman en de Nederlandse Vereniging voor Autisme. Van de kinderen met autisme gaat acht procent niet naar school. Van hen is zeven procent vrijgesteld van de leerplicht, een procent behoort tot de groep thuiszitters die leerplichtig is.
De meeste autistische leerlingen die thuis zitten, hebben een gemiddelde tot hoge intelligentie. Volgens de ouders weten de onderwijzers op reguliere scholen niet hoe zij het beste met deze groep leerlingen kunnen omgaan.
De Onderwijsinspectie heeft al eerder geconstateerd dat leerkrachten nauwelijks worden opgeleid voor het lesgeven aan kinderen met een handicap. Bijscholing is op vrijwillige basis. Lessen en lesmateriaal zijn vaak onvoldoende afgestemd op leerlingen met een verstandelijke handicap.
Ook speciale scholen zijn te weinig gericht op autisten, volgens directeur Fred Stekelenburg van de Nederlandse Vereniging voor Autisme. ,,De scholen voor speciaal onderwijs zijn verdeeld in clusters. Autisten vallen tegenwoordig onder cluster vier, de scholen voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen.'' Kinderen met een vorm van autisme, functioneren niet goed tussen kinderen met een gedragsstoornis, zegt Stekelenburg. ,,Autisten zijn kwetsbare mensen. De gedragsstoornis is bij hen een uiting van een communicatiestoornis.'' Het probleem sleept al jaren. ,,De ambtelijke molens draaien heel langzaam.''
De Nederlandse overheid wil dat zoveel mogelijk kinderen naar het reguliere onderwijs gaan, maar dat lukt nog niet. Veruit de meeste kinderen met een verstandelijke handicap gaan naar speciale scholen. In 2003 stonden ongeveer 18.000 verstandelijk gehandicapte kinderen ingeschreven bij speciale scholen, tegen 900 bij reguliere scholen.
Rugzakje
Volgens onderzoekster Schoonheim moet het zogeheten rugzakje dat gehandicapte leerlingen krijgen om het reguliere onderwijs te kunnen volgen, meer keuzemogelijkheden bieden. Het rugzakje, dat sinds 2003 bestaat, is een leerlinggebonden budget waarmee extra begeleiding kan worden ingekocht.
Eenmaal volwassen, blijken mensen met een verstandelijke handicap ook nog eens een kleine kans te hebben op regulier werk. Van de 73.000 volwassenen met een verstandelijke handicap, werkt naar schatting 45 procent. De meesten in een sociale werkvoorziening, velen in een dagverblijf en slechts vier procent - begeleid - bij een reguliere werkgever.
Voor de onafhankelijkheid en integratie van gehandicapten is het niet goed dat zij bijna uitsluitend werkzaam zijn in sociale werkvoorzieningen. Andere vormen van begeleid werken verdienen de voorkeur, volgens het rapport.
Reageren
Indien u geregistreerd bent, kunt u hieronder reageren op het artikel. Hiertoe dient u in te loggen. Dit inloggen is mogelijk na een eenmalige registratie.
RSS